กรดฟอสฟอริก
Phosphoric Acid
คำตอบสั้น
- เริ่มมีสัญญาณ −อันตราย 2
- ยังถกเถียง ±ผลผสม 1
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร
| คืออะไร | กรดฟอสฟอริก กรดอนินทรีย์ที่ผลิตจากแร่ฟอสเฟตด้วยกระบวนการทางเคมี |
| ใส่ทำไม | ให้รสเปรี้ยวและปรับความเป็นกรด-ด่างของอาหาร |
| พบในอะไร | เครื่องดื่ม ผลิตภัณฑ์นมและครีม เนื้อสัตว์แปรรูป |
| ชื่ออื่น | Orthophosphoric acid · phosphoric(V) acid |
พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 49 รายการ · ทั่วโลก 8,348 รายการ[24]
ใครควรระวัง
| กลุ่มคน | หน่วยงานกำกับ | งานวิจัย |
|---|---|---|
| ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป | ควรหลีกเลี่ยง มูลนิธิโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ (NKF) เหตุผลความเห็นผู้เชี่ยวชาญ · มูลนิธิโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ (NKF)[32] มูลนิธิโรคไตสหรัฐ (NKF) ระบุว่าฟอสฟอรัสจากวัตถุเจือปนอาหารถูกดูดซึมเกือบทั้งหมด ต่างจากฟอสฟอรัสในพืช ผู้ป่วยโรคไตควรดูคำว่า "ฟอสเฟต/PHOS" ในส่วนประกอบ (เช่น กรดฟอสฟอริก ไดโซเดียมฟอสเฟต) และเลี่ยง ควรจำกัดปริมาณ EFSA · IOM/NASEM สหรัฐฯ เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[25,26] ค่า ADI ของฟอสเฟตจาก EFSA ไม่ครอบคลุมผู้ที่ไตทำงานลดลงปานกลางถึงรุนแรง ประชากรราว 10% อาจมีโรคไตเรื้อรังและรับฟอสฟอรัสในระดับ ADI ไม่ได้ ผู้สูงอายุซึ่งไตเสื่อมตามวัยจึงควรระวังเป็นพิเศษ คำแนะนำของหน่วยงาน · IOM/NASEM สหรัฐฯ[27] IOM ลดค่าสูงสุดของฟอสฟอรัสสำหรับผู้มีอายุเกิน 70 ปี เหลือ 3 กรัม/วัน (จาก 4 กรัมในวัย 19–70 ปี) เพราะภาวะไตเสื่อมพบมากขึ้นตามอายุ | |
| โรคไตเรื้อรัง | ควรหลีกเลี่ยง NKF · แนวทาง KDOQI 2020 · มูลนิธิโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ (NKF) เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · NKF · แนวทาง KDOQI 2020[29,30,31] ฟอสฟอรัสจากวัตถุเจือปน (ฟอสเฟตอนินทรีย์) ถูกดูดซึมเกือบหมด ประมาณ 90–100% ขณะที่ฟอสฟอรัสจากเนื้อสัตว์ดูดซึมราว 40–60% และจากพืชที่จับกับไฟเตตยิ่งน้อยกว่า แถมมักไม่แสดงในตารางโภชนาการ แนวทาง KDOQI 2020 จึงให้คำนึงถึงแหล่งที่มาของฟอสฟอรัสและลดฟอสเฟตจากอาหารแปรรูป มูลนิธิโรคไตสหรัฐฯ แนะให้มองหาคำว่า "PHOS" ในส่วนประกอบ เช่น ไส้กรอก แฮม อาหารสำเร็จรูป ชีสแปรรูป และเครื่องดื่มบรรจุขวด ความเห็นผู้เชี่ยวชาญ · มูลนิธิโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ (NKF)[32] มูลนิธิโรคไตสหรัฐ (NKF) ระบุว่าฟอสฟอรัสจากวัตถุเจือปนอาหารถูกดูดซึมเกือบทั้งหมด ต่างจากฟอสฟอรัสในพืช ผู้ป่วยโรคไตควรดูคำว่า "ฟอสเฟต/PHOS" ในส่วนประกอบ (เช่น กรดฟอสฟอริก ไดโซเดียมฟอสเฟต) และเลี่ยง | ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้ |
| ทารก 6–12 เดือนเด็ก 9–12 ปีวัยรุ่น 13–18 ปี | ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้ | |
| เด็กเล็ก 1–3 ปีเด็ก 4–8 ปี | ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้ | |
| ผู้ใหญ่ 51–64 ปี | ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้ | |
| นิ่วในไต | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ | |
| ผู้หญิง | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ |
“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
งานวิจัยว่าอย่างไร
3 ข้อค้นพบเรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน
ภาวะดื้ออินซูลิน/เบาหวานชนิดที่ 2
- 2
ข้อมูล NutriNet-Santé พบสารกันเสีย 12 จาก 17 ชนิดที่ใช้แพร่หลายสัมพันธ์กับเบาหวานชนิดที่ 2 เพิ่มขึ้น รวมถึงโพแทสเซียมซอร์เบต เมตาไบซัลไฟต์ โซเดียมไนไตรต์ แคลเซียมโพรพิโอเนต และแม้แต่วิตามินซี/อี ที่ใช้เป็นสารกันหืน[16]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (3)
ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E338 เดี่ยว ๆ
- 1ผลต่อไต
EFSA (2019) กำหนดค่า ADI กลุ่มฟอสเฟต (E338–341, E343, E450–452) ไว้ 40 มก.ฟอสฟอรัส/กก.น้ำหนักตัว/วัน แต่ประเมินว่าเด็กเล็กถึงเด็กโตได้รับฟอสฟอรัสรวมเกินค่านี้ในระดับเฉลี่ย และกลุ่มกินมาก (P95) เกินจนถึงวัยรุ่น ฟอสเฟตแบบอนินทรีย์ที่เติมในอาหารถูกดูดซึมได้ถึง 80–90%[5]
ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI
- 2ผลต่อไต
สำรวจสินค้าขายดีในสหรัฐพบฟอสเฟตเติมแต่ง 44% ของรายการ ทำให้ฟอสฟอรัสเพิ่มราว 67 มก./100 กรัม และเมนูที่ใช้สินค้าเหล่านี้มีฟอสฟอรัสเพิ่มราว 736 มก./วัน ในการทดลองแบบสุ่มในผู้ป่วยฟอกไต การสอนให้เลี่ยงอาหารที่มีฟอสเฟตเติมแต่งช่วยลดฟอสฟอรัสในเลือดได้มากกว่ากลุ่มควบคุม 0.6 มก./ดล. ใน 3 เดือน ผู้ป่วยโรคไตควรอ่านฉลากหาคำว่า 'ฟอสเฟต' หรือเลข E338–E452 (เช่น ในไส้กรอก ลูกชิ้น แฮม เครื่องดื่มโคลา)[5,8,9,10]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
