ไซลิทอล
Xylitol
คำตอบสั้น
- สรุปแล้ว =ไม่มีผล 1 +ประโยชน์ 2
- เริ่มมีสัญญาณ −อันตราย 2
- ยังถกเถียง +ประโยชน์ 1
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร
| คืออะไร | คือไซลิทอล เป็นน้ำตาลแอลกอฮอล์ที่พบได้ตามธรรมชาติในผักผลไม้บางชนิด ผลิตจากไซโลสที่ได้จากเศษพืช โดยการเติมไฮโดรเจน |
| ใส่ทำไม | ใช้เป็นสารให้ความหวาน สารเก็บความชื้น และสารให้ความคงตัว |
| พบในอะไร | |
| อย. อนุญาตในหมวด | เช่น เครื่องดื่มที่มีนมเป็นส่วนประกอบหลัก (ปรุงแต่ง), นมข้น (ไม่ปรุงแต่ง) และผลิตภัณฑ์ที่ใช้เติมในเครื่องดื่ม, คลอตเตตครีม (ไม่ปรุงแต่ง), ผลิตภัณฑ์เลียนแบบครีม |
พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 7 รายการ · ทั่วโลก 3,163 รายการ[19]
ใครควรระวัง
| กลุ่มคน | หน่วยงานกำกับ | งานวิจัย |
|---|---|---|
| ทุกคน | ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมายฉลาก EU (1169/2011 ภาคผนวก III) เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011 ภาคผนวก III)[11] ฉลากใน EU ต้องมีคำเตือน "บริโภคมากเกินไปอาจทำให้ท้องเสีย" เมื่อมีโพลีออลเติมเกิน 10% ของอาหาร | ข้อค้นพบทั้งหมดอยู่ในบท 04 |
| เบาหวานชนิดที่ 2 | ควรจำกัดปริมาณ Diabetes UK เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · Diabetes UK[9,20] น้ำตาลแอลกอฮอล์ยังมีคาร์โบไฮเดรตและพลังงาน แต่เพิ่มน้ำตาลในเลือดน้อยกว่าน้ำตาลทราย (ค่า GI โดยประมาณ: อีริทริทอล 0, ซอร์บิทอล 9, ไอโซมอลต์ 9, ไซลิทอล 13, มอลทิทอล 35 เทียบกับน้ำตาลทราย 65) มอลทิทอลมีผลมากที่สุด Diabetes UK ไม่แนะนำขนม 'สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน' เพราะไขมันและพลังงานอาจสูงพอๆ กับของปกติ การนับคาร์บเพื่อปรับอินซูลินก็ไม่แน่นอน และกินมากทำให้ท้องอืดท้องเสีย | |
| เบาหวานชนิดที่ 1 | ควรจำกัดปริมาณ Diabetes UK เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · Diabetes UK[9,20] น้ำตาลแอลกอฮอล์ยังมีคาร์โบไฮเดรตและพลังงาน แต่เพิ่มน้ำตาลในเลือดน้อยกว่าน้ำตาลทราย (ค่า GI โดยประมาณ: อีริทริทอล 0, ซอร์บิทอล 9, ไอโซมอลต์ 9, ไซลิทอล 13, มอลทิทอล 35 เทียบกับน้ำตาลทราย 65) มอลทิทอลมีผลมากที่สุด Diabetes UK ไม่แนะนำขนม 'สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน' เพราะไขมันและพลังงานอาจสูงพอๆ กับของปกติ การนับคาร์บเพื่อปรับอินซูลินก็ไม่แน่นอน และกินมากทำให้ท้องอืดท้องเสีย | ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้ |
| ลำไส้แปรปรวน (IBS)ดูดซึมฟรุกโตสบกพร่อง | ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · มหาวิทยาลัยโมแนช ออสเตรเลีย เหตุผลคำแนะนำของหน่วยงาน · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · มหาวิทยาลัยโมแนช ออสเตรเลีย[11,21] กฎหมายสหภาพยุโรปกำหนดให้อาหารที่เติมโพลีออลเกิน 10% ต้องมีข้อความเตือนว่า บริโภคมากเกินไปอาจทำให้ระบาย โพลีออลดูดซึมได้น้อยและถูกหมักในลำไส้ (ตัว P ใน FODMAP) ผู้ป่วยลำไส้แปรปรวนจึงมักมีอาการแม้กินปริมาณน้อยกว่าคนทั่วไป แหล่งที่พบบ่อยคือลูกอม หมากฝรั่งไม่มีน้ำตาล และผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน | ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้ |
