อัปเดต ขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษร
Addipediaสารานุกรม เจือปนอาหาร
E951INS 951ข้อมูล ณ · กฎหมายและสินค้าอัปเดตรายเดือน งานวิจัยรายไตรมาส

แอสปาร์แตม

Aspartame

01

คำตอบสั้น

หน่วยงานกำกับ
ไทย
อนุญาต[5]
สหภาพยุโรป
อนุญาต[2,3]
สหรัฐฯ
อนุญาต · วัตถุเจือปนอาหารที่ FDA อนุมัติ[6]
ADI40 มก./กก.น้ำหนักตัว/วัน · EFSA 2013[21]
งานวิจัย22 ข้อค้นพบ
สรุปเริ่มมีสัญญาณผลเสียงานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม: ยังถกเถียงเรื่องผลเสีย
ข้อค้นพบ
  • สรุปแล้ว อันตราย 1 ไม่มีผล 2
  • เริ่มมีสัญญาณ อันตราย 10
  • ยังถกเถียง อันตราย 3 ผลผสม 4 ไม่มีผล 2
งานใน PubMedมีงานวิเคราะห์รวมในคน
ยอดรวมไม่มี (หน่วยงานกำกับกับงานวิจัยไม่รวมเป็นคะแนนเดียว)
% ADIถ้าเด็ก (20 กก.) กินผลิตภัณฑ์ที่ใช้เติมในเครื่องดื่มที่ใส่ถึงปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย 1 หน่วยบริโภค จะได้รับ 93.8% ของ ADI (ค่าทางทฤษฎี ไม่ใช่ปริมาณที่ได้รับจริง)
ใครควรระวังควรหลีกเลี่ยง ทารก 0–6 เดือน · ทารก 6–12 เดือน · เด็กเล็ก 1–3 ปี · ฟีนิลคีโตนูเรีย (PKU) ดูทุกกลุ่ม ↓
ข้อขัดแย้งมุมมองไม่ตรงกันงานวิจัยในคนพบสัญญาณผลเสียที่ปริมาณที่ได้รับจริง แต่ไทยยังอนุญาตให้ใช้

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

ความหมายของสัญลักษณ์ ↓

02

คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร

คืออะไรคือแอสปาร์แตม เป็นสารให้ความหวานที่ประกอบจากกรดอะมิโนสองชนิดคือกรดแอสปาร์ติกและฟีนิลอะลานีน (เมทิลเอสเทอร์) ผลิตสังเคราะห์
ใส่ทำไมใช้เป็นสารให้ความหวานแทนน้ำตาล
พบในอะไร
สินค้าไทย 126 รายการ เช่น เลย์ · ไลท์ชูก้า · Coca-cola
อย. อนุญาตในหมวดเช่น เครื่องดื่มที่มีนมเป็นส่วนประกอบหลัก (ปรุงแต่ง), ผลิตภัณฑ์ที่ใช้เติมในเครื่องดื่ม, ผลิตภัณฑ์เลียนแบบครีม, ผลิตภัณฑ์เลียนแบบนมผงและผลิตภัณฑ์เลียนแบบครีมผง
ชื่ออื่น1-Methyl N-L-alpha-aspartyl-L-phenylalanate · 1-Methyl N-L-alpha-aspartyl-L-phenylalanine · 1-methyl N-L-α-aspartyl-L-phenylalanate · 3-Amino-N-(alpha-carboxyphenethyl)succinamic acid N-methyl ester · 3-Amino-N-(alpha-methoxycarbonylphenethyl) succinamic acid · 3-Amino-N-(α-carboxyphenethyl)succinamic acid N-methyl ester · 3-Amino-N-(α-methoxycarbonylphenethyl) succinamic acid · Asp-phe-ome

พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 126 รายการ · ทั่วโลก 10,748 รายการ[72]

03

กิน 1 หน่วยบริโภค ได้กี่ % ของ ADI

% ของ ADI ใน 1 หน่วยบริโภค ที่ปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย · เด็ก 20 กก. · ADI 40 มก./กก./วัน (EFSA 2013)

น้ำหนักตัว
ผลิตภัณฑ์ที่ใช้เติมในเครื่องดื่ม93.8%ซุป37.5%ผัก สาหร่ายทะเลดอง25%ขนมปังและขนมอบชนิดไม่ปรุงแต่งรสชาติ และส่วนผสมสำเร็จรูป25%น้ำผลไม้ชนิดเนคต้า24.8%น้ำผักชนิดเนคต้า24.8%น้ำผลไม้เนคต้าเข้มข้น24.8%น้ำผักเนคต้าเข้มข้น24.8%

ดาวน์โหลด CSV

เส้นตั้ง = 100% ADI · ค่าทางทฤษฎี (ปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย × 1 หน่วยบริโภค ÷ น้ำหนักตัว) ไม่ใช่ปริมาณที่ได้รับจริง

04

ใครควรระวัง

กลุ่มคนหน่วยงานกำกับงานวิจัย
ทุกคน
ควรจำกัดปริมาณ WHO เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · WHO[50]

WHO (2023 ข้อแนะนำแบบมีเงื่อนไข) ไม่แนะนำใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาลเพื่อควบคุมน้ำหนักหรือลดโรคไม่ติดต่อ ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ยกเว้นผู้ที่เป็นเบาหวานอยู่แล้ว (ไม่รวมโพลีออล ยาสีฟัน และยา)

ข้อค้นพบทั้งหมดอยู่ในบท 05
ทารก 0–6 เดือน
ควรหลีกเลี่ยง อย. เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · อย.[79]

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 157 (แก้ไขโดยฉบับที่ 287 ปี 2004) ห้ามใช้น้ำตาล น้ำผึ้ง หรือวัตถุให้ความหวานอื่นใดในอาหารทารกและอาหารสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก ยกเว้นน้ำตาลแลคโตสหรือคาร์โบไฮเดรตที่หวานไม่เกินแลคโตส

ยังถกเถียงอันตรายข้อค้นพบที่ 21
ทารก 6–12 เดือนเด็กเล็ก 1–3 ปี
ควรหลีกเลี่ยง WHO · อย. เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · WHO[77,78]

แนวทาง WHO ปี 2023 ระบุว่าเด็กอายุ 6–23 เดือนไม่ควรได้รับอาหารหรือเครื่องดื่มที่ใส่สารให้ความหวานแทนน้ำตาล เช่นเดียวกับอาหารที่มีน้ำตาล เกลือ และไขมันทรานส์สูง

คำแนะนำของหน่วยงาน · อย.[79]

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 157 (แก้ไขโดยฉบับที่ 287 ปี 2004) ห้ามใช้น้ำตาล น้ำผึ้ง หรือวัตถุให้ความหวานอื่นใดในอาหารทารกและอาหารสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก ยกเว้นน้ำตาลแลคโตสหรือคาร์โบไฮเดรตที่หวานไม่เกินแลคโตส

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ฟีนิลคีโตนูเรีย (PKU)
ควรหลีกเลี่ยง NIH MedlinePlus สหรัฐฯ · FDA สหรัฐฯ เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · NIH MedlinePlus สหรัฐฯ · FDA สหรัฐฯ[31,80]

แอสปาร์แตมถูกย่อยในลำไส้ได้ฟีนิลอะลานีน ซึ่งเป็นกรดอะมิโนที่ผู้ป่วย PKU ย่อยสลายไม่ได้ คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยจึงให้เลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่ใส่แอสปาร์แตมทุกชนิด รวมถึงเกลือแอสปาร์แตม-อะซีซัลเฟม (E962) ที่ปล่อยฟีนิลอะลานีนได้เหมือนกัน

