อัปเดต ขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษร
Addipediaสารานุกรม เจือปนอาหาร
E341(ii)INS 341(ii)ข้อมูล ณ · กฎหมายและสินค้าอัปเดตรายเดือน งานวิจัยรายไตรมาส

ไดแคลเซียมฟอสเฟต

Dicalcium Phosphate

เป็นสารย่อยของ E341 ข้อมูลส่วนใหญ่อยู่ที่หน้าสารหลัก

01

คำตอบสั้น

หน่วยงานกำกับ
ไทย
อนุญาต[2]
สหภาพยุโรป
อนุญาต[1]
สหรัฐฯ
อนุญาต · GRAS[3]
ADIไม่มีค่า ADI ในฐานข้อมูล
งานวิจัย0 ข้อค้นพบ
สรุปยังไม่ได้ทบทวนงานวิจัยงานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม: เริ่มมีสัญญาณผลเสีย
งานใน PubMedมีงานวิเคราะห์รวมในคน
ยอดรวมไม่มี (หน่วยงานกำกับกับงานวิจัยไม่รวมเป็นคะแนนเดียว)
ใครควรระวังควรหลีกเลี่ยง ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป · โรคไตเรื้อรัง ดูทุกกลุ่ม ↓
ยังไม่มีในฐานข้อมูลค่า ADI · งานวิจัยที่ทบทวนแล้ว

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

ความหมายของสัญลักษณ์ ↓

02

คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร

คืออะไรไดแคลเซียมฟอสเฟต เกลือแคลเซียมของกรดฟอสฟอริกที่ยังเหลือไฮโดรเจนที่เป็นกรด 1 ตำแหน่ง
ใส่ทำไมเสริมแคลเซียมและช่วยป้องกันการจับเป็นก้อน ปรับสภาพแป้ง และให้ความคงตัว
พบในอะไร
สินค้าไทย 21 รายการ เช่น เค้กไต้หวัน · Ovalteenies · กาแฟเอสเปรสโซ่
ผลิตภัณฑ์นมและครีม เครื่องดื่มที่มีนมเป็นส่วนประกอบ
ชื่ออื่นCalcium hydrogen orthophosphate · Calcium hydrogen phosphate · Calcium monohydrogen phosphate · Dibasic calcium phosphate · Secondary calcium phosphate · di-calcium phosphate · แคลเซียมไฮโดรเจนฟอสเฟต

พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 21 รายการ · ทั่วโลก 2,554 รายการ[23]

03

ใครควรระวัง

กลุ่มคนหน่วยงานกำกับงานวิจัย
ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป
ควรหลีกเลี่ยง มูลนิธิโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ (NKF) เหตุผล

ความเห็นผู้เชี่ยวชาญ · มูลนิธิโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ (NKF)[31]

มูลนิธิโรคไตสหรัฐ (NKF) ระบุว่าฟอสฟอรัสจากวัตถุเจือปนอาหารถูกดูดซึมเกือบทั้งหมด ต่างจากฟอสฟอรัสในพืช ผู้ป่วยโรคไตควรดูคำว่า "ฟอสเฟต/PHOS" ในส่วนประกอบ (เช่น กรดฟอสฟอริก ไดโซเดียมฟอสเฟต) และเลี่ยง

ควรจำกัดปริมาณ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[24,25]

ค่า ADI ของฟอสเฟตจาก EFSA ไม่ครอบคลุมผู้ที่ไตทำงานลดลงปานกลางถึงรุนแรง ประชากรราว 10% อาจมีโรคไตเรื้อรังและรับฟอสฟอรัสในระดับ ADI ไม่ได้ ผู้สูงอายุซึ่งไตเสื่อมตามวัยจึงควรระวังเป็นพิเศษ

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
โรคไตเรื้อรัง
ควรหลีกเลี่ยง NKF · แนวทาง KDOQI 2020 · มูลนิธิโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ (NKF) เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · NKF · แนวทาง KDOQI 2020[28,29,30]

ฟอสฟอรัสจากวัตถุเจือปน (ฟอสเฟตอนินทรีย์) ถูกดูดซึมเกือบหมด ประมาณ 90–100% ขณะที่ฟอสฟอรัสจากเนื้อสัตว์ดูดซึมราว 40–60% และจากพืชที่จับกับไฟเตตยิ่งน้อยกว่า แถมมักไม่แสดงในตารางโภชนาการ แนวทาง KDOQI 2020 จึงให้คำนึงถึงแหล่งที่มาของฟอสฟอรัสและลดฟอสเฟตจากอาหารแปรรูป มูลนิธิโรคไตสหรัฐฯ แนะให้มองหาคำว่า "PHOS" ในส่วนประกอบ เช่น ไส้กรอก แฮม อาหารสำเร็จรูป ชีสแปรรูป และเครื่องดื่มบรรจุขวด

