เลซิทิน
Lecithins
คำตอบสั้น
- สรุปแล้ว =ไม่มีผล 1
- เริ่มมีสัญญาณ −อันตราย 2 =ไม่มีผล 2
- ยังถกเถียง ±ผลผสม 2
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร
| คืออะไร | เลซิทิน ส่วนผสมของไขมันกลุ่มฟอสโฟลิพิด สกัดจากไข่แดงหรือพืช เช่น ถั่วเหลือง เมล็ดทานตะวัน |
| ใส่ทำไม | ช่วยให้น้ำกับไขมันผสมกันและไม่แยกชั้น (อิมัลซิไฟเออร์) และช่วยให้ผงละลายง่ายขึ้น |
| พบในอะไร | ช็อกโกแลตและโกโก้ พาสต้าสด เครื่องดื่มผสมนมสำหรับเด็ก ผลิตภัณฑ์เบเกอรี่และมาการีน |
| ชื่ออื่น | Lecithin · Phosphatides · Phospholipids · ซอยเลซิติน · เลซิติน · เลซิตินจากถั่วเหลือง · เลซิตินถั่วเหลือง · เลซิทินถั่วเหลือง |
พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 264 รายการ · ทั่วโลก 152,623 รายการ[27]
ใครควรระวัง
| กลุ่มคน | หน่วยงานกำกับ | งานวิจัย |
|---|---|---|
| แพ้อาหาร: ไข่ | ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) เหตุผลไม่พบข้อกังวลสำหรับกลุ่มนี้ ASCIA ออสเตรเลีย–นิวซีแลนด์ · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · อย. เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · ASCIA ออสเตรเลีย–นิวซีแลนด์ · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · อย.[28,30,31] เลซิตินเป็นส่วนไขมันที่มีโปรตีนน้อยมาก ASCIA ระบุว่าผู้แพ้ถั่วเหลืองส่วนใหญ่กินเลซิตินจากถั่วเหลือง (322) และน้ำมันถั่วเหลืองได้ และผู้แพ้ไข่ส่วนใหญ่กินเลซิตินจากไข่ได้ แต่ทั้งยุโรปและไทยไม่ยกเว้นเลซิตินจากการแสดงสารก่อภูมิแพ้ บนฉลากจึงยังเขียนว่ามีถั่วเหลือง ผู้ที่แพ้รุนแรงมากควรปรึกษาแพทย์ภูมิแพ้ | ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้ |
| แพ้อาหาร: ถั่วเหลือง | ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) เหตุผลไม่พบข้อกังวลสำหรับกลุ่มนี้ ASCIA ออสเตรเลีย–นิวซีแลนด์ · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · อย. เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · ASCIA ออสเตรเลีย–นิวซีแลนด์ · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · อย.[28,30,31] เลซิตินเป็นส่วนไขมันที่มีโปรตีนน้อยมาก ASCIA ระบุว่าผู้แพ้ถั่วเหลืองส่วนใหญ่กินเลซิตินจากถั่วเหลือง (322) และน้ำมันถั่วเหลืองได้ และผู้แพ้ไข่ส่วนใหญ่กินเลซิตินจากไข่ได้ แต่ทั้งยุโรปและไทยไม่ยกเว้นเลซิตินจากการแสดงสารก่อภูมิแพ้ บนฉลากจึงยังเขียนว่ามีถั่วเหลือง ผู้ที่แพ้รุนแรงมากควรปรึกษาแพทย์ภูมิแพ้ | |
| ทารก 0–6 เดือน | ไม่พบข้อกังวลสำหรับกลุ่มนี้ EFSA เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[14] EFSA (2020) สรุปว่าเลซิทิน (E322) ในนมผงทารกไม่มีข้อกังวลต่อสุขภาพจนถึงระดับสูงสุดที่อนุญาต | |
| ทารก 6–12 เดือน | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ |
“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
งานวิจัยว่าอย่างไร
7 ข้อค้นพบเรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน
โรคหัวใจและหลอดเลือด
- 2
ในการวิเคราะห์สารอิมัลซิไฟเออร์ของโครงการ NutriNet-Santé เลซิทินซึ่งเป็นอิมัลซิไฟเออร์ที่คนกินบ่อยที่สุดตัวหนึ่ง ไม่สัมพันธ์กับโรคหัวใจและหลอดเลือด โรคหลอดเลือดหัวใจ หรือหลอดเลือดสมอง และไม่อยู่ในกลุ่มที่สัมพันธ์กับมะเร็งหรือเบาหวานชนิดที่ 2 ต่างจากโมโน-และไดกลีเซอไรด์ (E471) คาราจีแนน หรือกัมหลายชนิด[5,6,7]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
- 3
