อัปเดต ขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษร
Addipediaสารานุกรม เจือปนอาหาร
E250INS 250ข้อมูล ณ · กฎหมายและสินค้าอัปเดตรายเดือน งานวิจัยรายไตรมาส

โซเดียมไนไทรต์

Sodium Nitrite

01

คำตอบสั้น

หน่วยงานกำกับ
ไทย
อนุญาต[4]
สหภาพยุโรป
จำกัด · ความเป็นพิษ[1,2,3]
สหรัฐฯ
อนุญาต · วัตถุเจือปนอาหารที่ FDA อนุมัติ[5]
ADI0.1 มก./กก.น้ำหนักตัว/วัน · EFSA 2017[11]
งานวิจัย8 ข้อค้นพบ
สรุปมีข้อค้นพบผลเสียที่สรุปแล้วงานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม: มีข้อค้นพบผลเสียที่สรุปแล้ว
ข้อค้นพบ
  • สรุปแล้ว อันตราย 1 ผลผสม 1
  • เริ่มมีสัญญาณ อันตราย 5
  • ยังถกเถียง ไม่มีผล 1
งานใน PubMedมีงานวิเคราะห์รวมในคน
ยอดรวมไม่มี (หน่วยงานกำกับกับงานวิจัยไม่รวมเป็นคะแนนเดียว)
% ADIถ้าเด็ก (20 กก.) กินผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ ทั้งชิ้นหรือตัดแต่งที่ผ่านกระบวนการหมักโดยไม่ใช้ความร้อนที่ใส่ถึงปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย 1 หน่วยบริโภค จะได้รับ 400% ของ ADI (ค่าทางทฤษฎี ไม่ใช่ปริมาณที่ได้รับจริง)
ใครควรระวังควรจำกัดปริมาณ เด็กเล็ก 1–3 ปี · เด็ก 4–8 ปี · เด็ก 9–12 ปี · ความดันโลหิตสูง และอีก 2 กลุ่ม ดูทุกกลุ่ม ↓

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

ความหมายของสัญลักษณ์ ↓

02

คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร

คืออะไรเกลือโซเดียมของกรดไนตรัส ผลิตทางเคมี
ใส่ทำไมใช้ในการบ่มเนื้อสัตว์ ช่วยรักษาสีชมพูแดงของเนื้อและยับยั้งจุลินทรีย์
พบในอะไร
สินค้าไทย 59 รายการ เช่น อกไก่รมควัน · แซนวิชแฮมชีส · โบโลน่าอกไก่
ไส้กรอก แฮม เบคอนและเนื้อสัตว์บ่มต่างๆ
ชื่ออื่นNaNO2 · โซเดียมไนไตรต์ · โซเดียมไนไตรท์

พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 59 รายการ · ทั่วโลก 45,868 รายการ[25]

03

กิน 1 หน่วยบริโภค ได้กี่ % ของ ADI

% ของ ADI ใน 1 หน่วยบริโภค ที่ปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย · เด็ก 20 กก. · ADI 0.1 มก./กก./วัน (EFSA 2017)

น้ำหนักตัว
ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ ทั้งชิ้นหรือตัดแต่งที่ผ่านกระบวนการหมักโดยไม่ใช้ความร้อน400%ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ ทั้งชิ้นหรือตัดแต่งที่ผ่านกระบวนการหมักหรือไม่ก็ได้และทำแห้ง โดย ไม่ใช้ความร้อน400%ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ ทั้งชิ้นหรือตัดแต่งที่ผ่านกระบวนการหมักดองโดยไม่ใช้ความร้อน400%ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ ทั้งตัวหรือตัดแต่งทำให้สุกโดยใช้ความร้อน400%ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์บดที่ผ่านกระบวนการหมักหรือไม่ก็ได้และทำแห้งโดยไม่ใช้ความร้อน300%ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์บดที่ผ่านกระบวนการหมักดองโดยไม่ใช้ความร้อน300%เนื้อสัตว์บดทำให้สุกโดยใช้ความร้อน300%ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์บดที่ผ่านกระบวนการหมักโดยไม่ใช้ความร้อน262.5%

ดาวน์โหลด CSV

เส้นตั้ง = 100% ADI · ค่าทางทฤษฎี (ปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย × 1 หน่วยบริโภค ÷ น้ำหนักตัว) ไม่ใช่ปริมาณที่ได้รับจริง