ความเห็นผู้เชี่ยวชาญ · มูลนิธิโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ (NKF)[31]

มูลนิธิโรคไตสหรัฐ (NKF) ระบุว่าฟอสฟอรัสจากวัตถุเจือปนอาหารถูกดูดซึมเกือบทั้งหมด ต่างจากฟอสฟอรัสในพืช ผู้ป่วยโรคไตควรดูคำว่า "ฟอสเฟต/PHOS" ในส่วนประกอบ (เช่น กรดฟอสฟอริก ไดโซเดียมฟอสเฟต) และเลี่ยง

ควรจำกัดปริมาณ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[24,25]

ค่า ADI ของฟอสเฟตจาก EFSA ไม่ครอบคลุมผู้ที่ไตทำงานลดลงปานกลางถึงรุนแรง ประชากรราว 10% อาจมีโรคไตเรื้อรังและรับฟอสฟอรัสในระดับ ADI ไม่ได้ ผู้สูงอายุซึ่งไตเสื่อมตามวัยจึงควรระวังเป็นพิเศษ

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ทารก 6–12 เดือนเด็ก 9–12 ปีวัยรุ่น 13–18 ปี
ควรจำกัดปริมาณ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[24,25]

EFSA (2019) กำหนด ADI กลุ่มฟอสเฟต 40 มก.ฟอสฟอรัส/กก./วัน พบว่าฟอสฟอรัสรวมจากอาหารเกินค่านี้ในทารก เด็กเล็ก และเด็ก (ระดับเฉลี่ย) และวัยรุ่นที่กินมาก แม้ส่วนที่มาจากวัตถุเจือปนอย่างเดียวจะยังไม่เกิน

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
เด็กเล็ก 1–3 ปีเด็ก 4–8 ปี
ควรจำกัดปริมาณ EFSA · IOM/NASEM สหรัฐฯ เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[24,25]

EFSA (2019) กำหนด ADI กลุ่มฟอสเฟต 40 มก.ฟอสฟอรัส/กก./วัน พบว่าฟอสฟอรัสรวมจากอาหารเกินค่านี้ในทารก เด็กเล็ก และเด็ก (ระดับเฉลี่ย) และวัยรุ่นที่กินมาก แม้ส่วนที่มาจากวัตถุเจือปนอย่างเดียวจะยังไม่เกิน

คำแนะนำของหน่วยงาน · IOM/NASEM สหรัฐฯ[26,27]

ค่าสูงสุดที่รับได้ของฟอสฟอรัส (IOM) คือ 3 กรัม/วันสำหรับเด็ก 1–8 ปี และ 4 กรัม/วันสำหรับอายุ 9–70 ปี และ IOM ชี้ว่าฟอสเฟตที่เติมในอาหารแปรรูปอาจทำให้ประเมินการได้รับต่ำกว่าจริงในคนที่กินอาหารแปรรูปมาก

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ผู้ใหญ่ 51–64 ปี
ควรจำกัดปริมาณ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[24,25]

ค่า ADI ของฟอสเฟตจาก EFSA ไม่ครอบคลุมผู้ที่ไตทำงานลดลงปานกลางถึงรุนแรง ประชากรราว 10% อาจมีโรคไตเรื้อรังและรับฟอสฟอรัสในระดับ ADI ไม่ได้ ผู้สูงอายุซึ่งไตเสื่อมตามวัยจึงควรระวังเป็นพิเศษ

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้

“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

04

งานวิจัยว่าอย่างไร

0 ข้อค้นพบ

ยังไม่ได้ทบทวนงานวิจัยที่ศึกษาสารนี้โดยตรง

งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (9)

ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E341(ii) เดี่ยว ๆ

  1. 1

    เริ่มมีสัญญาณไม่มีผลทดลองสุ่มในคนคน

    สุขภาพกระดูก

    การทดลองแบบ double-blind เทียบยาหลอก ให้กินขนมปังที่เพิ่มแคลเซียมจากไตรแคลเซียมฟอสเฟตวันละ 1 กรัม นาน 8 สัปดาห์ ไม่พบการเปลี่ยนแปลงของตัวบ่งชี้การสร้างหรือสลายกระดูก และไม่เปลี่ยนเมแทบอลิซึมของแคลเซียม ฟอสฟอรัส แมกนีเซียม หรือธาตุเหล็ก แม้แคลเซียมและฟอสฟอรัสในอุจจาระจะเพิ่มขึ้น เมื่อให้คู่กับวิตามินดี 3 ระดับวิตามินดีในเลือดสูงขึ้นมากกว่าให้วิตามินดีอย่างเดียว[4]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

  2. 2

    เริ่มมีสัญญาณประโยชน์ทดลองสุ่มในคนคน

    โรคหัวใจและหลอดเลือด

    การทดลองแบบ double-blind สลับกลุ่ม ให้กินขนมปังเสริมแคลเซียมฟอสเฟต (เพนตะแคลเซียมไฮดรอกซีไตรฟอสเฟต ได้แคลเซียม 1 กรัม/วัน) นาน 4 สัปดาห์ พบว่าคอเลสเตอรอลรวมในเลือดลดลงเมื่อเทียบกับขนมปังหลอก (4.36 เทียบ 4.60 มิลลิโมล/ลิตร) และขับกรดน้ำดีทางอุจจาระมากขึ้น ส่วน LDL ลดราว 5-6% แต่ยังไม่ถึงระดับมีนัยสำคัญชัดเจน กลไกที่เสนอคือแคลเซียมฟอสเฟตไปจับกรดน้ำดีในลำไส้[5]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

  3. 3

    เริ่มมีสัญญาณไม่มีผลทดลองสุ่มในคนคน

    จุลินทรีย์ในลำไส้เสียสมดุล

    การทดลองแบบ double-blind สลับกลุ่มขนาดเล็ก 2 ชิ้น ให้แคลเซียม 500 มก./วัน ในรูปแคลเซียมฟอสเฟตหรือแคลเซียมคาร์บอเนต นาน 2 สัปดาห์ พบว่าแคลเซียมฟอสเฟตอย่างเดียวไม่เปลี่ยนจำนวนแลคโตบาซิลลัสประจำถิ่นในอุจจาระหรือความถี่การขับถ่าย แต่เมื่อกินพร้อมโพรไบโอติก จำนวนแลคโตบาซิลลัสในอุจจาระเพิ่มขึ้นมากกว่ากินโพรไบโอติกอย่างเดียว ชี้ว่าแคลเซียมฟอสเฟตอาจช่วยให้เชื้อโพรไบโอติกรอดผ่านทางเดินอาหารได้ดีขึ้น[6]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

  4. 4

    สรุปแล้วผลผสมการประเมินของหน่วยงาน

    ได้รับเกินค่า ADI

    แคลเซียมฟอสเฟต (E341) ใช้ค่า ADI แบบกลุ่มของ EFSA ปี 2019 คือ 40 มก. ฟอสฟอรัส/กก./วัน ซึ่งเด็กได้รับฟอสฟอรัสจากอาหารทั้งหมดเกินโดยเฉลี่ย ประเด็นเฉพาะของ E341 คือ EFSA พบว่าแคลเซียมฟอสเฟตอาจเพิ่มปริมาณอะลูมิเนียมในนมผงทารก ซึ่งอะลูมิเนียมอาจเกินค่าที่รับได้ต่อสัปดาห์ จึงแนะนำให้ลดเพดานอะลูมิเนียมในข้อกำหนดของ E341 และให้รายงานสัดส่วนอนุภาคขนาดนาโนด้วย อย่างไรก็ดี EFSA ไม่พบข้อกังวลต่อสุขภาพของทารกอายุต่ำกว่า 16 สัปดาห์จากฟอสเฟตในนมผง ส่วน JECFA ใช้ค่าสูงสุดแบบกลุ่ม 70 มก. ฟอสฟอรัส/กก./วัน[7,8]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

