โรคไตเรื้อรัง
สารเติมแต่ง 51 ตัว มีคำแนะนำของหน่วยงาน กฎหมาย หรืองานวิจัยเฉพาะกลุ่มนี้
สารที่ไม่อยู่ในรายการ ยังไม่พบคำแนะนำหรือข้อค้นพบที่เป็นข้อกังวลเฉพาะกลุ่มนี้ในฐานข้อมูล ซึ่งไม่ได้แปลว่าไม่มีความเสี่ยง · คำแนะนำที่ใช้กับทุกคนไม่นับในหน้านี้ ดูที่ คำแนะนำสำหรับทุกคน · อัปเดต
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
01
ควรหลีกเลี่ยง
39 สาร02
ควรจำกัดปริมาณ
36 สาร“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย
03
งานวิจัยที่ศึกษากลุ่มนี้
17 สาร| สาร | คำแนะนำ · ที่มา | เพราะ |
|---|---|---|
| E1520 โพรพิลีนไกลคอล | สรุปแล้ว−อันตรายงานวิจัย[7,8] | พิษจากโพรพิลีนไกลคอล เช่น กดระบบประสาท ชัก เลือดเข้มข้นผิดปกติ เลือดเป็นกรดจากแลคเตต เม็ดเลือดแดงแตก และหัวใจเต้นผิดจังหวะ มีรายงานเมื่อได้รับยาที่ใช้สารนี้เป็นตัวทำละลายในขนาดสูงหรือนาน หรือทาครีมบนแผลไฟไหม้บริเวณกว้าง ทารกและผู้ที่ไตหรือตับวายเสี่ยงที่สุดเพราะกำจัดได้ช้า ในหอผู้ป่วยทารกแรกเกิดของเดนมาร์ก 70% ของใบสั่งยาที่มีโพรพิลีนไกลคอลเกินเกณฑ์ 50 มก./กก./วันของ EMA จากยาตัวเดียว ส่วนปริมาณที่ติดมากับอาหารต่ำกว่ามาก · รายงานผู้ป่วย |
| E173 อะลูมิเนียมE541 โซเดียมอะลูมิเนียมฟอสเฟตสภาพกรด | สรุปแล้ว−อันตรายงานวิจัย[5,9] | EFSA (2008) กำหนดปริมาณที่รับได้ต่อสัปดาห์ (TWI) ของอะลูมิเนียม 1 มก./กก.น้ำหนักตัว และเห็นว่าประชากรยุโรปส่วนสำคัญน่าจะได้รับเกิน ในสัตว์ทดลองอะลูมิเนียมมีผลต่อระบบประสาทที่กำลังพัฒนาและระบบสืบพันธุ์ ข้อมูลฮ่องกงพบว่าผงฟูที่มีอะลูมิเนียมทำให้ซาลาเปา/ขนมนึ่งเป็นแหล่งหลัก (ราว 60% ของที่ได้รับทั้งหมด) ขนมไทย-จีนที่ใช้สารส้มหรือผงฟูชนิดนี้ (เช่น ซาลาเปา ปาท่องโก๋) อาจคล้ายกัน แต่ยังไม่พบข้อมูลไทย · การประเมินของหน่วยงาน |
| E336 โพแทสเซียมไบทาร์เทรต | สรุปแล้ว−อันตรายงานวิจัย[4,5] | การกลืนครีมออฟทาร์ทาร์ (โพแทสเซียมไบทาร์เทรต) ปริมาณมาก เช่น เพื่อ 'ล้างลำไส้' ทำให้เกิดโพแทสเซียมในเลือดสูงจนเป็นอันตรายถึงชีวิต ผู้ป่วย 2 รายมีโพแทสเซียมในเลือดเกิน 8 มิลลิโมล/ลิตรพร้อมคลื่นหัวใจผิดปกติ และรอดหลังได้รับการรักษา และรายงานจากออสเตรเลียปี 2025 พบภาวะหัวใจหยุดเต้นจากโพแทสเซียมสูง คำแนะนำทางออนไลน์ที่ชวนกินเพื่อ 'ล้างพิษ' หรือช่วยเลิกบุหรี่ยิ่งเพิ่มความเสี่ยง · รายงานผู้ป่วย |