04

ใครควรระวัง

กลุ่มคนหน่วยงานกำกับงานวิจัย
เด็กเล็ก 1–3 ปีเด็ก 4–8 ปี
ควรจำกัดปริมาณ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[11,26]

EFSA (2017) กำหนด ADI ไนไตรต์ 0.07 มก./กก./วัน การได้รับจากวัตถุเจือปนไม่เกิน ADI ยกเว้นเด็กที่กินอาหารที่ใส่ไนไตรต์ (เช่น ไส้กรอก แฮม) มาก ซึ่งเกินเล็กน้อย

สรุปแล้วผลผสมข้อค้นพบที่ 1
เด็ก 9–12 ปี
ควรจำกัดปริมาณ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[11,26]

EFSA (2017) กำหนด ADI ไนไตรต์ 0.07 มก./กก./วัน การได้รับจากวัตถุเจือปนไม่เกิน ADI ยกเว้นเด็กที่กินอาหารที่ใส่ไนไตรต์ (เช่น ไส้กรอก แฮม) มาก ซึ่งเกินเล็กน้อย

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ความดันโลหิตสูงโรคหัวใจและหลอดเลือด
ควรจำกัดปริมาณ FDA สหรัฐฯ เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · FDA สหรัฐฯ[28]

FDA ระบุว่านอกจากเกลือแล้ว สารเติมแต่งอย่างผงชูรส เบกกิ้งโซดา (โซเดียมไบคาร์บอเนต) โซเดียมไนไตรต์ และโซเดียมเบนโซเอต ก็เพิ่มโซเดียมและถูกนับในตัวเลขโซเดียมบนฉลาก โซเดียมกว่า 70% มาจากอาหารแปรรูปและอาหารร้าน ผู้ที่ต้องคุมโซเดียมจึงควรดูตัวเลขโซเดียมบนฉลากโภชนาการ ไม่ใช่ดูแค่ว่ามีคำว่า 'เกลือ' หรือไม่

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ผู้รอดชีวิตจากมะเร็ง
ควรจำกัดปริมาณ EFSA · กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA · กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์[26,27]

EFSA (2017) กำหนดค่า ADI ของไนไตรต์ 0.07 มก./กก. น้ำหนักตัว และไนเตรต 3.7 มก./กก. โดยมองว่าการใช้ในระดับที่อนุญาตก่อไนโตรซามีนน้อย แต่ปริมาณรวมจากทุกแหล่งอาจเกินค่า ADI ในบางคน ในไทยกำหนดไนไตรต์ไม่เกิน 80 มก./กก. ผลตรวจของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (2024-2026) พบเกินมาตรฐานส่วนใหญ่ในกลุ่มแหนม หมูยอ ไส้กรอกอีสาน และกุนเชียง บางตัวอย่างสูงถึงราว 3,880 มก./กก. ผู้รอดชีวิตจากมะเร็งจึงควรจำกัดเนื้อแปรรูปและเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่สีชมพูแดงสดผิดปกติ

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ไมเกรนยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 7
ลมพิษเรื้อรังยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
ยังถกเถียงไม่มีผลข้อค้นพบที่ 8

“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

05

งานวิจัยว่าอย่างไร

8 ข้อค้นพบ

เรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน

มะเร็ง

  1. 1

    สรุปแล้วผลผสมการประเมินของหน่วยงาน

    EFSA (2017) กำหนดค่า ADI ไนไตรต์ 0.07 มก./กก./วัน การได้รับจากวัตถุเจือปนไม่เกินค่านี้ ยกเว้นเด็กที่กินมากเกินเล็กน้อย ไนไตรต์ไม่ทำลายพันธุกรรมในร่างกาย แต่สารไนโตรซามีนในผลิตภัณฑ์เนื้อของผู้กินมากยังน่ากังวล และมีหลักฐานระบาดวิทยาเชื่อมกับมะเร็งกระเพาะและลำไส้ใหญ่[11]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

  2. 2

    สรุปแล้วอันตรายการประเมินของหน่วยงาน

    IARC จัดไนเตรต/ไนไตรต์ที่กินเข้าไปในสภาวะที่เกิดปฏิกิริยาไนโตรเซชันในร่างกายเป็นกลุ่ม 2A (น่าจะก่อมะเร็ง) เพราะไนไตรต์ทำปฏิกิริยากับเอมีนในกระเพาะเกิดสารไนโตรโซที่ก่อมะเร็ง[12]