คำแนะนำของหน่วยงาน · NIH MedlinePlus สหรัฐฯ[80]

ผู้หญิงที่เป็น PKU ต้องกลับมาคุมอาหารฟีนิลอะลานีนต่ำอย่างเคร่งครัดตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์และตลอดการตั้งครรภ์ เพราะฟีนิลอะลานีนในเลือดแม่ที่สูงทำลายพัฒนาการของทารกได้แม้ลูกจะไม่ได้เป็นโรค ผลิตภัณฑ์ที่ใส่แอสปาร์แตมจะเพิ่มฟีนิลอะลานีนเข้าไปอีก

ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · อย. · FDA สหรัฐฯ (21 CFR 172.804) · EMA สหภาพยุโรป (EMA/CHMP/134648/2015) เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011)[30,81]

กฎหมายฉลากอาหารของสหภาพยุโรป (Reg. 1169/2011 ภาคผนวก III) บังคับให้อาหารที่ใส่แอสปาร์แตมหรือเกลือแอสปาร์แตม-อะซีซัลเฟมต้องเขียนเตือนว่า "มีแหล่งของฟีนิลอะลานีน" ถ้าระบุแค่เลข E ต้องเขียนว่า "มีแอสปาร์แตม (แหล่งของฟีนิลอะลานีน)" ผู้ป่วย PKU จึงสังเกตจากข้อความนี้บนฉลากได้

คำแนะนำของหน่วยงาน · อย.[82,83,84]

ไทยอนุญาตให้ใช้แอสปาร์แตม (แอสพาร์เทม) เป็นสารให้ความหวาน แต่ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 450) ปี 2024 เรื่องการแสดงฉลากอาหารในภาชนะบรรจุ อาหารที่ใช้แอสปาร์แตมต้องมีข้อความว่า "ผู้ที่มีสภาวะฟินิลคีโตนูเรีย ผลิตภัณฑ์นี้มีฟินิลอลานีน" ผู้ป่วย PKU จึงควรอ่านฉลากและหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีข้อความนี้

คำแนะนำของหน่วยงาน · FDA สหรัฐฯ (21 CFR 172.804)[85]

กฎหมายสหรัฐฯ (21 CFR 172.804) กำหนดให้อาหารที่มีแอสปาร์แตมต้องพิมพ์คำเตือนสำหรับผู้ป่วยฟีนิลคีโตนูเรียว่ามีฟีนิลอะลานีน เพื่อให้ผู้ป่วยเลี่ยงได้

คำแนะนำของหน่วยงาน · EMA สหภาพยุโรป (EMA/CHMP/134648/2015)[86]

แอสปาร์แตมพบในยาด้วย เช่น ยาเม็ดเคี้ยว ยาน้ำสูตรไม่มีน้ำตาล หรือยาผง สำนักงานยาแห่งยุโรป (EMA) กำหนดว่ายากินที่มีแอสปาร์แตมแม้ปริมาณน้อยต้องระบุปริมาณและเตือนว่าเป็นแหล่งฟีนิลอะลานีนซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อผู้ป่วย PKU ผู้ป่วยจึงควรอ่านเอกสารกำกับยาด้วย ไม่ใช่แค่ฉลากอาหาร

กฎหมาย · กฎหมาย EU · [3]

ฉลากต้องระบุว่าผลิตภัณฑ์มีแหล่งของฟีนิลอะลานีน (contains a source of phenylalanine)

ผู้ป่วยฟีนิลคีโตนูเรีย (PKU) ต้องหลีกเลี่ยงฟีนิลอะลานีน

สรุปแล้วอันตรายข้อค้นพบที่ 7
ภาวะก่อนเบาหวาน/ดื้ออินซูลิน
ควรจำกัดปริมาณ WHO เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · WHO[51]

แนวทางของ WHO ปี 2023 (แบบมีเงื่อนไข) แนะนำไม่ให้ใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาล (อะซีซัลเฟม-เค แอสปาร์แตม ซูคราโลส แซ็กคาริน ไซคลาเมต สตีเวีย ฯลฯ) เพื่อคุมน้ำหนักหรือป้องกันโรคเรื้อรัง เพราะไม่ช่วยลดไขมันในระยะยาว และการใช้ระยะยาวอาจสัมพันธ์กับเบาหวานชนิดที่ 2 โรคหัวใจ และการเสียชีวิตที่สูงขึ้น คำแนะนำนี้ครอบคลุมทุกคนยกเว้นผู้ที่เป็นเบาหวานแล้ว จึงรวมถึงผู้มีภาวะก่อนเบาหวานด้วย (ไม่รวมน้ำตาลแอลกอฮอล์)

ไม่พบข้อกังวลสำหรับกลุ่มนี้ WHO (IARC/JECFA) เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · WHO (IARC/JECFA)[25]

ปี 2023 IARC จัดแอสปาร์แตมเป็นกลุ่ม 2B 'อาจก่อมะเร็ง' (หลักฐานจำกัด) ขณะที่ JECFA ยืนยันค่า ADI 40 มก./กก./วันเท่าเดิม ผู้ใหญ่หนัก 70 กก. ต้องดื่มน้ำอัดลมไดเอ็ทเกินวันละราว 9–14 กระป๋องจึงจะเกินค่านี้ ผู้เป็นเบาหวานจึงใช้ได้ในปริมาณปกติ (ยกเว้นผู้ป่วย PKU ที่ต้องหลีกเลี่ยง)

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
โรคอ้วน
ควรจำกัดปริมาณ WHO เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · WHO[51]

แนวทางของ WHO ปี 2023 (แบบมีเงื่อนไข) แนะนำไม่ให้ใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาล (อะซีซัลเฟม-เค แอสปาร์แตม ซูคราโลส แซ็กคาริน ไซคลาเมต สตีเวีย ฯลฯ) เพื่อคุมน้ำหนักหรือป้องกันโรคเรื้อรัง เพราะไม่ช่วยลดไขมันในระยะยาว และการใช้ระยะยาวอาจสัมพันธ์กับเบาหวานชนิดที่ 2 โรคหัวใจ และการเสียชีวิตที่สูงขึ้น คำแนะนำนี้ครอบคลุมทุกคนยกเว้นผู้ที่เป็นเบาหวานแล้ว จึงรวมถึงผู้มีภาวะก่อนเบาหวานด้วย (ไม่รวมน้ำตาลแอลกอฮอล์)

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ลำไส้อักเสบเรื้อรัง (IBD)
ควรจำกัดปริมาณ IOIBD เหตุผล

ความเห็นผู้เชี่ยวชาญ · IOIBD[76]

IOIBD จัดสารให้ความหวานสังเคราะห์ไว้กลุ่มเดียวกับมอลโตเด็กซ์ทริน คือผู้ป่วย IBD อาจควรจำกัด (หลักฐานต่ำมาก) โดยอิงการเปลี่ยนแปลงจุลินทรีย์ในสัตว์ทดลองและแนวโน้มการบริโภคที่เพิ่มขึ้น ไม่ใช่การทดลองในผู้ป่วย และระบุว่าซูคราโลสแบบซองบางยี่ห้อมีมอลโตเด็กซ์ทรินเป็นตัวเติมราว 99%

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ผู้ใหญ่ 19–50 ปีผู้ใหญ่ 51–64 ปียังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 17
ตั้งครรภ์
ไม่พบข้อกังวลสำหรับกลุ่มนี้ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[73]