  5. 5

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    สุขภาพกระดูก

    การศึกษาแบบควบคุมอาหาร ให้ผู้ใหญ่สุขภาพดี 10 คนกินอาหารที่ไม่มีฟอสเฟตเติม 1 สัปดาห์ แล้วตามด้วยอาหารรายการเดิมแต่เป็นสูตรที่เติมฟอสเฟตอีก 1 สัปดาห์ (ได้ฟอสฟอรัสเพิ่มราว 606 มก./วัน) พบว่าช่วงอาหารเติมฟอสเฟต ฮอร์โมน FGF23 ที่คุมฟอสเฟตสูงขึ้น 23% ออสทีโอพอนตินและออสทีโอแคลซินเพิ่มราว 10% และสเกลอโรสตินลดลง ส่วนหนูที่กินอาหารฟอสฟอรัสสูงมีความหนาแน่นกระดูกลดลง งานนี้ไม่ได้ระบุว่าใช้ฟอสเฟตชนิดใด บทบาทของแต่ละ E-number จึงเป็นการอนุมานจากทั้งกลุ่ม[9,10]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  6. 6

    สรุปแล้วอันตรายแนวทางของหน่วยงานสาธารณสุข

    ผลต่อไต

    แนวทางของสมาคมโรคไตอเมริกัน (ASN, 2025) แนะนำให้ผู้ป่วยไตเรื้อรังทุกคนจำกัดสารเติมแต่งกลุ่มฟอสเฟต และเข้มงวดขึ้นตามระยะโรค เพราะฟอสเฟตอนินทรีย์จากสารเติมแต่งดูดซึมได้ดีกว่าฟอสฟอรัสในอาหารธรรมชาติ คาดว่าเพิ่มฟอสฟอรัส 600–700 มก./วันในอาหารแบบอเมริกัน และพบในราว 56% ของอาหารบรรจุหีบห่อ ฉลากบอกชื่อแต่ไม่บอกปริมาณ และหลายชื่อไม่มีคำว่า 'ฟอส' ส่วน EFSA ปี 2019 กำหนด ADI รวม 40 มก. ฟอสฟอรัส/กก./วันสำหรับประชากรทั่วไป[7,11]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  7. 7

    สรุปแล้วอันตรายการประเมินของหน่วยงาน

    ผลต่อไต

    EFSA (2019) กำหนดค่า ADI กลุ่มฟอสเฟต (E338–341, E343, E450–452) ไว้ 40 มก.ฟอสฟอรัส/กก.น้ำหนักตัว/วัน แต่ประเมินว่าเด็กเล็กถึงเด็กโตได้รับฟอสฟอรัสรวมเกินค่านี้ในระดับเฉลี่ย และกลุ่มกินมาก (P95) เกินจนถึงวัยรุ่น ฟอสเฟตแบบอนินทรีย์ที่เติมในอาหารถูกดูดซึมได้ถึง 80–90%[7]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

  8. 8

    สรุปแล้วอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    ผลต่อไต

    สำรวจสินค้าขายดีในสหรัฐพบฟอสเฟตเติมแต่ง 44% ของรายการ ทำให้ฟอสฟอรัสเพิ่มราว 67 มก./100 กรัม และเมนูที่ใช้สินค้าเหล่านี้มีฟอสฟอรัสเพิ่มราว 736 มก./วัน ในการทดลองแบบสุ่มในผู้ป่วยฟอกไต การสอนให้เลี่ยงอาหารที่มีฟอสเฟตเติมแต่งช่วยลดฟอสฟอรัสในเลือดได้มากกว่ากลุ่มควบคุม 0.6 มก./ดล. ใน 3 เดือน ผู้ป่วยโรคไตควรอ่านฉลากหาคำว่า 'ฟอสเฟต' หรือเลข E338–E452 (เช่น ในไส้กรอก ลูกชิ้น แฮม เครื่องดื่มโคลา)[7,12,13,14]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  9. 9

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    โรคหัวใจและหลอดเลือด

    ในประชากรทั่วไปที่ไม่มีโรคไต ระดับฟอสฟอรัสในเลือดที่สูงขึ้น (แม้ยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ) สัมพันธ์กับโรคหัวใจและหลอดเลือดมากขึ้น (HR 1.31 ต่อ 1 มก./ดล.) และในข้อมูล NHANES III การกินฟอสฟอรัสเกินราว 1,400 มก./วัน สัมพันธ์กับอัตราตายรวมที่สูงขึ้น บทความทบทวนชี้ว่าฟอสเฟตเติมแต่งที่ดูดซึมง่ายเป็นปัจจัยที่ปรับลดได้[15,16,17,18]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

05

กฎหมายรายประเทศ

ประเทศสถานะ · ตรวจเมื่อ
ไทยอนุญาต[2]
ตรวจเมื่อ
สหภาพยุโรปอนุญาต[1]
ตรวจเมื่อ
สหรัฐฯอนุญาต · GRAS[3]
ตรวจเมื่อ
06