- 3โรคหัวใจและหลอดเลือด
ในประชากรทั่วไปที่ไม่มีโรคไต ระดับฟอสฟอรัสในเลือดที่สูงขึ้น (แม้ยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ) สัมพันธ์กับโรคหัวใจและหลอดเลือดมากขึ้น (HR 1.31 ต่อ 1 มก./ดล.) และในข้อมูล NHANES III การกินฟอสฟอรัสเกินราว 1,400 มก./วัน สัมพันธ์กับอัตราตายรวมที่สูงขึ้น บทความทบทวนชี้ว่าฟอสเฟตเติมแต่งที่ดูดซึมง่ายเป็นปัจจัยที่ปรับลดได้[7,11,12,13]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
กฎหมายรายประเทศ
พบในสินค้าไทย 49 รายการ
ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด
สารที่เกี่ยวข้อง
มีส่วนประกอบเป็น ฟอสฟอรัส
แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ
แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 32 รายการ
- [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
- [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex III (consolidated 2026-08-18) · ข้อมูล ณ
- [3]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
- [4]21 CFR 73.275; 21 CFR 73.85; 21 CFR 175.300; 21 CFR 177.2260; 21 CFR 178.1010; 21 CFR 178.3520; 21 CFR 182.1073 · ข้อมูล ณ
- [5]Re-evaluation of phosphoric acid-phosphates - di-, tri- and polyphosphates (E 338-341, E 343, E 450-452) as food additives and the safety of proposed extension of use · 2019
- [6]Colas, but not other carbonated beverages, are associated with low bone mineral density in older women: Framingham Osteoporosis Study · 2006
- [7]Public health impact of dietary phosphorus excess on bone and cardiovascular health in the general population · 2013
- [8]Effect of food additives on hyperphosphatemia among patients with end-stage renal disease: a randomized controlled trial · 2009
- [9]Extra-phosphate load from food additives in commonly eaten foods: a real and insidious danger for renal patients · 2011
- [10]The prevalence of phosphorus-containing food additives in top-selling foods in grocery stores · 2013
- [11]Relations of serum phosphorus and calcium levels to the incidence of cardiovascular disease in the community · 2007
- [12]Phosphate additives in food--a health risk · 2012
- [13]High dietary phosphorus intake is associated with all-cause mortality: results from NHANES III · 2014
- [14]Soft drink consumption and urinary stone recurrence: a randomized prevention trial. · 1992
- [15]Medical and Dietary Therapy for Kidney Stone Prevention (Gul & Monga, Korean J Urol) · 2014
- [16]Associations between preservative food additives and type 2 diabetes incidence in the NutriNet-Santé prospective cohort. · 2026
- [17]Modification of the existing MRLs for potassium phosphonates in lemons, limes and mandarins and in herbal infusions from leaves and herbs · 2021
- [18]Assessment of one published review on health risks associated with phosphate additives in food. · 2013
- [19]Scientific Opinion on the safety and efficacy of orthophosphoric acid for all animal species · 2012
- [20]Scientific Opinion on the evaluation of the substances currently on the list in the Annex to Commission Directive 96/3/EC as acceptable previous cargoes for edible fats and oils - Part I of III · 2011
- [21]JECFA evaluation of ORTHOPHOSPHORIC ACID · 1982
- [22]JECFA evaluation of PHOSPHORIC ACID · 1982
- [23]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
- [24]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
- [25]EFSA FAF Panel. Re-evaluation of phosphoric acid–phosphates (E 338–341, E 343, E 450–452) · 2019
- [26]EFSA — EFSA issues new advice on phosphates · 2019
- [27]IOM. DRIs for Calcium, Phosphorus, Magnesium, Vitamin D, and Fluoride (1997), Ch.5 Phosphorus · 1997
- [28]EFSA — Overview on Tolerable Upper Intake Levels (version 11, Aug 2025) · 2025
- [29]Phosphate additives in food — a health risk (Ritz et al., Dtsch Arztebl Int) · 2012
- [30]Understanding sources of dietary phosphorus in the treatment of patients with chronic kidney disease (Kalantar-Zadeh et al., CJASN) · 2010
- [31]KDOQI Clinical Practice Guideline for Nutrition in CKD: 2020 Update (Ikizler et al., AJKD) · 2020
- [32]National Kidney Foundation — Phosphorus and your diet