EFSA (2013) สรุปว่าแอสปาร์แตมไม่เป็นข้อกังวลต่อสุขภาพที่ระดับการบริโภคปัจจุบันสำหรับประชากรทั่วไปรวมเด็ก และไม่เป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์ของแม่ที่ไม่เป็นโรค PKU (ผู้ป่วย PKU ต้องเลี่ยง)

ยังถกเถียงอันตรายข้อค้นพบที่ 21
สรุปแล้วไม่มีผลข้อค้นพบที่ 6
ให้นมบุตรยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
ยังถกเถียงอันตรายข้อค้นพบที่ 21
เบาหวานชนิดที่ 2
ไม่พบข้อกังวลสำหรับกลุ่มนี้ WHO (IARC/JECFA) · ADA สหรัฐฯ · WHO · Diabetes UK เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · WHO (IARC/JECFA)[25]

ปี 2023 IARC จัดแอสปาร์แตมเป็นกลุ่ม 2B 'อาจก่อมะเร็ง' (หลักฐานจำกัด) ขณะที่ JECFA ยืนยันค่า ADI 40 มก./กก./วันเท่าเดิม ผู้ใหญ่หนัก 70 กก. ต้องดื่มน้ำอัดลมไดเอ็ทเกินวันละราว 9–14 กระป๋องจึงจะเกินค่านี้ ผู้เป็นเบาหวานจึงใช้ได้ในปริมาณปกติ (ยกเว้นผู้ป่วย PKU ที่ต้องหลีกเลี่ยง)

คำแนะนำของหน่วยงาน · ADA สหรัฐฯ · WHO · Diabetes UK[51,74,75]

ADA ปี 2026 (ข้อ 5.22 ระดับ B) ยอมรับให้ผู้เป็นเบาหวานใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาลได้ในปริมาณพอเหมาะและระยะสั้นเพื่อลดพลังงานและคาร์โบไฮเดรต แต่น้ำเปล่ายังดีที่สุด ส่วนคำแนะนำของ WHO ปี 2023 ที่ไม่ให้ใช้สารให้ความหวานเพื่อคุมน้ำหนักนั้น ไม่ได้ครอบคลุมผู้ที่เป็นเบาหวานอยู่แล้ว

เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 15
เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 17
เด็ก 4–8 ปีเด็ก 9–12 ปี
ไม่พบข้อกังวลสำหรับกลุ่มนี้ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[73]

EFSA (2013) สรุปว่าแอสปาร์แตมไม่เป็นข้อกังวลต่อสุขภาพที่ระดับการบริโภคปัจจุบันสำหรับประชากรทั่วไปรวมเด็ก และไม่เป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์ของแม่ที่ไม่เป็นโรค PKU (ผู้ป่วย PKU ต้องเลี่ยง)

สรุปแล้วไม่มีผลข้อค้นพบที่ 6
ไมเกรนยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
ยังถกเถียงผลผสมข้อค้นพบที่ 22
ลมชักยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
ยังถกเถียงผลผสมข้อค้นพบที่ 19
ลมพิษเรื้อรังยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
ยังถกเถียงไม่มีผลข้อค้นพบที่ 20
วัยรุ่น 13–18 ปี
ไม่พบข้อกังวลสำหรับกลุ่มนี้ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[73]

EFSA (2013) สรุปว่าแอสปาร์แตมไม่เป็นข้อกังวลต่อสุขภาพที่ระดับการบริโภคปัจจุบันสำหรับประชากรทั่วไปรวมเด็ก และไม่เป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์ของแม่ที่ไม่เป็นโรค PKU (ผู้ป่วย PKU ต้องเลี่ยง)

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
เบาหวานชนิดที่ 1
ไม่พบข้อกังวลสำหรับกลุ่มนี้ WHO (IARC/JECFA) · ADA สหรัฐฯ · WHO · Diabetes UK เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · WHO (IARC/JECFA)[25]

ปี 2023 IARC จัดแอสปาร์แตมเป็นกลุ่ม 2B 'อาจก่อมะเร็ง' (หลักฐานจำกัด) ขณะที่ JECFA ยืนยันค่า ADI 40 มก./กก./วันเท่าเดิม ผู้ใหญ่หนัก 70 กก. ต้องดื่มน้ำอัดลมไดเอ็ทเกินวันละราว 9–14 กระป๋องจึงจะเกินค่านี้ ผู้เป็นเบาหวานจึงใช้ได้ในปริมาณปกติ (ยกเว้นผู้ป่วย PKU ที่ต้องหลีกเลี่ยง)

คำแนะนำของหน่วยงาน · ADA สหรัฐฯ · WHO · Diabetes UK[51,74,75]

ADA ปี 2026 (ข้อ 5.22 ระดับ B) ยอมรับให้ผู้เป็นเบาหวานใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาลได้ในปริมาณพอเหมาะและระยะสั้นเพื่อลดพลังงานและคาร์โบไฮเดรต แต่น้ำเปล่ายังดีที่สุด ส่วนคำแนะนำของ WHO ปี 2023 ที่ไม่ให้ใช้สารให้ความหวานเพื่อคุมน้ำหนักนั้น ไม่ได้ครอบคลุมผู้ที่เป็นเบาหวานอยู่แล้ว

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้

“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

05

งานวิจัยว่าอย่างไร

22 ข้อค้นพบ

เรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน

มะเร็ง

  1. 1

    สรุปแล้วไม่มีผลการประเมินของหน่วยงาน

    EFSA ประเมินเกลือแอสปาร์แตม-อะเซซัลเฟม (E962) ใหม่ (เผยแพร่ ก.ย. 2026) พร้อมทบทวนพิษวิทยาของแอสปาร์แตม พบว่าไม่มีข้อกังวลต่อสุขภาพที่ระดับการใช้ปัจจุบัน ไม่มีข้อกังวลเรื่องทำลายสารพันธุกรรม ไม่มีหลักฐานว่าการบริโภคแอสปาร์แตมปัจจุบันก่อมะเร็ง ADI คงเดิม (แอสปาร์แตม 40, อะเซซัลเฟม-เค 15 มก./กก./วัน)[37,38]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 2

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    NutriNet-Santé (2022): ผู้ที่ได้รับสารให้ความหวานสังเคราะห์มากมีความเสี่ยงมะเร็งโดยรวมสูงกว่าผู้ไม่บริโภค 13% (HR 1.13) โดยแอสปาร์แตม (1.15) และอะเซซัลเฟม-เค (1.13) สัมพันธ์ชัด และพบความเสี่ยงมะเร็งเต้านมสูงขึ้นด้วย ส่วนซูคราโลสไม่สัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ[52]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  3. 3

    ยังถกเถียงผลผสมติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    ข้อมูลในคนเรื่องแอสปาร์แตมกับมะเร็งเม็ดเลือดยังไม่สอดคล้องกัน: NIH-AARP ไม่พบความสัมพันธ์กับมะเร็งระบบเลือดหรือเนื้องอกสมองแม้กิน ≥600 มก./วัน ส่วนกลุ่ม NHS/HPFS พบว่าน้ำอัดลมไดเอท ≥1 กระป๋อง/วัน สัมพันธ์กับมะเร็งต่อมน้ำเหลืองและมัยอีโลมาเฉพาะในผู้ชาย (น้ำอัดลมปกติก็สัมพันธ์ในผู้ชายด้วย)[19,20]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  4. 4

