โพแทสเซียมเมทาไบซัลไฟต์
Potassium metabisulphite
คำตอบสั้น
- สรุปแล้ว −อันตราย 2
- เริ่มมีสัญญาณ −อันตราย 2
- ยังถกเถียง ±ผลผสม 1 =ไม่มีผล 1
- ยังไม่มีงานวิจัยในคน 1
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร
| คืออะไร | เกลือโพแทสเซียมเมทาไบซัลไฟต์ ผลิตทางเคมี ปลดปล่อยซัลเฟอร์ไดออกไซด์เมื่ออยู่ในอาหาร |
| ใส่ทำไม | ใช้เป็นวัตถุกันเสีย ป้องกันการเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล เป็นสารฟอกสี และปรับสภาพแป้ง |
| พบในอะไร | เนื้อสัตว์ปรุงแต่ง ผลไม้แห้ง ไวน์ |
| ชื่ออื่น | Potassium disulfite · Potassium metabisulfite · Potassium pentaoxodisulfate · Potassium pyrosulfite · โพแทสเซียมเมตาไบซัลไฟต์ |
พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 0 รายการ · ทั่วโลก 4,126 รายการ[21]
กิน 1 หน่วยบริโภค ได้กี่ % ของ ADI
% ของ ADI ใน 1 หน่วยบริโภค ที่ปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย · เด็ก 20 กก. · ADI 0.7 มก./กก./วัน (EFSA 2016)
เส้นตั้ง = 100% ADI · ค่าทางทฤษฎี (ปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย × 1 หน่วยบริโภค ÷ น้ำหนักตัว) ไม่ใช่ปริมาณที่ได้รับจริง
ใครควรระวัง
| กลุ่มคน | หน่วยงานกำกับ | งานวิจัย |
|---|---|---|
| ทุกคน | ข้อค้นพบทั้งหมดอยู่ในบท 05 | |
| ลำไส้อักเสบเรื้อรัง (IBD) | ควรจำกัดปริมาณ IOIBD · EFSA · คณะกรรมาธิการยุโรป เหตุผลความเห็นผู้เชี่ยวชาญ · IOIBD · EFSA · คณะกรรมาธิการยุโรป[28,29,30] IOIBD แนะนำให้ลดอาหารแปรรูปที่มีไทเทเนียมไดออกไซด์และซัลไฟต์ (หลักฐานต่ำในโครห์น ต่ำมากใน UC) นอกจากนี้ EFSA สรุปในปี 2021 ว่าตัดความเสี่ยงต่อสารพันธุกรรมของ E171 ไม่ได้ จึงไม่ยืนยันการใช้ในอาหารอีกต่อไป และสหภาพยุโรปยกเลิกการอนุญาตตามระเบียบ 2022/63 ห้ามผลิตอาหารใหม่ที่มี E171 ตั้งแต่ 7 ส.ค. 2022 แต่บางประเทศยังอนุญาตอยู่ | ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้ |
| ไวต่อซัลไฟต์ | ควรจำกัดปริมาณ EFSA · FDA สหรัฐฯ · มหาวิทยาลัยฟลอริดา (UF/IFAS) · Taylor et al. 1988 เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[31] EFSA ประเมินซ้ำปี 2022 และยกเลิกค่า ADI ชั่วคราว (0.7 มก. SO2/กก.น้ำหนักตัว/วัน ที่ตั้งไว้ปี 2016) เพราะข้อมูลความเป็นพิษยังไม่พอ และผลวิเคราะห์ margin of exposure ชี้ว่ามีข้อกังวลต่อสุขภาพสำหรับคนที่กินอาหารมีซัลไฟต์ปริมาณมาก ประเด็นนี้เป็นเรื่องความเป็นพิษในคนทั่วไป ซึ่งแยกจากแต่เสริมกับความเสี่ยงการแพ้ในคนที่ไวต่อซัลไฟต์ คำแนะนำของหน่วยงาน · FDA สหรัฐฯ · มหาวิทยาลัยฟลอริดา (UF/IFAS) · Taylor et al. 1988[32,33] FDA ห้ามใช้ซัลไฟต์กับผักผลไม้สด (เช่น สลัดบาร์) ตั้งแต่ปี 1986 หลังมีรายงานผู้แพ้ และห้ามใช้ในอาหารที่เป็นแหล่งวิตามินบี 1 หลัก เพราะซัลไฟต์ทำลายไทอามีน แหล่งซัลไฟต์ที่พบบ่อยคือผลไม้แห้ง ไวน์ เบียร์ เชอร์รี่เชื่อม และมันฝรั่งแปรรูป การทดสอบแบบปกปิดในผู้ป่วยหอบหืดที่ไวต่อซัลไฟต์พบว่าผักสลัดที่ชุบซัลไฟต์ แอปริคอตแห้ง และน้ำองุ่นขาวกระตุ้นอาการได้ในบางคน แต่กุ้งที่ชุบซัลไฟต์ไม่กระตุ้น ความเสี่ยงจึงขึ้นกับชนิดอาหารและปริมาณที่ตกค้าง ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · อย. (ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 450) · EU · อย. · FDA สหรัฐฯ เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011)[22,23] กฎหมายฉลากอาหารของสหภาพยุโรปนับซัลเฟอร์ไดออกไซด์และซัลไฟต์เป็นหนึ่งในสารก่อภูมิแพ้ 14 กลุ่ม