อัปเดต ขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษร
Addipediaสารานุกรม เจือปนอาหาร
E466INS 466ข้อมูล ณ · กฎหมายและสินค้าอัปเดตรายเดือน งานวิจัยรายไตรมาส

โซเดียมคาร์บอกซิเมทิลเซลลูโลส

Sodium carboxy methyl cellulose

01

คำตอบสั้น

หน่วยงานกำกับ
ไทย
อนุญาต[3]
สหภาพยุโรป
อนุญาต[1,2]
สหรัฐฯ
อนุญาต · GRAS[4,5]
ADIหน่วยงานไม่กำหนดตัวเลข ADI (ไม่จำเป็นต้องจำกัด)[23]
งานวิจัย13 ข้อค้นพบ
สรุปเริ่มมีสัญญาณผลเสียงานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม: ยังถกเถียงเรื่องผลเสีย
ข้อค้นพบ
  • สรุปแล้ว ไม่มีผล 1
  • เริ่มมีสัญญาณ อันตราย 11 ผลผสม 1
งานใน PubMedมีงานวิเคราะห์รวมในคน
ยอดรวมไม่มี (หน่วยงานกำกับกับงานวิจัยไม่รวมเป็นคะแนนเดียว)
ใครควรระวังควรหลีกเลี่ยง ทารก 0–6 เดือน · ทารก 6–12 เดือน · เด็กเล็ก 1–3 ปี ดูทุกกลุ่ม ↓
ยังไม่มีในฐานข้อมูลค่า ADI

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

ความหมายของสัญลักษณ์ ↓

02

คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร

คืออะไรโซเดียมคาร์บอกซีเมทิลเซลลูโลส (CMC) เซลลูโลสจากพืชที่ดัดแปรทางเคมีให้ละลายน้ำได้
ใส่ทำไมทำให้อาหารข้น เกิดเจลอ่อน และช่วยให้ส่วนผสมไม่แยกชั้น (สารเพิ่มความข้น/สารให้ความคงตัว)
พบในอะไร
สินค้าไทย 352 รายการ เช่น ไลช์ · นมชมพู · น้ำส้ม
ผลิตภัณฑ์นมและเครื่องดื่ม ไอศกรีมและขนมหวาน ซอส
ชื่ออื่นCarboxymethyl cellulose · Carboxymethylcellulose · Cellulose gum · Cmc · Na CMC · NaCMC · Sodium CMC · Sodium carboxy methyl cellulose, cellulose gum

พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 352 รายการ · ทั่วโลก 22,929 รายการ[33]

03

ใครควรระวัง

กลุ่มคนหน่วยงานกำกับงานวิจัย
ทารก 0–6 เดือนทารก 6–12 เดือนเด็กเล็ก 1–3 ปี
ควรหลีกเลี่ยง EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[34]

EFSA (2022) ระบุว่าผู้ผลิตไม่ได้ใช้ E466 ในอาหารทารกอายุต่ำกว่า 16 สัปดาห์ และข้อมูลไม่เพียงพอจะประเมินความเสี่ยงในอาหารทางการแพทย์สำหรับทารกและเด็กเล็ก

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ตั้งครรภ์ให้นมบุตรยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 12
ลำไส้อักเสบเรื้อรัง (IBD)ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 6
เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 7

“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

04

งานวิจัยว่าอย่างไร

13 ข้อค้นพบ

เรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน

จุลินทรีย์ในลำไส้เสียสมดุล

  1. 1

    สรุปแล้วไม่มีผลการประเมินของหน่วยงาน

    EFSA (2018) สรุปว่าเซลลูโลสและอนุพันธ์ (E460–E469 รวมถึง CMC) ไม่จำเป็นต้องกำหนดค่า ADI และไม่มีข้อกังวลต่อสุขภาพที่ระดับการใช้ปัจจุบัน[6]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 2

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    ในการทดลองแบบสุ่มควบคุมอาหาร FRESH ผู้ใหญ่สุขภาพดีที่ได้ CMC วันละ 15 กรัมนาน 11 วัน มีความหลากหลายของจุลินทรีย์ลำไส้ลดลง และกรดไขมันสายสั้นในอุจจาระลดลง เทียบกับกลุ่มควบคุม มีผู้เข้าร่วม 2 ใน 7 คนที่แบคทีเรียรุกล้ำเข้าชั้นเมือกด้านใน ซึ่งเป็นลักษณะของการอักเสบ[7]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