    ยังถกเถียงผลผสมการประเมินของหน่วยงาน

    ก.ค. 2023: IARC จัดแอสปาร์แตมเป็น 'อาจก่อมะเร็งในคน' (กลุ่ม 2B) จากหลักฐานจำกัดเรื่องมะเร็งตับในคนและหลักฐานจำกัดในสัตว์ ขณะที่ JECFA ซึ่งประเมินความเสี่ยงจริง ยืนยัน ADI เดิม 0–40 มก./กก.น้ำหนักตัว/วัน โดย WHO ระบุว่าผู้ใหญ่ 70 กก. ต้องดื่มน้ำอัดลมไดเอทเกินราว 9–14 กระป๋องต่อวันจึงจะเกิน[24,25]

  5. 5

    ยังถกเถียงอันตรายทดลองในสัตว์สัตว์

    การทดลองตลอดชีวิตในหนูแรทของสถาบัน Ramazzini (2006): การผสมแอสปาร์แตมในอาหารทำให้เกิดเนื้องอกร้ายเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะมะเร็งต่อมน้ำเหลืองและมะเร็งเม็ดเลือดขาว และเพิ่มตามขนาด[32]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

ความเป็นพิษต่อสารพันธุกรรม

  1. 6

    สรุปแล้วไม่มีผลการประเมินของหน่วยงาน

    EFSA ประเมินใหม่ทั้งหมด (2013) สรุปว่าแอสปาร์แตมและสารที่แตกตัวออกมาไม่เป็นข้อกังวลต่อสุขภาพสำหรับประชากรทั่วไป รวมทารก เด็ก และหญิงตั้งครรภ์ ที่ ADI 40 มก./กก./วัน ไม่พบคุณสมบัติทำลายสารพันธุกรรมหรือก่อมะเร็ง แต่ ADI นี้ใช้ไม่ได้กับผู้ป่วยฟีนิลคีโตนูเรีย (PKU)[21]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

ความเป็นพิษต่อระบบประสาท

  1. 7

    สรุปแล้วอันตรายการประเมินของหน่วยงาน

    แอสปาร์แตมถูกย่อยเป็นฟีนิลอะลานีน ซึ่งผู้ป่วย PKU เผาผลาญไม่ได้ EFSA ระบุว่า ADI ใช้ไม่ได้กับกลุ่มนี้ FDA แนะนำให้หลีกเลี่ยงหรือจำกัด และกฎหมาย EU บังคับฉลาก 'มีแหล่งของฟีนิลอะลานีน' ยาที่ใส่แอสปาร์แตม เช่น ยาระบายเตรียมส่องกล้องลำไส้ ก็ต้องหลีกเลี่ยงในผู้ป่วย PKU[21,29,30,31]

จุลินทรีย์ในลำไส้เสียสมดุล

  1. 8

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    Suez และคณะ (Cell 2022) RCT: การกินซองแซคคาริน ซูคราโลส แอสปาร์แตม หรือหญ้าหวาน 2 สัปดาห์ในขนาดต่ำกว่า ADI ทำให้จุลินทรีย์ในอุจจาระและช่องปากรวมถึงสารเมตาบอไลต์ในเลือดเปลี่ยนไป โดยแซคคารินและซูคราโลสทำให้การตอบสนองน้ำตาลในเลือดแย่ลงอย่างมีนัยสำคัญ ผลแตกต่างกันในแต่ละคน และเมื่อย้ายจุลินทรีย์ของคนที่ตอบสนองไปสู่หนูปลอดเชื้อก็เกิดผลแบบเดียวกัน[41]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 9

    ยังถกเถียงไม่มีผลทดลองสุ่มในคนคน

    การทดลองในคนขนาดเล็ก 2 ชิ้นไม่พบผลต่อจุลินทรีย์ลำไส้: แอสปาร์แตม (~14% ของ ADI) และซูคราโลส (~20% ของ ADI) อย่างละ 14 วันไม่เปลี่ยนองค์ประกอบแบคทีเรียหรือกรดไขมันสายสั้น และซูคราโลสขนาดสูง (780 มก./วัน) 7 วันก็ไม่เปลี่ยนการควบคุมน้ำตาล ภาวะดื้ออินซูลิน หรือจุลินทรีย์ระดับไฟลัม[33,34]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  3. 10

    ยังถกเถียงอันตรายทดลองในสัตว์สัตว์

    Suez และคณะ (Nature 2014): แซคคาริน ซูคราโลส และแอสปาร์แตมแบบผลิตภัณฑ์จำหน่ายทำให้หนูเกิดภาวะทนกลูโคสบกพร่องผ่านการเปลี่ยนแปลงจุลินทรีย์ลำไส้ ผลนี้หายไปเมื่อให้ยาปฏิชีวนะและถ่ายทอดสู่หนูปลอดเชื้อได้ด้วยการปลูกถ่ายอุจจาระ การทดลองนำร่องเล็กๆ ในคนด้วยแซคคารินพบผลคล้ายกันในบางคน[42]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

อารมณ์/ซึมเศร้า/สุขภาพจิต

  1. 11

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในสัตว์สัตว์

    หนูที่ดื่มน้ำผสมแอสปาร์แตมในขนาดเทียบเท่า 8–15% ของปริมาณสูงสุดต่อวันที่ FDA แนะนำสำหรับคน เกิดพฤติกรรมคล้ายวิตกกังวล ร่วมกับการเปลี่ยนแปลงสัญญาณกลูตาเมต/GABA ในสมองส่วนอะมิกดาลา และพฤติกรรมนี้ถ่ายทอดไปยังลูกหลานของหนูตัวผู้[15]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 12

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    การศึกษาขนาดเล็กให้ผู้ใหญ่สุขภาพดีกินอาหารแอสปาร์แตมสูง (25 มก./กก./วัน ซึ่งต่ำกว่า ADI) เทียบกับต่ำ (10 มก./กก./วัน) อย่างละ 8 วัน พบอารมณ์หงุดหงิดและอาการซึมเศร้ามากขึ้น และทำแบบทดสอบการรับรู้ทิศทางได้แย่ลง แต่ความจำใช้งานไม่เปลี่ยน[28]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

โรคหัวใจและหลอดเลือด

  1. 13

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในสัตว์สัตว์

    Cell Metabolism 2025: อาหารที่มีแอสปาร์แตม 0.15% เพิ่มการหลั่งอินซูลินในหนูและลิงผ่านระบบประสาทพาราซิมพาเทติก และในหนู ApoE-knockout ที่เสี่ยงหลอดเลือดแข็ง ทำให้คราบหลอดเลือดลุกลามมากขึ้นผ่านการอักเสบที่ขับโดยอินซูลิน[16]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

  2. 14

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    NutriNet-Santé (BMJ 2022): การได้รับสารให้ความหวานสังเคราะห์สัมพันธ์กับโรคหัวใจและหลอดเลือดสูงขึ้น (HR 1.09) โดยเฉพาะโรคหลอดเลือดสมอง (HR 1.18) แอสปาร์แตมสัมพันธ์กับหลอดเลือดสมอง (1.17) ส่วนอะเซซัลเฟม-เค (1.40) และซูคราโลส (1.31) สัมพันธ์กับโรคหลอดเลือดหัวใจ[53]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

ผลต่อตับ/ไขมันพอกตับ

  1. 15

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    หลักฐานในคนที่ IARC ใช้จัดกลุ่ม 2B เน้นมะเร็งตับ: ใน EPIC การดื่มน้ำอัดลมใส่สารให้ความหวานเพิ่ม 1 หน่วยบริโภค สัมพันธ์กับมะเร็งเซลล์ตับเพิ่มขึ้น 6% ส่วนการวิเคราะห์รวมในสหรัฐฯ พบความสัมพันธ์เฉพาะในผู้ที่เป็นเบาหวาน (HR 1.13) ไม่พบในผู้ที่ไม่เป็น[26,27]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