แบคทีเรียในลำไส้เปลี่ยนโคลีนในฟอสฟาทิดิลโคลีน (ส่วนประกอบหลักของเลซิทิน) เป็นสาร TMA แล้วตับเปลี่ยนต่อเป็น TMAO ซึ่งยาปฏิชีวนะกดการสร้างได้ ในผู้ป่วยโรคหัวใจ 4,007 คน กลุ่มที่มี TMAO สูงสุดมีความเสี่ยงเหตุการณ์ทางหัวใจและหลอดเลือดรุนแรงราว 2.5 เท่า แต่การทดลองใช้ไข่ต้ม 2 ฟองร่วมกับฟอสฟาทิดิลโคลีนติดฉลาก ยังไม่มีใครทดสอบว่าเลซิทินปริมาณน้อยที่ใส่เป็นอิมัลซิไฟเออร์ทำให้ TMAO สูงขึ้นอย่างมีความหมายหรือไม่[8,9]
ไม่ทราบว่าที่ปริมาณเท่าใด
จุลินทรีย์ในลำไส้เสียสมดุล
- 4
การทดสอบอิมัลซิไฟเออร์และสารให้ความข้น 20 ชนิดกับจุลินทรีย์ลำไส้มนุษย์นอกร่างกาย พบว่า CMC และ P80 ทำให้จุลินทรีย์เปลี่ยนไปในทางไม่ดีอย่างต่อเนื่อง คาราจีแนนทุกชนิด แซนแทนกัม กัวร์กัม และโลคัสบีนกัม เพิ่มสารกระตุ้นการอักเสบ ส่วนมอลโทเดกซ์ทรินและบางตัวในกลุ่มกลีเซอรอลเอสเทอร์ก็เปลี่ยนค่าหลายด้าน แต่เลซิตินถั่วเหลืองและโมโน-ไดกลีเซอไรด์ทั่วไปไม่มีผลชัดเจน[12]
ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก
- 5
ภาวะดื้ออินซูลิน/เบาหวานชนิดที่ 2
- 6
ในหนูทดลอง ซูโครสเอสเทอร์ของกรดไขมัน (และ CMC) ทำให้น้ำตาลและอินซูลินในเลือดสูง ในเซลล์จำลองภาวะดื้ออินซูลิน เลซิทิน ซูโครสเอสเทอร์ และ CMC รบกวนการจัดการกลูโคส และอิมัลซิไฟเออร์ทุกตัวที่ทดสอบเปลี่ยนความหลากหลายของจุลินทรีย์ในลำไส้ อีกงานหนึ่งพบว่าซูโครสเอสเทอร์ของกรดลอริกทำให้รอยต่อระหว่างเซลล์ลำไส้หนูหลวมขึ้น (จึงถูกพัฒนาเป็นสารช่วยดูดซึมยา) ยังไม่พบการศึกษาในคนเรื่อง E473 กับการควบคุมน้ำตาลหรือการรั่วของลำไส้[10,11]
ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก
ภูมิแพ้/การแพ้
- 7
เลซิตินจากถั่วเหลืองในท้องตลาดมีโปรตีนตกค้าง 100–1,400 ppm รวมถึงโปรตีนก่อภูมิแพ้ถั่วเหลืองที่จับกับ IgE ของผู้แพ้ถั่วเหลืองได้ และมีรายงานผู้แพ้จากเลซิตินอยู่บ้าง ผู้ที่แพ้ถั่วเหลืองรุนแรงจึงควรระวัง[16]
งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (3)
ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E322 เดี่ยว ๆ
- 1ผนังลำไส้เสียหาย/ลำไส้อักเสบ
ในออสเตรเลีย ผู้ป่วยลำไส้อักเสบเรื้อรังได้รับอิมัลซิไฟเออร์ 6 ชนิดที่ศึกษามากกว่าคนปกติเล็กน้อย (2.7 vs 2.3 ครั้ง/วัน) ที่พบบ่อยคือโมโน-ไดกลีเซอไรด์ เลซิติน และแซนแทนกัม ส่วน polysorbate 80 ไม่พบเลย[13]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
- 2น้ำหนักเกิน/กินเกิน
ตามระบบ NOVA มอลโทเดกซ์ทริน (สารจากแป้งที่แทบไม่ใช้ในครัวบ้าน) และวัตถุเจือปนกลุ่มอิมัลซิไฟเออร์/สารให้ความข้น ถือเป็น 'ตัวบ่งชี้' ถ้าพบเพียงหนึ่งรายการในส่วนประกอบ ก็จัดผลิตภัณฑ์นั้นเป็นอาหารแปรรูปสูง (ultra-processed)[17]
- 3ผนังลำไส้เสียหาย/ลำไส้อักเสบ
งานทดลองแบบสุ่มสองชิ้นที่ให้อาหารลดอิมัลซิไฟเออร์ทุกชนิดให้ผลไม่ตรงกัน งาน ADDapt ในอังกฤษ (ผู้ป่วยโครห์นอาการน้อยถึงปานกลาง 154 คน นำเสนอปี 2025 ยังรอตีพิมพ์ฉบับเต็ม) รายงานว่าอาการดีขึ้นมากกว่าราว 3 เท่า และเข้าสู่ระยะสงบมากกว่าราว 2 เท่า เมื่อเทียบกับอาหารเดียวกันที่เติมอิมัลซิไฟเออร์กลับเข้าไป ส่วนงานปกปิดสองทางในออสเตรเลีย (24 คน 4 สัปดาห์) ไม่พบความต่าง ทั้งสองงานตัดอิมัลซิไฟเออร์ทั้งกลุ่ม ไม่ได้ทดสอบทีละชนิด[18,19,20]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
กฎหมายรายประเทศ
พบในสินค้าไทย 264 รายการ
ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด
สารที่เกี่ยวข้อง
ผลิตจาก ไข่
ผลิตจาก ถั่วเหลือง
แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ
แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 31 รายการ
- [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