  3. 3

    เริ่มมีสัญญาณผลผสมทดลองในเซลล์เซลล์

    เมื่อนำจุลินทรีย์ของผู้เข้าร่วม FRESH มาทดสอบกับ CMC ในหลอดทดลอง ผลตรงกับที่เห็นในการทดลองจริงว่าใครได้รับผลกระทบ และพบว่าลักษณะยีนของจุลินทรีย์ตั้งต้นทำนายความไวต่อ CMC ได้ จุลินทรีย์ที่ไวต่อ CMC เท่านั้นที่ทำให้หนูปลอดเชื้อเกิดลำไส้อักเสบ แปลว่า CMC อาจกระทบบางคนแต่ไม่กระทบทุกคน[7,8]

    ไม่ทราบว่าที่ปริมาณเท่าใด

  4. 4

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในเซลล์เซลล์

    ในแบบจำลองจุลินทรีย์ลำไส้มนุษย์ที่ไม่มีร่างกายเจ้าบ้าน CMC และ polysorbate 80 ทำให้จุลินทรีย์ผลิตสารกระตุ้นการอักเสบ (flagellin) มากขึ้นโดยตรง CMC ออกฤทธิ์เร็วภายในวันเดียวผ่านการเปลี่ยนการแสดงออกของยีน ส่วน P80 ช้ากว่าผ่านการเปลี่ยนชนิดแบคทีเรีย เมื่อนำจุลินทรีย์นี้ไปใส่หนูปลอดเชื้อ หนูก็มีความผิดปกติคล้ายหนูที่กินอิมัลซิไฟเออร์[13]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

  5. 5

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในเซลล์เซลล์

    การทดสอบอิมัลซิไฟเออร์และสารให้ความข้น 20 ชนิดกับจุลินทรีย์ลำไส้มนุษย์นอกร่างกาย พบว่า CMC และ P80 ทำให้จุลินทรีย์เปลี่ยนไปในทางไม่ดีอย่างต่อเนื่อง คาราจีแนนทุกชนิด แซนแทนกัม กัวร์กัม และโลคัสบีนกัม เพิ่มสารกระตุ้นการอักเสบ ส่วนมอลโทเดกซ์ทรินและบางตัวในกลุ่มกลีเซอรอลเอสเทอร์ก็เปลี่ยนค่าหลายด้าน แต่เลซิตินถั่วเหลืองและโมโน-ไดกลีเซอไรด์ทั่วไปไม่มีผลชัดเจน[14]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

ผนังลำไส้เสียหาย/ลำไส้อักเสบ

  1. 6

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในสัตว์สัตว์

    ในหนูที่มีพันธุกรรมเสี่ยงต่อลำไส้อักเสบ ทั้ง CMC และ polysorbate 80 ทำให้เกิดลำไส้ใหญ่อักเสบรุนแรงบ่อยขึ้น สอดคล้องกับสมมติฐานว่าอิมัลซิไฟเออร์ที่มีคุณสมบัติคล้ายสารทำความสะอาดไปลดความแข็งแรงของชั้นเมือก ทำให้แบคทีเรียเข้าถึงผิวลำไส้ได้[10,11]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

  2. 7

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายความเห็นผู้เชี่ยวชาญ

    แนวทาง IOIBD ระบุว่าผู้ป่วยโรคโครห์นและ UC อาจควรลดอาหารแปรรูปที่มีคาราจีแนน CMC และ polysorbate 80 โดยระบุชัดว่าระดับหลักฐานต่ำมาก[16]

อาการทางเดินอาหาร (ท้องอืด ระบาย)

  1. 8

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    ในการทดลอง FRESH ผู้ที่ได้รับ CMC รายงานอาการไม่สบายท้องหลังมื้ออาหารมากกว่ากลุ่มควบคุมเล็กน้อย[7]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

อารมณ์/ซึมเศร้า/สุขภาพจิต

  1. 9

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในสัตว์สัตว์

    หนูที่ได้รับ CMC หรือ polysorbate 80 นอกจากลำไส้อักเสบและจุลินทรีย์เปลี่ยนแล้ว ยังมีพฤติกรรมเปลี่ยนต่างกันตามเพศ คือหนูตัวผู้มีพฤติกรรมคล้ายความวิตกกังวลเปลี่ยนไป ส่วนตัวเมียเข้าสังคมน้อยลง[9]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

มะเร็ง

  1. 10

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในสัตว์สัตว์

    ในหนูที่ถูกเหนี่ยวนำให้เกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่จากการอักเสบ การได้รับ CMC หรือ polysorbate 80 เป็นประจำทำให้เกิดเนื้องอกมากขึ้น โดยสัมพันธ์กับจุลินทรีย์ที่สร้าง LPS และ flagellin มากขึ้น และถ่ายทอดผลได้ผ่านการย้ายจุลินทรีย์[12]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