  3. 3

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    ข้อมูลผู้ใหญ่ฝรั่งเศสกว่า 1 แสนคน พบผู้ได้รับไนเตรตจากวัตถุเจือปนมากเสี่ยงมะเร็งเต้านมสูงขึ้น (HR 1.24) และผู้ได้รับไนไตรต์จากวัตถุเจือปนมากเสี่ยงมะเร็งต่อมลูกหมากสูงขึ้น (HR 1.58) ส่วนไนเตรตจากผักและน้ำไม่สัมพันธ์กับมะเร็ง[10]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  4. 4

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    ข้อมูล NutriNet-Santé (2026) พบว่าผู้ที่ได้รับสารกันเสียหลายชนิดมาก เช่น โพแทสเซียมซอร์เบต ซัลไฟต์ โซเดียมไนไตรต์ โพแทสเซียมไนเตรต อะซีเตต และโซเดียมอีริทอร์เบต มีอุบัติการณ์มะเร็งโดยรวมหรือมะเร็งเต้านม/ต่อมลูกหมากสูงขึ้นเล็กน้อย (HR ~1.1–1.3) ขณะที่ 11 จาก 17 ชนิดไม่สัมพันธ์[16]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

ภาวะดื้ออินซูลิน/เบาหวานชนิดที่ 2

  1. 5

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    ผู้ที่ได้รับไนไตรต์จากวัตถุเจือปน (โดยเฉพาะโซเดียมไนไตรต์ E250) มากมีความเสี่ยงเบาหวานชนิดที่ 2 สูงกว่าผู้ที่ไม่ได้รับราว 50% ส่วนไนเตรตไม่สัมพันธ์[13]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 6

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    ข้อมูล NutriNet-Santé พบสารกันเสีย 12 จาก 17 ชนิดที่ใช้แพร่หลายสัมพันธ์กับเบาหวานชนิดที่ 2 เพิ่มขึ้น รวมถึงโพแทสเซียมซอร์เบต เมตาไบซัลไฟต์ โซเดียมไนไตรต์ แคลเซียมโพรพิโอเนต และแม้แต่วิตามินซี/อี ที่ใช้เป็นสารกันหืน[17]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

ปวดหัว/ไมเกรน

  1. 7

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายรายงานผู้ป่วยคน

    รายงานปี 1972 เรื่อง 'ปวดหัวจากฮอทดอก' พบชายคนหนึ่งปวดหัวเมื่อได้โซเดียมไนไตรต์ในการทดสอบแบบปกปิด และงานปี 2016 พบเชื้อในช่องปากที่เปลี่ยนไนเตรตเป็นไนไตรต์มากกว่าในคนเป็นไมเกรน (เป็นความสัมพันธ์ ไม่ใช่เหตุและผล) เนื้อแปรรูปอาจกระตุ้นอาการปวดหัวได้ในบางคน แต่ยังไม่มีการทดลองในคนกลุ่มใหญ่[6,7]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

ภูมิแพ้/การแพ้

  1. 8

    ยังถกเถียงไม่มีผลทดลองสุ่มในคนคน

    การศึกษาปี 2014 ทดสอบผู้ป่วยลมพิษเรื้อรัง 100 คน (43 คนสงสัยว่าแพ้วัตถุเจือปน) ด้วยวัตถุเจือปน 11 ชนิดที่มักถูกกล่าวหา พบผลบวกแบบปกปิดฝ่ายเดียว 2 ราย และไม่มีรายใดยืนยันได้ในการทดสอบแบบปกปิดสองทาง จึงประเมินว่าการแพ้วัตถุเจือปนต่ำกว่า 1% ผู้วิจัยสรุปว่าวัตถุเจือปนเป็นสาเหตุที่พบน้อยของลมพิษเรื้อรัง ขณะที่รายงานรุ่นก่อนเคยชี้ว่ามากกว่านี้[9]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (6)

ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E250 เดี่ยว ๆ

  1. 1

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายวิเคราะห์รวมหลายงานวิจัยคน

    โรคหัวใจและหลอดเลือด

    การวิเคราะห์รวม 20 การศึกษาปี 2010 (ราว 1.2 ล้านคน) พบว่าการกินเนื้อแปรรูปทุก 50 กรัมต่อวันสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจสูงขึ้น 42% และเบาหวานสูงขึ้น 19% ขณะที่เนื้อแดงไม่แปรรูปไม่พบความสัมพันธ์ชัด งานเหล่านี้วัดการกินเนื้อแปรรูป ไม่ได้วัดไนไตรต์โดยตรง โซเดียม ไนไตรต์ และปัจจัยอื่นจากการแปรรูปจึงเป็นเพียงผู้ต้องสงสัย และความสัมพันธ์ยังไม่ใช่หลักฐานว่าเป็นสาเหตุ[8]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 2