- [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex III (consolidated 2026-08-18) · ข้อมูล ณ
- [3]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
- [4]21 CFR 175.300; 21 CFR 176.170; 21 CFR 184.1400 · ข้อมูล ณ
- [5]Food additive emulsifiers and risk of cardiovascular disease in the NutriNet-Santé cohort: prospective cohort study. · 2023
- [6]Food additive emulsifiers and cancer risk: Results from the French prospective NutriNet-Santé cohort. · 2024
- [7]Food additive emulsifiers and the risk of type 2 diabetes: analysis of data from the NutriNet-Santé prospective cohort study. · 2024
- [8]Intestinal microbial metabolism of phosphatidylcholine and cardiovascular risk. · 2013
- [9]Re-evaluation of lecithins (E 322) as a food additive · 2017
- [10]Permeability-enhancing effects of three laurate-disaccharide monoesters across isolated rat intestinal mucosae · 2021
- [11]Common dietary emulsifiers promote metabolic disorders and intestinal microbiota dysbiosis in mice · 2024
- [12]Direct impact of commonly used dietary emulsifiers on human gut microbiota · 2021
- [13]Dietary Emulsifier Exposure in People With Inflammatory Bowel Disease Compared With Healthy Controls: Is There a Cause for Concern? · 2024
- [14]Opinion on the re-evaluation of lecithins (E 322) as a food additive in foods for infants below 16 weeks of age and follow-up of its re-evaluation as food additive for uses in foods for all population groups · 2020
- [15]Dietary Emulsifiers Alter Composition and Activity of the Human Gut Microbiota in vitro, Irrespective of Chemical or Natural Emulsifier Origin · 2020
- [16]Identification of IgE-binding proteins in soy lecithin · 2001
- [17]Ultra-processed foods: what they are and how to identify them · 2019
- [18]Emulsifiers Impact Colonic Length in Mice and Emulsifier Restriction is Feasible in People with Crohn's Disease (Sandall et al.) · 2020
- [19]Clinical Trial: The Effects of Emulsifiers in the Food Supply on Disease Activity in Crohn's Disease: An Exploratory Double-Blinded Randomised Feeding Trial · 2025
- [20]New research presented at ECCO Congress on low emulsifier diet and Crohn's disease (KCL news, ADDapt) · 2025
- [21]Modification of the terms of authorisation of lecithins as a feed additive for all animal species · 2018
- [22]Safety and efficacy of lecithins for all animal species. · 2016
- [23]Safety and efficacy of lecithins (Lipidol) for all animal species. · 2016
- [24]JECFA evaluation of LECITHIN · 1973
- [25]JECFA evaluation of PHOSPHATIDES
- [26]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
- [27]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
- [28]Regulation (EU) No 1169/2011, Annex II substances or products causing allergies or intolerances (as amended by Reg 78/2014) · 2014
- [29]Regulation (EU) No 1169/2011 Article 21 – labelling of certain substances or products causing allergies or intolerances · 2011
- [30]ASCIA Dietary Guide – Soy Allergy · 2023
- [31]ASCIA Dietary Guide – Egg Allergy · 2023