ผนังลำไส้เสียหาย/ลำไส้อักเสบ

  1. 16

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในเซลล์เซลล์

    ในเซลล์เยื่อบุลำไส้เพาะเลี้ยง ซูคราโลสและแอสปาร์แตมที่ความเข้มข้นต่ำทำให้ผนังเซลล์รั่วมากขึ้นและโปรตีนรอยต่อแน่น claudin-3 ลดลง ผ่านตัวรับรสหวาน T1R3 ส่วนที่ความเข้มข้นสูง แอสปาร์แตมและแซคคารินทำให้เซลล์ตาย[39]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

สมองเสื่อม/ความจำถดถอย

  1. 17

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    ELSA-Brasil (Neurology 2025): ใน 8 ปี ผู้ที่อายุต่ำกว่า 60 ปีที่ได้รับสารให้ความหวานแคลอรีต่ำ/ไม่มีแคลอรีมากที่สุด (เฉลี่ยราว 92 มก./วัน) มีความสามารถด้านภาษาและการรู้คิดโดยรวมลดลงเร็วกว่า แอสปาร์แตม แซคคาริน อะเซซัลเฟม-เค อีริทริทอล ซอร์บิทอล และไซลิทอล ต่างสัมพันธ์กับการถดถอยที่เร็วขึ้น โดยเฉพาะความจำ ไม่พบในผู้อายุ 60 ปีขึ้นไป[40]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

ภาวะดื้ออินซูลิน/เบาหวานชนิดที่ 2

  1. 18

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    NutriNet-Santé (2023): ผู้ที่ได้รับสารให้ความหวานสังเคราะห์จากทุกแหล่งในปริมาณสูง (เกินราว 16–19 มก./วัน) มีความเสี่ยงเบาหวานชนิดที่ 2 สูงกว่าผู้ไม่บริโภค (HR 1.69) โดยพบกับแอสปาร์แตม (1.63) อะเซซัลเฟม-เค (1.70) และซูคราโลส (1.34)[54]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

อาการชัก

  1. 19

    ยังถกเถียงผลผสมทดลองสุ่มในคนคน

    งานทดลองแบบปกปิดขนาดเล็ก 3 ชิ้นให้ผลไม่ตรงกัน ในเด็กลมชักชนิดเหม่อที่ยังไม่ได้รักษา 10 คน แอสปาร์แตม 40 มก./กก. ทำให้คลื่นชักใน EEG นานขึ้น (1992) แต่ในเด็กลมชัก 10 คน (34 มก./กก. ปี 1994) และผู้ที่เชื่อว่าแอสปาร์แตมทำให้ชัก 18 คน (50 มก./กก. ปี 1995) ไม่พบอาการชักหรือ EEG เปลี่ยน[7,8,9]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

ภูมิแพ้/การแพ้

  1. 20

    ยังถกเถียงไม่มีผลทดลองสุ่มในคนคน

    การศึกษาปี 2014 ทดสอบผู้ป่วยลมพิษเรื้อรัง 100 คน (43 คนสงสัยว่าแพ้วัตถุเจือปน) ด้วยวัตถุเจือปน 11 ชนิดที่มักถูกกล่าวหา พบผลบวกแบบปกปิดฝ่ายเดียว 2 ราย และไม่มีรายใดยืนยันได้ในการทดสอบแบบปกปิดสองทาง จึงประเมินว่าการแพ้วัตถุเจือปนต่ำกว่า 1% ผู้วิจัยสรุปว่าวัตถุเจือปนเป็นสาเหตุที่พบน้อยของลมพิษเรื้อรัง ขณะที่รายงานรุ่นก่อนเคยชี้ว่ามากกว่านี้[10]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

การเจริญพันธุ์/ครรภ์/พัฒนาการ

  1. 21

    ยังถกเถียงอันตรายเทียบผู้ป่วยกับกลุ่มควบคุมคน

    การศึกษาแบบมีกลุ่มควบคุมที่อาศัยความจำย้อนหลังของแม่ พบว่าการดื่มน้ำอัดลมไดเอททุกวันหรือได้รับแอสปาร์แตม ≥177 มก./วัน ระหว่างตั้งครรภ์/ให้นม สัมพันธ์กับโอกาสออทิซึมในลูกชายสูงขึ้นราว 3 เท่า แต่ไม่พบในลูกสาว[17,18]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

ปวดหัว/ไมเกรน

  1. 22

    ยังถกเถียงผลผสมทดลองสุ่มในคนคน

    การทดลองแบบไขว้ปกปิดสองชิ้นในผู้ที่เชื่อว่าแอสปาร์แตมทำให้ปวดหัวให้ผลขัดกัน: ชิ้นหนึ่ง (30 มก./กก./วัน ช่วงละ 7 วัน) พบวันที่ปวดหัว 33% ขณะกินแอสปาร์แตม เทียบ 24% กับยาหลอก อีกชิ้น (ให้ครั้งเดียว 30 มก./กก.) ไม่พบความต่าง (35% เทียบ 45%)[22,23]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (14)

ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E951 เดี่ยว ๆ

  1. 1

    ยังถกเถียงอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    อัตราการเสียชีวิตโดยรวม

    ในการศึกษาติดตามกลุ่มขนาดใหญ่ 2 ชุด เครื่องดื่มใส่สารให้ความหวานสัมพันธ์กับการเสียชีวิตเฉพาะเมื่อดื่มมาก: ในสหรัฐฯ ดื่ม ≥2 หน่วย/วัน การเสียชีวิตรวม (HR 1.04) และจากโรคหัวใจ (HR 1.13) สูงขึ้นเล็กน้อย พบในผู้หญิงแต่ไม่พบในผู้ชาย ส่วน EPIC ดื่ม ≥2 แก้ว/วัน การเสียชีวิตทุกสาเหตุ (HR 1.26) และจากโรคระบบไหลเวียน (HR 1.52) สูงขึ้น[11,12]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 2

    ยังถกเถียงอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    โรคหัวใจและหลอดเลือด

    Framingham Offspring: การดื่มน้ำอัดลมใส่สารให้ความหวานทุกวัน (เทียบกับไม่ดื่ม) สัมพันธ์กับความเสี่ยงอัมพาตจากหลอดเลือดสมองตีบ (HR 2.96) และสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ (HR 2.89) สูงขึ้นราว 3 เท่าในเวลา 10 ปี ขณะที่เครื่องดื่มใส่น้ำตาลไม่สัมพันธ์[13]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  3. 3

    ยังถกเถียงอันตรายวิเคราะห์รวมหลายงานวิจัยคน

    ภาวะดื้ออินซูลิน/เบาหวานชนิดที่ 2

    การวิเคราะห์อภิมานจากการศึกษาติดตามกลุ่ม: ดื่มเครื่องดื่มใส่สารให้ความหวานเพิ่มวันละ 1 หน่วยบริโภค สัมพันธ์กับเบาหวานชนิดที่ 2 เพิ่มขึ้น 25% แต่เหลือราว 8% เมื่อปรับเรื่องความอ้วน ผู้วิจัยระบุว่ามีอคติการตีพิมพ์และตัวกวนที่ยังเหลืออยู่[14]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  4. 4