    สรุปแล้วอันตรายการประเมินของหน่วยงาน

    มะเร็ง

    EFSA (2023) สรุปว่าการได้รับสารไนโตรซามีนก่อมะเร็ง 10 ชนิดจากอาหารของผู้ที่กินมากอยู่ในระดับที่น่ากังวลต่อสุขภาพในทุกช่วงวัย โดยเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์เป็นแหล่งหลัก[14]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

  3. 3

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในสัตว์สัตว์

    จุลินทรีย์ในลำไส้เสียสมดุล

    สารกันเสียผสม (โซเดียมเบนโซเอต โซเดียมไนไตรต์ โพแทสเซียมซอร์เบต) ในระดับที่คนยุโรปได้รับ ทำให้จุลินทรีย์ลำไส้เสียสมดุล (Proteobacteria เพิ่ม) ในหนูที่ปลูกถ่ายจุลินทรีย์มนุษย์ และรุนแรงกว่าในหนูที่ขาดยีน Nod2 ซึ่งเกี่ยวกับโรคโครห์น[15]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  4. 4

    สรุปแล้วอันตรายการประเมินของหน่วยงาน

    มะเร็ง

    IARC (2015) จัดเนื้อสัตว์แปรรูป (หมัก บ่ม รมควัน รวมถึงที่ใส่ไนไตรต์) เป็นสารก่อมะเร็งในคนกลุ่ม 1 สำหรับมะเร็งลำไส้ใหญ่ (เสี่ยงเพิ่มราว 18% ต่อ 50 ก./วัน) และเนื้อแดงเป็นกลุ่ม 2A (น่าจะก่อมะเร็ง) สารไนโตรโซที่เกิดจากไนไตรต์ร่วมกับเหล็กฮีมเป็นกลไกที่เสนอ[18]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  5. 5

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายวิเคราะห์รวมหลายงานวิจัยคน

    มะเร็ง

    ในผู้หญิงของ UK Biobank กลุ่มที่กินเนื้อสัตว์แปรรูปมากที่สุด (มากกว่า 9 ก./วัน) สัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งเต้านมสูงขึ้น 21% เมื่อรวมกับการศึกษาติดตามกลุ่มก่อนหน้าอีก 10 ชิ้น เนื้อสัตว์แปรรูปสัมพันธ์กับความเสี่ยงสูงขึ้น 6% โดยรวม และ 9% หลังหมดประจำเดือน ส่วนเนื้อแดงไม่สัมพันธ์[19]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  6. 6

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายเทียบผู้ป่วยกับกลุ่มควบคุมคน

    มะเร็ง

    ในการศึกษาแบบมีกลุ่มควบคุมที่ลอสแองเจลิส เด็กที่กินฮอตดอกตั้งแต่ 12 ชิ้นต่อเดือนมีโอกาสเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวสูงขึ้น (OR 9.5 ช่วงความเชื่อมั่น 1.6 ถึง 57.6) เช่นเดียวกับเด็กที่พ่อกินฮอตดอกมากที่สุด อาหารอื่นไม่สัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ และผลไม้ไม่พบว่าช่วยป้องกัน[20]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

06

กฎหมายรายประเทศ

ประเทศสถานะ · ตรวจเมื่อ
ไทยอนุญาต[4]
ตรวจเมื่อ
สหภาพยุโรปจำกัด · ความเป็นพิษ[1,2,3]
เพื่อลดการเกิดไนโตรซามีน (สารก่อมะเร็ง) ให้ต่ำที่สุด และ EFSA (2017) พบว่าการได้รับรวมจากอาหารอาจเกินค่า ADI
ตรวจเมื่อ (มีผล )
สหรัฐฯอนุญาต · วัตถุเจือปนอาหารที่ FDA อนุมัติ[5]
ตรวจเมื่อ

ไทม์ไลน์

ปีเหตุการณ์
2025สหภาพยุโรป · จำกัดการใช้ · เพื่อลดการเกิดไนโตรซามีน (สารก่อมะเร็ง) ให้ต่ำที่สุด และ EFSA (2017) พบว่าการได้รับรวมจากอาหารอาจเกินค่า ADI[3]
ลดปริมาณไนไตรต์ที่เติมได้สูงสุด (โดยทั่วไป 80 มก./กก. ในผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ 55 มก./กก. ในเนื้อสัตว์ผ่านการฆ่าเชื้อ (sterilised) และ 100-105 มก./กก. สำหรับผลิตภัณฑ์หมักเกลือแบบดั้งเดิมบางชนิด) คิดเป็นไอออน และลดเพดานไนเตรตด้วย ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์/สัตว์น้ำเริ่มใช้ 9 ต.ค. 2025 ส่วนชีสวันเริ่มต่างกันไป
07