พบในสินค้าไทย 21 รายการ

กาแฟเอสเปรสโซ่ เฟรนช์ คาเฟ่→ขนมธัญพืชอบกรอบ รสสตอเบอร์รี่โยกิร์ต - 60 กรัม Sunbites→ขนมปังเนยกระเทียม แฮมและเบคอน ตรา Ezy taste - 85 g อีซี่เทส→เค้กไข่ชีส ยูมิ ยูมิ Umi Umi→เค้กไต้หวัน Ranli→แซนด์วิชสลัดไข่ Ezy Taste→แซนวิชครัวซองค์ ทูน่าแซลมอน Ezy Taste→แซนวิชอกไก่รมควันสลัดไข่ - 96 กรัม Oishi Eato→แซนวิชโฮลวีททูน่า - 80 กรัม Bearbakery→นมข้นแปลงไขมันหวาน - 190 g พาเลซโกลด์→ดูสินค้าไทยทั้งหมด 21 รายการ→

ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด

07

สารที่เกี่ยวข้อง

สารหลัก E341 แคลเซียมไดไฮโดรเจนฟอสเฟต→
[31]

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ

แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 31 รายการ
  1. [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
  2. [2]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
  3. [3]21 CFR 175.300; 21 CFR 181.29; 21 CFR 182.1217; 21 CFR 182.8217 · ข้อมูล ณ
  4. [4]Effect of calcium phosphate and vitamin D₃ supplementation on bone remodelling and metabolism of calcium, phosphorus, magnesium and iron · 2014
  5. [5]Cholesterol metabolism is affected by calcium phosphate supplementation in humans · 2005
  6. [6]Calcium phosphate supplementation increases faecal Lactobacillus spp. in a randomised trial of young adults · 2016
  7. [7]Re-evaluation of phosphoric acid-phosphates - di-, tri- and polyphosphates (E 338-341, E 343, E 450-452) as food additives and the safety of proposed extension of use · 2019
  8. [8]JECFA: Tricalcium phosphate (INS 341iii) - group MTDI 70 mg/kg bw as P · 1982
  9. [9]Phosphorus and potassium content of enhanced meat and poultry products: implications for patients who receive dialysis · 2009
  10. [10]Impact of Phosphorus-Based Food Additives on Bone and Mineral Metabolism · 2015
  11. [11]ASN Kidney Health Guidance on Potassium and Phosphorus Food Additives · 2025
  12. [12]Effect of food additives on hyperphosphatemia among patients with end-stage renal disease: a randomized controlled trial · 2009
  13. [13]Extra-phosphate load from food additives in commonly eaten foods: a real and insidious danger for renal patients · 2011
  14. [14]The prevalence of phosphorus-containing food additives in top-selling foods in grocery stores · 2013
  15. [15]Relations of serum phosphorus and calcium levels to the incidence of cardiovascular disease in the community · 2007
  16. [16]Phosphate additives in food--a health risk · 2012
  17. [17]Public health impact of dietary phosphorus excess on bone and cardiovascular health in the general population · 2013
  18. [18]High dietary phosphorus intake is associated with all-cause mortality: results from NHANES III · 2014
  19. [19]JECFA evaluation of CALCIUM HYDROGEN PHOSPHATE · 1982
  20. [20]JECFA evaluation of DIBASIC CALCIUM PHOSPHATE · 1982
  21. [21]JECFA evaluation of DICALCIUM PHOSPHATE · 1982
  22. [22]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
  23. [23]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
  24. [24]EFSA FAF Panel. Re-evaluation of phosphoric acid–phosphates (E 338–341, E 343, E 450–452) · 2019
  25. [25]EFSA — EFSA issues new advice on phosphates · 2019
  26. [26]IOM. DRIs for Calcium, Phosphorus, Magnesium, Vitamin D, and Fluoride (1997), Ch.5 Phosphorus · 1997
  27. [27]EFSA — Overview on Tolerable Upper Intake Levels (version 11, Aug 2025) · 2025
  28. [28]Phosphate additives in food — a health risk (Ritz et al., Dtsch Arztebl Int) · 2012
  29. [29]Understanding sources of dietary phosphorus in the treatment of patients with chronic kidney disease (Kalantar-Zadeh et al., CJASN) · 2010
  30. [30]KDOQI Clinical Practice Guideline for Nutrition in CKD: 2020 Update (Ikizler et al., AJKD) · 2020
  31. [31]National Kidney Foundation — Phosphorus and your diet