    เริ่มมีสัญญาณผลผสมแนวทางของหน่วยงานสาธารณสุข

    น้ำหนักเกิน/กินเกิน

    สถาบันกุมารแพทย์แห่งสหรัฐฯ (AAP 2019) ระบุว่าเด็กได้รับสารให้ความหวานมากขึ้น ทั้งที่ยังไม่มีหลักฐานแข็งแรงว่ามีหรือไม่มีความเสี่ยง ได้ทบทวนประโยชน์ (เช่น เด็กอ้วนหรือเบาหวาน) และโทษที่อาจเกิด และเรียกร้องให้ระบุปริมาณบนฉลากชัดเจนและวิจัยผลระยะยาวในเด็ก[35]

  5. 5

    สรุปแล้วประโยชน์ทดลองสุ่มในคนคน

    น้ำหนักเกิน/กินเกิน

    การทดลองปกปิด 18 เดือน: เด็กที่ได้เครื่องดื่มปราศจากน้ำตาล (ซูคราโลส/อะเซซัลเฟม-เค) วันละ 1 กล่องแทนเครื่องดื่มใส่น้ำตาล น้ำหนักขึ้นน้อยกว่า (6.35 เทียบ 7.37 กก.) BMI z-score เพิ่มน้อยกว่า และไขมันสะสมน้อยกว่า[36]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  6. 6

    ยังไม่มีงานวิจัยในคนสำรวจภาคตัดขวางในคนคน

    การเจริญพันธุ์/ครรภ์/พัฒนาการ

    พบแซคคาริน ซูคราโลส และอะเซซัลเฟม-เค ในน้ำนมแม่ 65% จาก 20 ราย (ไม่พบแอสปาร์แตม) แปลว่าทารกที่กินนมแม่มักได้รับสารเหล่านี้ แต่ยังไม่มีงานวิจัยว่าการได้รับนี้มีผลต่อสุขภาพทารกหรือไม่[43]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  7. 7

    ยังถกเถียงผลผสมวิเคราะห์รวมหลายงานวิจัยคน

    กลุ่มอาการเมตาบอลิก

    การวิเคราะห์อภิมาน: RCT (ติดตามราว 6 เดือน) ไม่พบผลต่อ BMI อย่างมีนัยสำคัญ แต่การศึกษาแบบติดตามกลุ่มประชากรพบว่าผู้ที่กินเป็นประจำมี BMI รอบเอว และอุบัติการณ์โรคอ้วน ความดันสูง กลุ่มอาการเมตาบอลิก เบาหวานชนิดที่ 2 และโรคหัวใจ สูงกว่าเล็กน้อย[44,45]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  8. 8

    ถูกหักล้างอันตรายวิเคราะห์รวมหลายงานวิจัยคน

    กลไกหิว-อิ่มผิดเพี้ยน

    การทบทวนอย่างเป็นระบบพบว่า ในการทดลองระยะสั้นในคน การกินสารให้ความหวานแคลอรีต่ำก่อนมื้อทำให้พลังงานรวมที่กินต่ำกว่าการกินน้ำตาลราว 94 kcal และไม่ต่างจากน้ำเปล่า คือไม่ได้ทำให้กินชดเชยมากขึ้น การทดลองระยะยาวพบน้ำหนักลดลงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับน้ำตาล จึงไม่สนับสนุนความเชื่อว่าสารให้ความหวานกระตุ้นความอยากอาหาร[46,47]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  9. 9

    สรุปแล้วประโยชน์วิเคราะห์รวมหลายงานวิจัยคน

    น้ำหนักเกิน/กินเกิน

    การวิเคราะห์อภิมาน 17 RCT พบว่าเมื่อเปลี่ยนจากเครื่องดื่มใส่น้ำตาลมาเป็นเครื่องดื่มแคลอรีต่ำ/ไม่มีแคลอรี น้ำหนักลดลงเล็กน้อย (ราว 1 กก.) รวมถึง BMI ไขมันร่างกาย และไขมันในตับ โดยไม่พบสัญญาณอันตราย แต่ถ้าดื่มแทนน้ำเปล่าแทบไม่ต่างกัน[48]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  10. 10

    ยังถกเถียงอันตรายวิเคราะห์รวมหลายงานวิจัยคน

    อัตราการเสียชีวิตโดยรวม

    การทบทวนแบบร่ม (umbrella review) ปี 2025: การดื่มเครื่องดื่มใส่สารให้ความหวานแทนน้ำตาลมาก สัมพันธ์กับความเสี่ยงการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุ อัมพาต โรคหลอดเลือดหัวใจ ความดันสูง เบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มอาการเมตาบอลิก และมะเร็งเม็ดเลือดขาวที่สูงขึ้น แต่สัมพันธ์กับมะเร็งลำไส้ใหญ่ที่ต่ำลง ขนาดความสัมพันธ์ทั้งหมดไม่มาก[49]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  11. 11

    ยังถกเถียงไม่มีผลแนวทางของหน่วยงานสาธารณสุข

    น้ำหนักเกิน/กินเกิน

    WHO (พ.ค. 2023) ออกคำแนะนำแบบมีเงื่อนไขว่า ไม่ควรใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาลเพื่อคุมน้ำหนักหรือลดความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อ เพราะการทบทวนงานวิจัยไม่พบว่าช่วยลดไขมันในระยะยาว และข้อมูลเชิงสังเกตระยะยาวพบความเชื่อมโยงกับเบาหวานชนิดที่ 2 โรคหัวใจและหลอดเลือด และการเสียชีวิต ทั้งนี้ไม่ครอบคลุมน้ำตาลแอลกอฮอล์ (polyols) น้ำตาลแคลอรีต่ำ ผลิตภัณฑ์ดูแลร่างกาย และผู้ที่เป็นเบาหวานอยู่แล้ว[50,51]

  12. 12

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    น้ำหนักเกิน/กินเกิน

    ในกลุ่ม CHILD (แคนาดา) การดื่มเครื่องดื่มใส่สารให้ความหวานทุกวันระหว่างตั้งครรภ์ สัมพันธ์กับ BMI ของทารกอายุ 1 ปีที่สูงขึ้น และโอกาสน้ำหนักเกินราว 2 เท่า (OR 2.19) โดยอธิบายด้วย BMI หรือคุณภาพอาหารของแม่ไม่ได้ ขณะที่เครื่องดื่มใส่น้ำตาลไม่สัมพันธ์ การศึกษาต่อเนื่องพบความเชื่อมโยงกับจุลินทรีย์ลำไส้ของทารกที่เปลี่ยนไป[55,56]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  13. 13

    ยังถกเถียงอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    การเจริญพันธุ์/ครรภ์/พัฒนาการ

    ในเดนมาร์ก หญิงตั้งครรภ์ที่ดื่มน้ำอัดลมใส่สารให้ความหวาน ≥1 แก้ว/วัน มีโอกาสคลอดก่อนกำหนดสูงขึ้น (OR 1.38 และ 1.78 เมื่อ ≥4 แก้ว/วัน) โดยไม่พบกับเครื่องดื่มใส่น้ำตาล การศึกษาซ้ำในนอร์เวย์พบความสัมพันธ์อ่อนกว่า (OR 1.11) และพบกับเครื่องดื่มใส่น้ำตาลด้วย (OR 1.25)[57,58]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  14. 14