พบในสินค้าไทย 59 รายการ

กุนเชียงรสซีอิ๊ว (หมูผสมไก่) ส. ขอนแก่น→ขนมปังเนยกระเทียม แฮมและเบคอน ตรา Ezy taste - 85 g อีซี่เทส→ขนมปังไส้กรอก พาร์มีซานชีส ezybake→ขนมปังไส้กรอก อิ่มคุ้ม EZY Bake→ข้าวกะเพราสามสหาย (ไก่สับ ไก่ยอ กุนเชียงหมูผสมไก่) ตรา อิชิโก EZYGO→คลับบาโลน่าหมู มายช้อยส์→ชีสบันไก่สไลซ์ ซอสหัวหอม อีซี่โก→ซุปมันฝรั่ง ผสมชีสและเบคอน Campbell's Chunky→แซนด์วิชโบราณ หมูหยองโบโลน่า เลอแปง→แซนด์วิช แฮมชีส EZYGO→ดูสินค้าไทยทั้งหมด 59 รายการ→

ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด

08

สารที่เกี่ยวข้อง

สลายได้เป็น ไนโตรซามีน

[28]

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ

แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 28 รายการ
  1. [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
  2. [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex III (consolidated 2026-08-18) · ข้อมูล ณ
  3. [3]Commission Regulation (EU) 2023/2108 · ข้อมูล ณ
  4. [4]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
  5. [5]21 CFR 172.170; 21 CFR 172.175; 21 CFR 172.177; 21 CFR 172.820; 21 CFR 172.824; 21 CFR 175.105; 21 CFR 175.300; 21 CFR 176.170; 21 CFR 176.180; 21 CFR 177.1210; 21 CFR 177.2600; 21 CFR 178.3570; 21 CFR 178.3910; 21 CFR 181.33 · ข้อมูล ณ
  6. [6]Migraines are correlated with higher levels of nitrate-, nitrite-, and nitric oxide-reducing oral microbes in the American Gut Project cohort · 2016
  7. [7]'Hot-dog' headache: individual susceptibility to nitrite · 1972
  8. [8]Red and processed meat consumption and risk of incident coronary heart disease, stroke, and diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis · 2010
  9. [9]Prevalence of sensitivity to food and drug additives in patients with chronic idiopathic urticaria · 2014
  10. [10]Nitrites and nitrates from food additives and natural sources and cancer risk: results from the NutriNet-Santé cohort. · 2022
  11. [11]Re-evaluation of potassium nitrite (E 249) and sodium nitrite (E 250) as food additives · 2017
  12. [12]Carcinogenicity of nitrate, nitrite, and cyanobacterial peptide toxins (IARC vol. 94) · 2006
  13. [13]Dietary exposure to nitrites and nitrates in association with type 2 diabetes risk: NutriNet-Santé · 2023
  14. [14]Risk assessment of N-nitrosamines in food · 2023
  15. [15]Food preservatives induce Proteobacteria dysbiosis in human-microbiota associated Nod2-deficient mice · 2019
  16. [16]Intake of food additive preservatives and incidence of cancer: results from the NutriNet-Santé prospective cohort. · 2026
  17. [17]Associations between preservative food additives and type 2 diabetes incidence in the NutriNet-Santé prospective cohort. · 2026
  18. [18]Carcinogenicity of consumption of red and processed meat (IARC vol. 114) · 2015
  19. [19]Red and processed meat consumption and breast cancer: UK Biobank cohort study and meta-analysis · 2018
  20. [20]Processed meats and risk of childhood leukemia (California, USA) · 1994
  21. [21]TRS 913-JECFA 59/20 · 2002
  22. [22]TRS 859-JECFA 44/29,31 · 1995
  23. [23]IARC 2A · 2006
  24. [24]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
  25. [25]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
  26. [26]EFSA — Nitrites and nitrates added to food · 2017
  27. [27]เดลินิวส์ — กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ตรวจไนเตรต/ไนไตรต์ในเนื้อสัตว์แปรรูป · 2026
  28. [28]FDA: Sodium in Your Diet · 2024