เมื่อมีเกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร คิดเป็น SO2 รวมในอาหารพร้อมกิน ต้องเน้นให้เด่นในรายการส่วนประกอบ เช่น ตัวหนา คำแนะนำของหน่วยงาน · อย. (ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 450)[24,25,26] ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 450 (ปี 2024) จัดซัลไฟต์ตั้งแต่ 10 มก./กก. ไว้ในรายการสารก่อภูมิแพ้ของไทย อาหารในภาชนะบรรจุที่มีซัลไฟต์ถึงระดับนี้ต้องแสดงในข้อความ 'ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร: มี…' คำแนะนำของหน่วยงาน · EU · อย. · FDA สหรัฐฯ[22,26,33] สหภาพยุโรป (เกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร คิดเป็น SO2 ในอาหารพร้อมกิน) ไทย (ตั้งแต่ 10 มก./กก.) และสหรัฐฯ (ตั้งแต่ 10 ppm) ต่างบังคับให้แสดงซัลไฟต์บนฉลาก ถ้าต่ำกว่าระดับนี้อาจมีซัลไฟต์เล็กน้อยโดยไม่มีคำเตือน กฎหมาย · กฎหมาย EU · [3] ต้องแสดงบนฉลากในฐานะสารก่อภูมิแพ้/สารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ เมื่อ SO2 รวมเกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร (คิดตามสภาพที่บริโภค) ซัลไฟต์ก่ออาการแพ้/ไม่ทน รวมถึงกระตุ้นหอบหืดในผู้ที่ไว | |
| หอบหืด | ควรจำกัดปริมาณ EFSA · FDA สหรัฐฯ · มหาวิทยาลัยฟลอริดา (UF/IFAS) · Taylor et al. 1988 เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[31] EFSA ประเมินซ้ำปี 2022 และยกเลิกค่า ADI ชั่วคราว (0.7 มก. SO2/กก.น้ำหนักตัว/วัน ที่ตั้งไว้ปี 2016) เพราะข้อมูลความเป็นพิษยังไม่พอ และผลวิเคราะห์ margin of exposure ชี้ว่ามีข้อกังวลต่อสุขภาพสำหรับคนที่กินอาหารมีซัลไฟต์ปริมาณมาก ประเด็นนี้เป็นเรื่องความเป็นพิษในคนทั่วไป ซึ่งแยกจากแต่เสริมกับความเสี่ยงการแพ้ในคนที่ไวต่อซัลไฟต์ คำแนะนำของหน่วยงาน · FDA สหรัฐฯ · มหาวิทยาลัยฟลอริดา (UF/IFAS) · Taylor et al. 1988[32,33] FDA ห้ามใช้ซัลไฟต์กับผักผลไม้สด (เช่น สลัดบาร์) ตั้งแต่ปี 1986 หลังมีรายงานผู้แพ้ และห้ามใช้ในอาหารที่เป็นแหล่งวิตามินบี 1 หลัก เพราะซัลไฟต์ทำลายไทอามีน แหล่งซัลไฟต์ที่พบบ่อยคือผลไม้แห้ง ไวน์ เบียร์ เชอร์รี่เชื่อม และมันฝรั่งแปรรูป การทดสอบแบบปกปิดในผู้ป่วยหอบหืดที่ไวต่อซัลไฟต์พบว่าผักสลัดที่ชุบซัลไฟต์ แอปริคอตแห้ง และน้ำองุ่นขาวกระตุ้นอาการได้ในบางคน แต่กุ้งที่ชุบซัลไฟต์ไม่กระตุ้น ความเสี่ยงจึงขึ้นกับชนิดอาหารและปริมาณที่ตกค้าง ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ EU · อย. · FDA สหรัฐฯ · กฎหมาย EU เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · EU · อย. · FDA สหรัฐฯ[22,26,33] สหภาพยุโรป (เกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร คิดเป็น SO2 ในอาหารพร้อมกิน) ไทย (ตั้งแต่ 10 มก./กก.) และสหรัฐฯ (ตั้งแต่ 10 ppm) ต่างบังคับให้แสดงซัลไฟต์บนฉลาก ถ้าต่ำกว่าระดับนี้อาจมีซัลไฟต์เล็กน้อยโดยไม่มีคำเตือน กฎหมาย · กฎหมาย EU · [3] ต้องแสดงบนฉลากในฐานะสารก่อภูมิแพ้/สารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ เมื่อ SO2 รวมเกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร (คิดตามสภาพที่บริโภค) ซัลไฟต์ก่ออาการแพ้/ไม่ทน รวมถึงกระตุ้นหอบหืดในผู้ที่ไว | |
| ภาวะพร่องเอนไซม์ G6PD | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ | ยังไม่มีงานวิจัยในคนข้อค้นพบที่ 7 |
| ลมพิษเรื้อรัง | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ |
“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
งานวิจัยว่าอย่างไร
7 ข้อค้นพบเรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน
หอบหืด