| E451 ไตรฟอสเฟต | สรุปแล้ว±ผลผสมงานวิจัย[6,7] | EFSA ประเมินวัตถุเจือปนกลุ่มฟอสเฟตทั้งหมดใหม่ในปี 2019 (รวมไตรฟอสเฟต E451) และกำหนดค่าที่รับได้ต่อวัน (ADI) แบบกลุ่มไว้ที่ 40 มก. ฟอสฟอรัส/กก. น้ำหนักตัว/วัน โดยอิงการศึกษาระยะยาวในหนูที่ได้รับโซเดียมไตรฟอสเฟต ซึ่งผลเสียหลักคือแคลเซียมไปเกาะในไต เมื่อรวมฟอสฟอรัสจากอาหารทั้งหมด ทารก เด็กเล็ก และเด็กได้รับเกินค่านี้โดยเฉลี่ย และกลุ่มที่กินมากได้รับเกินไปจนถึงวัยรุ่น EFSA ระบุชัดว่าค่า ADI นี้ใช้ไม่ได้กับผู้ที่ไตเสื่อมระดับปานกลางถึงรุนแรง ส่วน JECFA ยังคงค่าสูงสุดที่รับได้ไว้ที่ 70 มก. ฟอสฟอรัส/กก./วัน จากทุกแหล่งรวมกัน · การประเมินของหน่วยงาน |
| E452 โพลีฟอสเฟต | สรุปแล้ว±ผลผสมงานวิจัย[5,6] | โพลีฟอสเฟต (E452) อยู่ภายใต้ค่า ADI แบบกลุ่มของ EFSA ปี 2019 คือ 40 มก. ฟอสฟอรัส/กก. น้ำหนักตัว/วัน สำหรับฟอสเฟตทุกชนิด ซึ่งเมื่อรวมฟอสฟอรัสจากอาหารทั้งหมด ทารก เด็กเล็ก และเด็กได้รับเกินโดยเฉลี่ย EFSA ยังขอให้คณะกรรมาธิการยุโรปเข้มงวดเกณฑ์ปนเปื้อนตะกั่ว แคดเมียม สารหนู และปรอทในข้อกำหนดของฟอสเฟตทุกตัวรวม E452 เพื่อไม่ให้กลายเป็นแหล่งโลหะหนักที่มีนัยสำคัญ ส่วน JECFA จัดโซเดียมโพลีฟอสเฟต (INS 452i) ไว้ในค่าสูงสุดที่รับได้แบบกลุ่ม 70 มก. ฟอสฟอรัส/กก./วัน · การประเมินของหน่วยงาน |
| E504 แมกนีเซียมคาร์บอเนต | สรุปแล้ว±ผลผสมงานวิจัย[6,7] | ในงานทดลอง CALMAG ยาจับฟอสเฟตชนิดแคลเซียมแอซีเทต/แมกนีเซียมคาร์บอเนตคุมฟอสเฟตในผู้ป่วยฟอกเลือดได้ไม่ด้อยกว่าเซเวลาเมอร์และทนยาได้ดี แต่ทำให้แมกนีเซียมในเลือดสูงขึ้น (ไม่มีอาการ) งานแบบมีกลุ่มเปรียบเทียบในโรงพยาบาลพบภาวะแมกนีเซียมในเลือดสูงราวครึ่งหนึ่งของผู้สูงอายุที่ไตกรองได้ต่ำและกินแมกนีเซียมออกไซด์ตั้งแต่ 900 มก./วันขึ้นไป · ทดลองสุ่มในคน |
| E554 โซเดียมอลูมิโนซิลิเกต | สรุปแล้ว−อันตรายงานวิจัย[5] | ทารก 3 รายที่ไตวายและได้รับยาจับฟอสเฟตอะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ตั้งแต่เดือนแรก เกิดพิษอะลูมิเนียม กระดูกน่วมรุนแรง และมีอะลูมิเนียมสะสมในกระดูกจำนวนมาก ระดับในเลือดสัมพันธ์กับขนาดยา และทุกรายที่ได้เกิน 100 มก.อะลูมิเนียม/กก./วันมีระดับสูงมาก แสดงว่าอะลูมิเนียมที่กินเข้าไปถูกดูดซึมจนเป็นพิษได้ในผู้ที่ขับออกไม่ได้ · รายงานผู้ป่วย |