กลุ่มอาการเมตาบอลิก

  1. 11

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในสัตว์สัตว์

    ในหนูทดลอง การผสม CMC หรือ polysorbate 80 ในน้ำดื่มทำให้แบคทีเรียในลำไส้รุกล้ำเข้าใกล้ผนังลำไส้ องค์ประกอบจุลินทรีย์เปลี่ยน เกิดการอักเสบระดับต่ำ น้ำหนักขึ้น และมีลักษณะของกลุ่มอาการเมตาบอลิก เมื่อย้ายจุลินทรีย์ของหนูกลุ่มนี้ไปให้หนูปลอดเชื้อก็เกิดผลแบบเดียวกัน ชี้ว่าจุลินทรีย์เป็นตัวกลางสำคัญ[10]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

การเจริญพันธุ์/ครรภ์/พัฒนาการ

  1. 12

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในสัตว์สัตว์

    เมื่อแม่หนูได้รับ CMC และ polysorbate 80 ลูกหนูจะได้รับจุลินทรีย์ที่ผิดปกติช่วงแรกเกิด ซึ่งเพียงพอจะทำให้เสี่ยงลำไส้อักเสบและกลุ่มอาการเมตาบอลิกเมื่อโตเป็นหนูวัยหนุ่มสาว งานก่อนหน้าก็พบผลคล้ายกันเมื่อแม่หนูได้รับ P80[18,19]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

โรคหัวใจและหลอดเลือด

  1. 13

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    ในกลุ่มผู้ใหญ่ฝรั่งเศสราว 95,000 คน การบริโภคเซลลูโลส (E460–E468) มากขึ้นสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดและโรคหลอดเลือดหัวใจที่สูงขึ้นเล็กน้อย (เพิ่มราว 5–7% ต่อการบริโภคที่เพิ่ม 1 SD) โดย E460 และ CMC (E466) ต่างก็มีความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกัน[20]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (3)

ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E466 เดี่ยว ๆ

  1. 1

    เริ่มมีสัญญาณผลผสมสำรวจภาคตัดขวางในคนคน

    ผนังลำไส้เสียหาย/ลำไส้อักเสบ

    ในออสเตรเลีย ผู้ป่วยลำไส้อักเสบเรื้อรังได้รับอิมัลซิไฟเออร์ 6 ชนิดที่ศึกษามากกว่าคนปกติเล็กน้อย (2.7 vs 2.3 ครั้ง/วัน) ที่พบบ่อยคือโมโน-ไดกลีเซอไรด์ เลซิติน และแซนแทนกัม ส่วน polysorbate 80 ไม่พบเลย[15]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 2

    ยังถกเถียงอันตรายความเห็นผู้เชี่ยวชาญ

    น้ำหนักเกิน/กินเกิน

    ตามระบบ NOVA มอลโทเดกซ์ทริน (สารจากแป้งที่แทบไม่ใช้ในครัวบ้าน) และวัตถุเจือปนกลุ่มอิมัลซิไฟเออร์/สารให้ความข้น ถือเป็น 'ตัวบ่งชี้' ถ้าพบเพียงหนึ่งรายการในส่วนประกอบ ก็จัดผลิตภัณฑ์นั้นเป็นอาหารแปรรูปสูง (ultra-processed)[17]

  3. 3

    ยังถกเถียงผลผสมทดลองสุ่มในคนคน

    ผนังลำไส้เสียหาย/ลำไส้อักเสบ

    งานทดลองแบบสุ่มสองชิ้นที่ให้อาหารลดอิมัลซิไฟเออร์ทุกชนิดให้ผลไม่ตรงกัน งาน ADDapt ในอังกฤษ (ผู้ป่วยโครห์นอาการน้อยถึงปานกลาง 154 คน นำเสนอปี 2025 ยังรอตีพิมพ์ฉบับเต็ม) รายงานว่าอาการดีขึ้นมากกว่าราว 3 เท่า และเข้าสู่ระยะสงบมากกว่าราว 2 เท่า เมื่อเทียบกับอาหารเดียวกันที่เติมอิมัลซิไฟเออร์กลับเข้าไป ส่วนงานปกปิดสองทางในออสเตรเลีย (24 คน 4 สัปดาห์) ไม่พบความต่าง ทั้งสองงานตัดอิมัลซิไฟเออร์ทั้งกลุ่ม ไม่ได้ทดสอบทีละชนิด[11,21,22]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

05

กฎหมายรายประเทศ

ประเทศสถานะ · ตรวจเมื่อ
ไทยอนุญาต[3]
ตรวจเมื่อ
สหภาพยุโรปอนุญาต[1,2]
ตรวจเมื่อ
สหรัฐฯอนุญาต · GRAS[4,5]
ตรวจเมื่อ
06