- 1
- 2
การศึกษาแบบปกปิดสองทางปี 2001 ในผู้ป่วยหอบหืด 24 คนที่มีประวัติชัดว่าดื่มไวน์แล้วหอบ พบเพียง 4 คนที่ตอบสนองต่อไวน์ที่เติมซัลไฟต์ และเฉพาะที่ระดับ 300 ppm (ไม่ตอบสนองที่ 20–150 ppm) ผู้วิจัยเห็นว่าบทบาทของซัลไฟต์ในอาการหอบจากไวน์อาจถูกประเมินสูงเกินจริง และส่วนประกอบอื่นในไวน์อาจมีผลด้วย[8]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
มะเร็ง
- 4
ข้อมูล NutriNet-Santé (2026) พบว่าผู้ที่ได้รับสารกันเสียหลายชนิดมาก เช่น โพแทสเซียมซอร์เบต ซัลไฟต์ โซเดียมไนไตรต์ โพแทสเซียมไนเตรต อะซีเตต และโซเดียมอีริทอร์เบต มีอุบัติการณ์มะเร็งโดยรวมหรือมะเร็งเต้านม/ต่อมลูกหมากสูงขึ้นเล็กน้อย (HR ~1.1–1.3) ขณะที่ 11 จาก 17 ชนิดไม่สัมพันธ์[10]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
ภาวะดื้ออินซูลิน/เบาหวานชนิดที่ 2
- 5
ข้อมูล NutriNet-Santé พบสารกันเสีย 12 จาก 17 ชนิดที่ใช้แพร่หลายสัมพันธ์กับเบาหวานชนิดที่ 2 เพิ่มขึ้น รวมถึงโพแทสเซียมซอร์เบต เมตาไบซัลไฟต์ โซเดียมไนไตรต์ แคลเซียมโพรพิโอเนต และแม้แต่วิตามินซี/อี ที่ใช้เป็นสารกันหืน[11]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
ภูมิแพ้/การแพ้
- 6
การศึกษาปี 2014 ทดสอบผู้ป่วยลมพิษเรื้อรัง 100 คน (43 คนสงสัยว่าแพ้วัตถุเจือปน) ด้วยวัตถุเจือปน 11 ชนิดที่มักถูกกล่าวหา พบผลบวกแบบปกปิดฝ่ายเดียว 2 ราย และไม่มีรายใดยืนยันได้ในการทดสอบแบบปกปิดสองทาง จึงประเมินว่าการแพ้วัตถุเจือปนต่ำกว่า 1% ผู้วิจัยสรุปว่าวัตถุเจือปนเป็นสาเหตุที่พบน้อยของลมพิษเรื้อรัง ขณะที่รายงานรุ่นก่อนเคยชี้ว่ามากกว่านี้[9]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
ภาวะเม็ดเลือดแดงแตก
- 7
งานทบทวนปี 2019 โดยนักวิทยาศาสตร์ของ Health Canada ไม่พบงานวิจัยทางคลินิกที่เชื่อมซัลไฟต์ (หรือวัตถุเจือปนอื่นที่ระดับที่กฎหมายอนุญาต) กับภาวะเม็ดเลือดแดงแตกในผู้พร่อง G6PD นอกจากถั่วปากอ้าแล้ว ข้อกล่าวอ้างว่าอาหารกระตุ้นได้ส่วนใหญ่เป็นการคาดเดา แม้เอกสารความรู้ภาษาไทยบางฉบับยังระบุซัลไฟต์ว่าเป็นตัวกระตุ้น[6,7]
กฎหมายรายประเทศ
| ประเทศ | สถานะ · ตรวจเมื่อ |
|---|---|
| ไทย | อนุญาต[4] ตรวจเมื่อ |
| สหภาพยุโรป | อนุญาต[1,2,3] ตรวจเมื่อ |
| สหรัฐฯ | อนุญาต · GRAS[5] ตรวจเมื่อ |
ไทม์ไลน์
| ปี | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 2014 | สหภาพยุโรป · กำหนดให้มีคำเตือนบนฉลาก · ซัลไฟต์ก่ออาการแพ้/ไม่ทน รวมถึงกระตุ้นหอบหืดในผู้ที่ไว[3] ต้องแสดงบนฉลากในฐานะสารก่อภูมิแพ้/สารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ เมื่อ SO2 รวมเกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร (คิดตามสภาพที่บริโภค) |
พบในสินค้าไทย 0 รายการ
ยังไม่พบสินค้าไทยที่ระบุสารนี้ในฐาน Open Food Facts
สารที่เกี่ยวข้อง
แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ
แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 33 รายการ
- [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
- [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex III (consolidated 2026-08-18) · ข้อมูล ณ
- [3]Regulation (EU) No 1169/2011 Annex II item 12 · ข้อมูล ณ
- [4]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
- [5]21 CFR 182.3637 · ข้อมูล ณ
- [6]Dietary restrictions for people with glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency · 2019
- [7]โรคจีซิกพีดี...ยาและอาหารที่ควรหลีกเลี่ยง (คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล) · 2020