    สรุปแล้วประโยชน์การประเมินของหน่วยงาน

    ฟันผุ

    เนื่องจากแบคทีเรียในปากไม่หมักสารทดแทนน้ำตาลเป็นกรด การใช้สารเหล่านี้ (สารให้ความหวานเข้มข้น ไซลิทอล ซอร์บิทอล แมนนิทอล มอลทิทอล แลคทิทอล ไอโซมอลต์ อีริทริทอล ซูคราโลส ฯลฯ) แทนน้ำตาลจึงช่วยรักษาแร่ธาตุของฟัน หลัง EFSA ประเมินในปี 2011 EU อนุญาตข้อกล่าวอ้างทางสุขภาพนี้ (และข้อกล่าวอ้างว่าน้ำตาลในเลือดหลังอาหารขึ้นน้อยกว่า) FDA ก็ระบุว่าน้ำตาลแอลกอฮอล์ไม่ทำให้ฟันผุ[31,59,60]

06

กฎหมายรายประเทศ

ประเทศสถานะ · ตรวจเมื่อ
ไทยอนุญาต[5]
ตรวจเมื่อ
สหภาพยุโรปอนุญาต[2,3]
ตรวจเมื่อ
สหรัฐฯอนุญาต · วัตถุเจือปนอาหารที่ FDA อนุมัติ[6]
ตรวจเมื่อ
จีนจำกัด · ไม่จำเป็นทางเทคโนโลยี[1]
กำหนดปริมาณรวมสูงสุดเมื่อใช้สารให้ความหวานหลายชนิดร่วมกัน (ไม่ได้ถอดออก)
ตรวจเมื่อ (มีผล )
ระหว่างประเทศอนุญาต[4]
ตรวจเมื่อ (มีผล )

ไทม์ไลน์

ปีเหตุการณ์
2014สหภาพยุโรป · กำหนดให้มีคำเตือนบนฉลาก · ผู้ป่วยฟีนิลคีโตนูเรีย (PKU) ต้องหลีกเลี่ยงฟีนิลอะลานีน[3]
ฉลากต้องระบุว่าผลิตภัณฑ์มีแหล่งของฟีนิลอะลานีน (contains a source of phenylalanine)
2023ระหว่างประเทศ · อนุญาต · IARC ระบุอันตราย (2B) แต่ JECFA ประเมินความเสี่ยงแล้วยืนยันค่า ADI เดิม จึงไม่เปลี่ยนสถานะการอนุญาต[4]
IARC จัดแอสปาร์แตมเป็นสารที่อาจก่อมะเร็ง (กลุ่ม 2B มีหลักฐานจำกัดเรื่องมะเร็งตับ) ส่วน JECFA ยืนยันค่า ADI 0-40 มก./กก. น้ำหนักตัวตามเดิม (ผู้ใหญ่หนัก 70 กก. ต้องดื่มน้ำอัดลมไดเอตเกิน 9-14 กระป๋องต่อวันจึงจะเกินค่านี้)
2025จีน · จำกัดการใช้ · กำหนดปริมาณรวมสูงสุดเมื่อใช้สารให้ความหวานหลายชนิดร่วมกัน (ไม่ได้ถอดออก)[1]
GB 2760-2024 กำหนดปริมาณสูงสุดแบบรวม เมื่อใช้แอสปาร์แตมกับอะซีซัลเฟม เค ร่วมกันในอาหารประเภทเดียวกัน (ไม่ใช่การถอดออกจากบัญชี)
2028ลุยเซียนา (สหรัฐฯ) · กำหนดให้มีคำเตือนบนฉลาก · ให้ข้อมูลผู้บริโภคและคุ้มครองเด็ก (แนวนโยบาย MAHA)[67]
ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2028 อาหารที่มีส่วนผสมใดใน 44 รายการต้องมี QR code บนบรรจุภัณฑ์ที่ลิงก์ไปยังข้อมูลส่วนผสม และตั้งแต่ปีการศึกษา 2028-29 โรงเรียนที่รับเงินรัฐห้ามเสิร์ฟอาหารที่มีส่วนผสม 15 รายการ (รวม Red 40, Blue 1, BHA, BHT, แอสปาร์แตม, ซูคราโลส, ADA) รายชื่อสารในที่นี้ยังไม่ครบ
07

พบในสินค้าไทย 126 รายการ

กาโตะ น้ำมะม่วง 25% ผสมวุ้นมะพร้าว กลิ่นมะม่วงบิงซู→กาโตะ น้ำองุ่นขาว 25 % จากน้ำองุ่นขาวเข้มข้น ผสมวุ้นมะพร้าว กลิ่นคาราเมลบัตเตอร์เบียร์→กาโตะ น้ำองุ่นขาว 25 % จากน้ำองุ่นขาวเข้มข้น ผสมวุ้นมะพร้าว กลิ่นแอปเปิ้ล และกลิ่นครีมโซดา→กาแฟปรุงสำเร็จรสคาราเมล เนสกาแฟ→โก๋แก่ ถั่วปากอ้าเคลือบ รสกุ้งทรงเครื่อง Koh-kae→ไก่ป๊อปบาร์บีคิว ผสมน้ำผึ้ง CP→ไก่ย่าง รสข้าวบันไก่ (Hainanese Chicken Rice Flavor)→ไก่ย่างรสเด็ด→ขนมธัญพืชอบกรอบ รสสตอเบอร์รี่โยกิร์ต - 60 กรัม Sunbites→ข้าวเกรียบเผือก มโนห์รา MANORA→ดูสินค้าไทยทั้งหมด 126 รายการ→

ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด

08

สารที่เกี่ยวข้อง

ร่างกายเปลี่ยนเป็น เมทานอล

ร่างกายเปลี่ยนเป็น ฟีนิลอะลานีน

[86]