พบในสินค้าไทย 352 รายการ

กรีลส แซนวิช ปลาทอด ซอสสไปซี่โคเรียน อีซี่เทส→กล้วยปิ้ง 7Fresh→กะทิข้นหวานรสทุเรียน ตรามะลิ มะลิ→กะทิธัญพืช ฟอร์แคร์→ไก่ผัดขิงพร้อมทาน ชิมดู→ขนมปังทาหน้า รสช็อกโกแลต A-Plus→ขนมปังมันฝรั่ง เลอแปง→ขนมปังลูกเกด เลอแปง→ขนมปังไส้เนยสด After you→ขนมปังไส้สังขยาใบเตย EzyBake→ดูสินค้าไทยทั้งหมด 352 รายการ→

ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด

[34]

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ

แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 34 รายการ
  1. [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
  2. [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex III (consolidated 2026-08-18) · ข้อมูล ณ
  3. [3]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
  4. [4]21 CFR 175.105; 21 CFR 175.300; 21 CFR 182.70 · ข้อมูล ณ
  5. [5]21 CFR 173.310; 21 CFR 175.105; 21 CFR 182.1745 · ข้อมูล ณ
  6. [6]Re-evaluation of celluloses E 460(i), E 460(ii), E 461, E 462, E 463, E 464, E 465, E 466, E 468 and E 469 as food additives · 2018
  7. [7]Randomized Controlled-Feeding Study of Dietary Emulsifier Carboxymethylcellulose Reveals Detrimental Impacts on the Gut Microbiota and Metabolome. · 2022
  8. [8]In vitro microbiota model recapitulates and predicts individualised sensitivity to dietary emulsifier · 2025
  9. [9]Dietary emulsifiers consumption alters anxiety-like and social-related behaviors in mice in a sex-dependent manner · 2019
  10. [10]Dietary emulsifiers impact the mouse gut microbiota promoting colitis and metabolic syndrome · 2015
  11. [11]Emulsifiers Impact Colonic Length in Mice and Emulsifier Restriction is Feasible in People with Crohn's Disease (Sandall et al.) · 2020
  12. [12]Dietary Emulsifier-Induced Low-Grade Inflammation Promotes Colon Carcinogenesis · 2017
  13. [13]Dietary emulsifiers directly alter human microbiota composition and gene expression ex vivo potentiating intestinal inflammation · 2017
  14. [14]Direct impact of commonly used dietary emulsifiers on human gut microbiota · 2021
  15. [15]Dietary Emulsifier Exposure in People With Inflammatory Bowel Disease Compared With Healthy Controls: Is There a Cause for Concern? · 2024
  16. [16]Dietary Guidance From the International Organization for the Study of Inflammatory Bowel Diseases · 2020
  17. [17]Ultra-processed foods: what they are and how to identify them · 2019
  18. [18]Maternal Emulsifier P80 Intake Induces Gut Dysbiosis in Offspring and Increases Their Susceptibility to Colitis in Adulthood · 2021
  19. [19]Maternal emulsifier consumption alters the offspring early-life microbiota and goblet cell function leading to long-lasting diseases susceptibility · 2025
  20. [20]Food additive emulsifiers and risk of cardiovascular disease in the NutriNet-Santé cohort: prospective cohort study. · 2023
  21. [21]Clinical Trial: The Effects of Emulsifiers in the Food Supply on Disease Activity in Crohn's Disease: An Exploratory Double-Blinded Randomised Feeding Trial · 2025
  22. [22]New research presented at ECCO Congress on low emulsifier diet and Crohn's disease (KCL news, ADDapt) · 2025
  23. [23]TRS 789-JECFA 35/24 · 1989
  24. [24]Opinion on the re-evaluation of sodium carboxy methyl cellulose (E 466) as a food additive in foods for infantsbelow 16 weeks of age and follow-up of its re-evaluation asfood additive for uses in foods for all population groups · 2022
  25. [25]Safety and efficacy of sodium carboxymethyl cellulose for all animal species · 2020
  26. [26]Re-evaluation of celluloses E 460(i), E 460(ii), E 461, E 462, E 463, E 464, E 465, E 466, E 468 and E 469 as food additives · 2017
  27. [27]Scientific Opinion on the safety evaluation of the active substances Sodium carboxy methyl cellulose, bentonite, aluminium potassium sulphate for use in active food contact materials · 2012
  28. [28]JECFA evaluation of CMC · 1989
  29. [29]JECFA evaluation of SODIUM CMC · 1989
  30. [30]JECFA evaluation of CELLULOSE GUM · 1989
  31. [31]JECFA evaluation of Na CMC · 1989
  32. [32]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
  33. [33]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
  34. [34]EFSA FAF Panel. Re-evaluation of sodium carboxy methyl cellulose (E 466) in foods for infants below 16 weeks of age · 2022