| ผู้ใหญ่ 19–50 ปีผู้ใหญ่ 51–64 ปี | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ | |
| โรคหัวใจและหลอดเลือด | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ | |
| เด็กเล็ก 1–3 ปี | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ | |
| เด็ก 4–8 ปี | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ | |
| เด็ก 9–12 ปี | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ | |
| ภาวะก่อนเบาหวาน/ดื้ออินซูลิน | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ |
“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
งานวิจัยว่าอย่างไร
6 ข้อค้นพบเรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน
ฟันผุ
- 1
เนื่องจากแบคทีเรียในปากไม่หมักสารทดแทนน้ำตาลเป็นกรด การใช้สารเหล่านี้ (สารให้ความหวานเข้มข้น ไซลิทอล ซอร์บิทอล แมนนิทอล มอลทิทอล แลคทิทอล ไอโซมอลต์ อีริทริทอล ซูคราโลส ฯลฯ) แทนน้ำตาลจึงช่วยรักษาแร่ธาตุของฟัน หลัง EFSA ประเมินในปี 2011 EU อนุญาตข้อกล่าวอ้างทางสุขภาพนี้ (และข้อกล่าวอ้างว่าน้ำตาลในเลือดหลังอาหารขึ้นน้อยกว่า) FDA ก็ระบุว่าน้ำตาลแอลกอฮอล์ไม่ทำให้ฟันผุ[12,13,14]
- 2
การทบทวน Cochrane: ยาสีฟันฟลูออไรด์ผสมไซลิทอล 10% อาจลดฟันผุในเด็กได้ราว 13% ใน 2.5–3 ปี เมื่อเทียบกับยาสีฟันฟลูออไรด์อย่างเดียว (หลักฐานคุณภาพต่ำ) ส่วนผลิตภัณฑ์ไซลิทอลอื่น (หมากฝรั่ง น้ำเชื่อม ลูกอม) หลักฐานยังอ่อนเกินจะยืนยัน[16]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
อาการทางเดินอาหาร (ท้องอืด ระบาย)
- 3
ในเด็กอายุ 4–6 ปี การดื่มเครื่องดื่มอีริทริทอลครั้งเดียวไม่เกิน 15 กรัม (0.73 ก./กก.) ทนได้ดี แต่ 20–25 กรัมทำให้ท้องเสียมากขึ้น เด็กไม่ไวกว่าผู้ใหญ่เมื่อคิดต่อน้ำหนักตัว ส่วนสารละลายไซลิทอล (5 กรัม วันละ 3 ครั้ง หรือ 7.5 กรัม วันละครั้ง) ก็ทนได้โดยไม่มีอาการมากกว่ายาหลอก[6,7]
ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI
ภาวะดื้ออินซูลิน/เบาหวานชนิดที่ 2
- 4
น้ำตาลแอลกอฮอล์ทำให้น้ำตาลและอินซูลินขึ้นน้อยกว่าน้ำตาลมาก ค่าดัชนีน้ำตาล (GI) ที่รวบรวมไว้: อีริทริทอล 0 แมนนิทอล 0 แลคทิทอล 6 ซอร์บิทอล 9 ไอโซมอลต์ 9 ไซลิทอล 13 และมอลทิทอล 35 เทียบกับน้ำตาลทราย 65 และกลูโคส 100 มอลทิทอลจึงทำให้น้ำตาลขึ้นชัดกว่าตัวอื่น[9]
สมองเสื่อม/ความจำถดถอย
- 5
ELSA-Brasil (Neurology 2025): ใน 8 ปี ผู้ที่อายุต่ำกว่า 60 ปีที่ได้รับสารให้ความหวานแคลอรีต่ำ/ไม่มีแคลอรีมากที่สุด (เฉลี่ยราว 92 มก./วัน) มีความสามารถด้านภาษาและการรู้คิดโดยรวมลดลงเร็วกว่า แอสปาร์แตม แซคคาริน อะเซซัลเฟม-เค อีริทริทอล ซอร์บิทอล และไซลิทอล ต่างสัมพันธ์กับการถดถอยที่เร็วขึ้น โดยเฉพาะความจำ ไม่พบในผู้อายุ 60 ปีขึ้นไป[8]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
โรคหัวใจและหลอดเลือด
- 6
European Heart Journal 2024 (Cleveland Clinic): ระดับไซลิทอลในเลือดขณะอดอาหารในกลุ่มสูงสุดเทียบต่ำสุด สัมพันธ์กับเหตุการณ์หัวใจและหลอดเลือดรุนแรงใน 3 ปีสูงขึ้น (HR 1.57) ไซลิทอลเพิ่มการทำงานของเกล็ดเลือดและลิ่มเลือดในแล็บและสัตว์ และเครื่องดื่มใส่ไซลิทอลทำให้ระดับในเลือดและการตอบสนองของเกล็ดเลือดเพิ่มขึ้นในอาสาสมัครทั้ง 10 คน[15]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (1)
ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E967 เดี่ยว ๆ
- 1อาการทางเดินอาหาร (ท้องอืด ระบาย)
น้ำตาลแอลกอฮอล์ (polyols) ดูดซึมได้ไม่หมดและถูกหมักในลำไส้ใหญ่ จึงทำให้ดูดซึมไม่ดี มีแก๊ส และท้องเสียจากแรงดันออสโมติกตามขนาดที่กิน ยิ่งกินหลายชนิดพร้อมกันยิ่งมาก กฎหมาย EU บังคับให้อาหารที่มี polyols เติมเกิน 10% ต้องระบุว่า 'การบริโภคมากเกินไปอาจทำให้เกิดผลระบาย'[10,11]
กฎหมายรายประเทศ
| ประเทศ | สถานะ · ตรวจเมื่อ |
|---|---|
| ไทย | อนุญาต[4] ตรวจเมื่อ |
| สหภาพยุโรป | อนุญาต[1,2,3] ตรวจเมื่อ |
| สหรัฐฯ | อนุญาต · วัตถุเจือปนอาหารที่ FDA อนุมัติ[5] ตรวจเมื่อ |
ไทม์ไลน์
| ปี | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 2014 | สหภาพยุโรป · กำหนดให้มีคำเตือนบนฉลาก · โพลีออลปริมาณมากทำให้ท้องเสีย/มีฤทธิ์ระบาย[3] อาหารที่เติมโพลีออลเกิน 10% ต้องมีคำเตือนว่าการกินมากเกินไปอาจทำให้ระบายท้อง |
พบในสินค้าไทย 7 รายการ
ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด
แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ
แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 21 รายการ
- [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
- [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex III (consolidated 2026-08-18) · ข้อมูล ณ
- [3]Regulation (EU) No 1169/2011 Annex III point 2 · ข้อมูล ณ
- [4]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
- [5]21 CFR 172.395 · ข้อมูล ณ
- [6]Tolerability of oral xylitol solution in young children: implications for otitis media prophylaxis · 2007
- [7]Gastrointestinal tolerance of erythritol-containing beverage in young children: a double-blind, randomised controlled trial. · 2015
- [8]Association Between Consumption of Low- and No-Calorie Artificial Sweeteners and Cognitive Decline: An 8-Year Prospective Study. · 2025
- [9]Health potential of polyols as sugar replacers, with emphasis on low glycaemic properties · 2003
- [10]A Systematic Review of the Effects of Polyols on Gastrointestinal Health and Irritable Bowel Syndrome · 2017
- [11]Regulation (EU) No 1169/2011, Annex III (foods requiring additional labelling particulars) · 2011
- [12]Scientific Opinion on health claims related to sugar replacers and maintenance of tooth mineralisation / reduction of post-prandial glycaemic responses · 2011
- [13]FDA: Aspartame and Other Sweeteners in Food (updated 2025-02-27) · 2025
- [14]Regulation (EU) No 432/2012, Annex (authorised health claims: sugar replacers) · 2012
- [15]Xylitol is prothrombotic and associated with cardiovascular risk · 2024
- [16]Xylitol-containing products for preventing dental caries in children and adults. · 2015
- [17]TRS 696-JECFA 27/23 · 1983
- [18]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
- [19]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
- [20]Diabetes UK: Sugar, sweeteners and diabetes · 2024
- [21]About FODMAPs and IBS (Monash University) · 2024