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ

แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 86 รายการ
  1. [1]GB 2760-2024 Standard for Uses of Food Additives (replaces GB 2760-2014) · ข้อมูล ณ
  2. [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
  3. [3]Regulation (EU) No 1169/2011 Annex III point 2 · ข้อมูล ณ
  4. [4]IARC Monographs vol. 134 + JECFA 96th meeting · ข้อมูล ณ
  5. [5]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
  6. [6]21 CFR 172.804 · ข้อมูล ณ
  7. [7]Aspartame exacerbates EEG spike-wave discharge in children with generalized absence epilepsy: a double-blind controlled study · 1992
  8. [8]Aspartame has no effect on seizures or epileptiform discharges in epileptic children · 1994
  9. [9]Aspartame and seizure susceptibility: results of a clinical study in reportedly sensitive individuals · 1995
  10. [10]Prevalence of sensitivity to food and drug additives in patients with chronic idiopathic urticaria · 2014
  11. [11]Long-Term Consumption of Sugar-Sweetened and Artificially Sweetened Beverages and Risk of Mortality in US Adults · 2019
  12. [12]Association Between Soft Drink Consumption and Mortality in 10 European Countries · 2019
  13. [13]Sugar- and Artificially Sweetened Beverages and the Risks of Incident Stroke and Dementia: A Prospective Cohort Study · 2017
  14. [14]Consumption of sugar sweetened beverages, artificially sweetened beverages, and fruit juice and incidence of type 2 diabetes · 2015
  15. [15]Transgenerational transmission of aspartame-induced anxiety and changes in glutamate-GABA signaling and gene expression in the amygdala · 2022
  16. [16]Sweetener aspartame aggravates atherosclerosis through insulin-triggered inflammation · 2025
  17. [17]Daily Early-Life Exposures to Diet Soda and Aspartame Are Associated with Autism in Males: A Case-Control Study. · 2023
  18. [18]Reply to Ayoub-Charette et al. Lack of Biological Plausibility and Major Methodological Issues Cast Doubt on the Association between Aspartame and Autism · 2024
  19. [19]Consumption of aspartame-containing beverages and incidence of hematopoietic and brain malignancies · 2006
  20. [20]Consumption of artificial sweetener- and sugar-containing soda and risk of lymphoma and leukemia in men and women · 2012
  21. [21]Scientific Opinion on the re-evaluation of aspartame (E 951) as a food additive · 2013
  22. [22]Aspartame and susceptibility to headache · 1987
  23. [23]Aspartame ingestion and headaches: a randomized crossover trial · 1994
  24. [24]Carcinogenicity of aspartame, methyleugenol, and isoeugenol · 2023
  25. [25]Aspartame hazard and risk assessment results released (IARC & JECFA) · 2023
  26. [26]Consumption of soft drinks and juices and risk of liver and biliary tract cancers in a European cohort · 2016
  27. [27]Sweetened beverage consumption and risk of liver cancer by diabetes status: A pooled analysis · 2022
  28. [28]Neurobehavioral effects of aspartame consumption · 2014
  29. [29]Dietary conflicts with standard clinical procedures for colonoscopy in Phenylketonuria: a case report · 2026
  30. [30]Regulation (EU) No 1169/2011, Annex III (foods requiring additional labelling particulars) · 2011
  31. [31]FDA: Aspartame and Other Sweeteners in Food (updated 2025-02-27) · 2025
  32. [32]First experimental demonstration of the multipotential carcinogenic effects of aspartame administered in the feed to Sprague-Dawley rats · 2006
  33. [33]Short-term impact of sucralose consumption on the metabolic response and gut microbiome of healthy adults · 2019
  34. [34]The Effects of Non-Nutritive Artificial Sweeteners, Aspartame and Sucralose, on the Gut Microbiome in Healthy Adults: Secondary Outcomes of a Randomized Double-Blinded Crossover Clinical Trial. · 2020
  35. [35]The Use of Nonnutritive Sweeteners in Children (AAP policy statement) · 2019
  36. [36]A trial of sugar-free or sugar-sweetened beverages and body weight in children · 2012
  37. [37]Re-evaluation of salt of aspartame-acesulfame (E 962) as food additive · 2026
  38. [38]Plain language summary of the Re-evaluation of salt of aspartame-acesulfame (E 962) · 2026
  39. [39]Artificial Sweeteners Disrupt Tight Junctions and Barrier Function in the Intestinal Epithelium through Activation of the Sweet Taste Receptor, T1R3 · 2020
  40. [40]Association Between Consumption of Low- and No-Calorie Artificial Sweeteners and Cognitive Decline: An 8-Year Prospective Study. · 2025
  41. [41]Personalized microbiome-driven effects of non-nutritive sweeteners on human glucose tolerance. · 2022
  42. [42]Artificial sweeteners induce glucose intolerance by altering the gut microbiota · 2014
  43. [43]Nonnutritive Sweeteners in Breast Milk · 2015
  44. [44]Nonnutritive sweeteners and cardiometabolic health: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials and prospective cohort studies. · 2017
  45. [45]Association between intake of non-sugar sweeteners and health outcomes: systematic review and meta-analyses · 2019
  46. [46]Does low-energy sweetener consumption affect energy intake and body weight? A systematic review, including meta-analyses · 2016
  47. [47]Impact of acute consumption of beverages containing plant-based or alternative sweetener blends on postprandial appetite, food intake, metabolism, and gastro-intestinal symptoms: Results of the SWEET beverages trial. · 2023
  48. [48]Association of Low- and No-Calorie Sweetened Beverages as a Replacement for Sugar-Sweetened Beverages With Body Weight and Cardiometabolic Risk · 2022
  49. [49]Non-Sugar-Sweetened Beverages and Risk of Chronic Diseases: An Umbrella Review of Meta-analyses of Prospective Cohort Studies · 2025
  50. [50]Use of non-sugar sweeteners: WHO guideline · 2023
  51. [51]WHO advises not to use non-sugar sweeteners for weight control (news release) · 2023
  52. [52]Artificial sweeteners and cancer risk: Results from the NutriNet-Santé population-based cohort study. · 2022
  53. [53]Artificial sweeteners and risk of cardiovascular diseases: results from the prospective NutriNet-Santé cohort. · 2022
  54. [54]Artificial Sweeteners and Risk of Type 2 Diabetes in the Prospective NutriNet-Santé Cohort. · 2023
  55. [55]Association Between Artificially Sweetened Beverage Consumption During Pregnancy and Infant Body Mass Index · 2016
  56. [56]Maternal consumption of artificially sweetened beverages during pregnancy is associated with infant gut microbiota and metabolic modifications and increased infant BMI · 2021
  57. [57]Intake of artificially sweetened soft drinks and risk of preterm delivery: a prospective cohort study in 59,334 Danish pregnant women · 2010
  58. [58]Association between intake of artificially sweetened and sugar-sweetened beverages and preterm delivery: a large prospective cohort study · 2012
  59. [59]Scientific Opinion on health claims related to sugar replacers and maintenance of tooth mineralisation / reduction of post-prandial glycaemic responses · 2011
  60. [60]Regulation (EU) No 432/2012, Annex (authorised health claims: sugar replacers) · 2012
  61. [61]TRS 1050-JECFA 96/3 · 2023
  62. [62]JECFA ADI 2016 · 2016
  63. [63]Statement of EFSA on the scientific evaluation of two studies related to the safety of artificial sweeteners · 2011
  64. [64]Updated opinion on a request from the European Commission related to the 2nd ERF carcinogenicity study on aspartame, taking into consideration study data submitted by the Ramazzini Foundation in February 2009 · 2009
  65. [65]Opinion of the Scientific Panel on Food Additives, Flavourings, Processing Aids and Materials in contact with Food (AFC) on a request from the Commission related to a new long-term carcinogenicity study on aspartame · 2006
  66. [66]TRS 669-JECFA 25/27 · 1981
  67. [67]Louisiana SB 14 (2025)
  68. [68]IARC 2B · 2023
  69. [69]JECFA evaluation of ASPARTAME · 2023
  70. [70]Opinion on a request from the European Commission related to the 2nd ERF carcinogenicity study on aspartame · 2009
  71. [71]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
  72. [72]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
  73. [73]EFSA — EFSA completes full risk assessment on aspartame · 2013
  74. [74]5. Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes—2026 · 2026
  75. [75]Diabetes UK: Sugar, sweeteners and diabetes · 2024
  76. [76]Dietary Guidance From the International Organization for the Study of Inflammatory Bowel Diseases · 2020
  77. [77]ENN Field Exchange — summary of the WHO 2023 complementary feeding guideline · 2024
  78. [78]WHO Guideline for complementary feeding of infants and young children 6–23 months · 2023
  79. [79]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 157) พ.ศ. 2537 เรื่อง อาหารทารกและอาหารสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก (ฉบับรวม แก้ไขโดยฉบับที่ 287 พ.ศ. 2547) · 2004
  80. [80]Phenylketonuria (MedlinePlus Medical Encyclopedia)
  81. [81]Regulation (EU) No 1169/2011 on the provision of food information to consumers (EUR-Lex) · 2011
  82. [82]สารให้ความหวานและความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง (วารสารโรคมะเร็ง 2567;44:50-59) · 2024
  83. [83]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 450) พ.ศ. 2567 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ — บัญชีแนบท้าย (ข้อความคำเตือน) · 2024
  84. [84]Notification of the Ministry of Public Health (No. 450) B.E. 2567 (2024) Re: Labeling of Prepackaged Foods — Annex (unofficial English translation, Thai FDA) · 2024
  85. [85]21 CFR 172.804 Aspartame · 2024
  86. [86]Information for the package leaflet regarding aspartame and phenylalanine used as excipients in medicinal products for human use · 2017