| E326 โพแทสเซียมแล็กเทต | เริ่มมีสัญญาณ−อันตรายงานวิจัย[5,6] | เนื้อสัตว์และเนื้อไก่แปรรูปสูตรลดโซเดียมมีโพแทสเซียมมากกว่าสูตรปกติ 44% (สูงสุด 1,500 มก./100 กรัม) และ 63% ระบุสารเติมแต่งที่มีโพแทสเซียมบนฉลาก ซึ่งรวมถึงเกลือแล็กเทตที่ใช้เป็นสารกันเสียและตัวแทนเกลือ สมาคมโรคไตอเมริกัน (2025) ระบุว่าโพแทสเซียมจากสารเติมแต่งดูดซึมได้ดีและฉลากมักแสดงต่ำกว่าจริง จึงแนะนำให้จำกัดโดยเฉพาะในผู้ที่โพแทสเซียมในเลือดสูงหรือมีปัจจัยเสี่ยงหลายอย่าง · แนวทางของหน่วยงานสาธารณสุข |
| E331 โซเดียมไดไฮโดรเจนซิเทรต | เริ่มมีสัญญาณ−อันตรายงานวิจัย[5,6] | ซิเตรตจับกับอะลูมิเนียมเป็นสารละลายได้และเพิ่มการดูดซึม เมื่อกินแคลเซียมซิเตรตพร้อมยาอะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ อะลูมิเนียมในปัสสาวะสูงขึ้น 5–11 เท่าเมื่อเทียบกับกินยาอย่างเดียว และในหญิงสุขภาพดี การกินแคลเซียมซิเตรตเสริมทำให้อะลูมิเนียมในปัสสาวะและเลือดจากอาหารปกติสูงขึ้น ประเด็นนี้สำคัญกับผู้ป่วยไตวายที่ขับอะลูมิเนียมไม่ได้ ทั้งนี้เป็นปริมาณซิเตรตระดับอาหารเสริม ยังไม่มีการศึกษาซิเตรตจากสารเติมแต่งอาหาร · ทดลองสุ่มในคน |
| E339 โซเดียมไดไฮโดรเจนฟอสเฟตE340 โพแทสเซียมไดไฮโดรเจนฟอสเฟตE450 ไดฟอสเฟตE451 ไตรฟอสเฟตE452 โพลีฟอสเฟตE508 โพแทสเซียมคลอไรด์ | เริ่มมีสัญญาณ−อันตรายงานวิจัย[17] | เนื้อสัตว์ เนื้อไก่ และปลาบรรจุห่อที่ใส่วัตถุเจือปนกลุ่มโพแทสเซียมมีโพแทสเซียมราว 900 มก. ต่อ 100 ก. เทียบกับราว 325 มก. ในสินค้าคล้ายกันที่ไม่ใส่ และสินค้าที่ใส่ฟอสเฟตมีฟอสฟอรัสสูงกว่า (270 เทียบ 200 มก. ต่อ 100 ก.) จากการวิเคราะห์สินค้า 76 รายการในแคนาดา งานนี้วัดสิ่งที่อยู่ในอาหาร ไม่ได้วัดผลต่อผู้ป่วยโรคไตที่กิน · ศึกษากลไก |