- [8]Role of sulfite additives in wine induced asthma: single dose and cumulative dose studies · 2001
- [9]Prevalence of sensitivity to food and drug additives in patients with chronic idiopathic urticaria · 2014
- [10]Intake of food additive preservatives and incidence of cancer: results from the NutriNet-Santé prospective cohort. · 2026
- [11]Associations between preservative food additives and type 2 diabetes incidence in the NutriNet-Santé prospective cohort. · 2026
- [12]Changes in bronchial hyperresponsiveness following high- and low-sulphite wine challenges in wine-sensitive asthmatic patients · 2007
- [13]Clinical effects of sulphite additives · 2009
- [14]Prevalence of sensitivity to sulfiting agents in asthmatic patients · 1986
- [15]Scientific Opinion on the re-evaluation of sulfur dioxide (E 220) and sulfites (E 221-228) as food additives · 2016
- [16]Follow-up of the re-evaluation of sulfur dioxide (E 220) and sulfites (E 221-228) · 2022
- [17]Scientific Opinion on the re-evaluation of sulfur dioxide (E 220), sodium sulfite (E 221), sodium bisulfite (E 222), sodium metabisulfite (E 223), potassium metabisulfite (E 224), calcium sulfite (E 226), calcium bisulfite (E 227) and potassium bisulfite (E 228) as food additives · 2016
- [18]TRS 891-JECFA 51/30 · 1998
- [19]Safety assessment of the active substance potassium metabisulfite, for use in active food contact materials · 2016
- [20]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
- [21]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
- [22]Regulation (EU) No 1169/2011, Annex II substances or products causing allergies or intolerances (as amended by Reg 78/2014) · 2014
- [23]Regulation (EU) No 1169/2011 Article 21 – labelling of certain substances or products causing allergies or intolerances · 2011
- [24]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 450) พ.ศ. 2567 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ — บัญชีแนบท้าย (ข้อความคำเตือน) · 2024
- [25]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 367) พ.ศ. 2557 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ (ฉบับรวมแก้ไข; ถูกยกเลิกโดยฉบับที่ 450) · 2014
- [26]Notification of the Ministry of Public Health (No. 450) B.E. 2567 (2024) Re: Labeling of Prepackaged Foods — Annex (unofficial English translation, Thai FDA) · 2024
- [27]EFSA — Sulfites: safety concern for high consumers, but data lacking · 2022
- [28]Dietary Guidance From the International Organization for the Study of Inflammatory Bowel Diseases · 2020
- [29]Titanium dioxide is no longer authorised as a food additive (FSAI; Commission Regulation (EU) 2022/63) · 2022
- [30]Titanium dioxide: E171 no longer considered safe when used as a food additive (EFSA news) · 2021
- [31]EFSA plain language summary – Follow-up of the re-evaluation of sulfur dioxide and sulfites (E 220–228) · 2022
- [32]Sensitivity to sulfited foods among sulfite-sensitive subjects with asthma · 1988
- [33]Sulfites: Separating Fact from Fiction (University of Florida IFAS Extension, FY731) · 1997