| E263 แคลเซียมแอซีเทต | ยังถกเถียง±ผลผสมงานวิจัย[5,6] | แคลเซียมแอซีเทตใช้เป็นยาจับฟอสเฟตในผู้ป่วยไตวายในขนาดหลายกรัมต่อวัน การวิเคราะห์อภิมานจากการทดลองแบบสุ่มพบว่าผู้ป่วยที่ใช้ยาจับฟอสเฟตชนิดไม่มีแคลเซียม เสียชีวิตจากทุกสาเหตุน้อยกว่ากลุ่มที่ใช้ชนิดมีแคลเซียม (แคลเซียมแอซีเทตหรือคาร์บอเนต) 22% แต่การทดลอง CARE-2 ที่ศึกษาแคลเซียมแอซีเทตโดยตรงพบว่าหินปูนในหลอดเลือดหัวใจเพิ่มขึ้นใกล้เคียงกันระหว่างแคลเซียมแอซีเทตกับเซเวลาเมอร์ เมื่อลดคอเลสเตอรอลได้เท่ากันทั้งสองกลุ่ม · วิเคราะห์รวมหลายงานวิจัย |
| E500 โซเดียมคาร์บอเนตE500(ii) โซเดียมไบคาร์บอเนต | ยังถกเถียง±ผลผสมงานวิจัย[7,8] | การให้โซเดียมไบคาร์บอเนตตามแพทย์สั่งเพื่อแก้ภาวะเลือดเป็นกรดในผู้ป่วยไตเรื้อรัง ในงานทดลองแบบเปิดชิ้นหนึ่งชะลอการลดลงของการทำงานไต (1.88 เทียบกับ 5.93 มล./นาที ใน 2 ปี) และลดการเข้าสู่ไตวายระยะสุดท้าย (6.5% เทียบกับ 33%) แต่งานทดลองเทียบยาหลอก BiCARB ในผู้สูงอายุกลับไม่พบประโยชน์ทั้งต่อสมรรถภาพร่างกายและผลรอง รวมถึงการทำงานของไต แถมพบเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์มากกว่าและค่าใช้จ่ายสูงกว่า ทั้งหมดนี้เป็นขนาดยา ไม่ได้บอกอะไรเกี่ยวกับเบกกิ้งโซดาในอาหาร · ทดลองสุ่มในคน |
| E451 ไตรฟอสเฟต | ยังไม่มีงานวิจัยในคนงานวิจัย[5,6] | ยังไม่พบงานวิจัยในคนที่ทดสอบไตรฟอสเฟต (โซเดียม/โพแทสเซียมไตรโพลีฟอสเฟต ที่ใช้แช่กุ้ง อาหารทะเล หรือฉีดเข้าเนื้อสัตว์) เป็นสารเดี่ยว ไม่ว่ากับผลสุขภาพใด (ค้น PubMed 3 ต.ค. 2026) หลักฐานในคนมาจากอาหารที่ใส่ฟอสเฟตหลายชนิดรวมกัน และการศึกษาเชิงสังเกตเรื่องฟอสฟอรัสรวม ความกังวลเรื่องไตหรือหัวใจของ E451 จึงเป็นการอนุมานจากทั้งกลุ่มฟอสเฟต งานวิเคราะห์ในสหรัฐฯ พบว่าเนื้อสัตว์และไก่ดิบที่ผ่านการ 'เติมน้ำเกลือฟอสเฟต' มีฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมสูงขึ้น และ 8 ใน 25 ผลิตภัณฑ์ไม่ได้ระบุสารเหล่านี้บนฉลาก · ไม่พบงานวิจัย |
| E452 โพลีฟอสเฟต | ยังไม่มีงานวิจัยในคนงานวิจัย[5] | ยังไม่พบงานวิจัยในคนที่ให้กินโพลีฟอสเฟต (เช่น โซเดียมเฮกซะเมทาฟอสเฟต) ในฐานะวัตถุเจือปนอาหารแล้ววัดผลสุขภาพ (ค้น PubMed 3 ต.ค. 2026) งานในคนเกี่ยวกับเฮกซะเมทาฟอสเฟตมีแต่เรื่องยาสีฟันและการสึกกร่อนของฟัน ไม่ใช่การกินจากอาหาร ความกังวลเรื่องไต กระดูก หรือหัวใจของ E452 จึงอิงหลักฐานของฟอสเฟตทั้งกลุ่ม · ไม่พบงานวิจัย |