แป้งหัวบุก
Konjac
คำตอบสั้น
- สรุปแล้ว −อันตราย 1 =ไม่มีผล 1 +ประโยชน์ 1
- ยังถกเถียง =ไม่มีผล 1
- ได้รับสารทางอื่นที่ไม่ใช่วัตถุเจือปนในอาหาร 1
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร
| คืออะไร | แป้งหัวบุก (โคนจัก) ได้จากหัวบุกซึ่งมีกลูโคแมนแนนเป็นพอลิแซ็กคาไรด์หลัก |
| ใส่ทำไม | ทำให้อาหารข้นหรือเกิดเจล และช่วยให้ส่วนผสมคงตัว (สารก่อเจล/สารเพิ่มความข้น) |
| พบในอะไร | ผลิตภัณฑ์นมและเครื่องดื่ม ขนมหวานเยลลี่ |
| ชื่ออื่น | Konjac Flour · Konjac mannan · Konnyaku · กลูโคแมนแนน · บุกผง |
พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 55 รายการ · ทั่วโลก 804 รายการ[17]
ใครควรระวัง
| กลุ่มคน | หน่วยงานกำกับ | งานวิจัย |
|---|---|---|
| เด็กเล็ก 1–3 ปีเด็ก 4–8 ปี | จำกัดการใช้ในอาหารสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมาย EU · กฎหมายไทย เหตุผลกฎหมาย · กฎหมาย EU · [3] ห้ามใช้สารก่อเจล รวมถึงบุก (E425) ในเยลลี่ถ้วยเล็ก (jelly mini-cups) เสี่ยงสำลักอุดหลอดลม: เยลลี่ถ้วยเล็กเนื้อแน่นที่ดูดเข้าปากทั้งก้อนทำให้เด็กเสียชีวิต กฎหมาย · กฎหมายไทย · [5] ห้ามผลิต นำเข้า หรือขายเยลลี่/ขนมเยลลี่ที่มีกลูโคแมนแนนหรือผงบุก บรรจุในถ้วยเล็ก (หรือภาชนะคล้ายกัน) ที่ปากหรือส่วนที่กว้างที่สุดมีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 4.5 ซม. ประกาศในราชกิจจานุเบกษา 2 พ.ค. 2025 มีรายงานเด็กบีบวุ้นเข้าปากแล้วสำลักติดคอจนเสียชีวิต | |
| เด็ก 9–12 ปี | จำกัดการใช้ในอาหารสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมาย EU · กฎหมายไทย เหตุผลกฎหมาย · กฎหมาย EU · [3] ห้ามใช้สารก่อเจล รวมถึงบุก (E425) ในเยลลี่ถ้วยเล็ก (jelly mini-cups) เสี่ยงสำลักอุดหลอดลม: เยลลี่ถ้วยเล็กเนื้อแน่นที่ดูดเข้าปากทั้งก้อนทำให้เด็กเสียชีวิต กฎหมาย · กฎหมายไทย · [5] ห้ามผลิต นำเข้า หรือขายเยลลี่/ขนมเยลลี่ที่มีกลูโคแมนแนนหรือผงบุก บรรจุในถ้วยเล็ก (หรือภาชนะคล้ายกัน) ที่ปากหรือส่วนที่กว้างที่สุดมีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 4.5 ซม. ประกาศในราชกิจจานุเบกษา 2 พ.ค. 2025 มีรายงานเด็กบีบวุ้นเข้าปากแล้วสำลักติดคอจนเสียชีวิต | ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้ |
| ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป | ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้ |
“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย
ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
งานวิจัยว่าอย่างไร
5 ข้อค้นพบเรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน
พิษเฉียบพลันเมื่อได้รับมาก
- 1
มีรายงานผู้เสียชีวิตจากการสำลักติดคอ ส่วนใหญ่เป็นเด็กและบางรายเป็นผู้สูงอายุ หลังกินเยลลี่ถ้วยจิ๋วที่ทำจากบุก ซึ่งเนื้อแน่นและไม่ละลายในลำคอ สหภาพยุโรปจึงห้ามใช้ E425 ในขนมเยลลี่เพราะเสี่ยงสำลัก (Directive 2003/52/EC) และ EFSA ออกความเห็นปี 2004 เรื่องสารก่อเจลในเยลลี่ถ้วยจิ๋ว รายงานประเมินใหม่ของ EFSA ปี 2017 ก็ย้ำข้อมูลนี้[6,7]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
- 2
ได้รับสารจากเม็ดกลูโคแมนแนนแบบแห้งที่กินเป็นอาหารเสริม ไม่ใช่จากบุกที่ใช้ทำให้อาหารข้น
มีรายงานผู้ป่วยหลอดอาหารอุดตันหลังกลืนเม็ดกลูโคแมนแนนแบบแห้งที่ใช้ลดน้ำหนัก เพราะพองตัวเร็วมากเมื่อโดนน้ำ หนึ่งในนั้นเป็นผู้หญิงที่มีพังผืดในหลอดอาหารและเกิดการอุดตันแบบล่าช้าจากผลิตภัณฑ์กลูโคแมนแนนที่ซื้อเองได้ EFSA (2017) อ้างถึงกรณีเหล่านี้และระบุว่าเสี่ยงที่สุดเมื่อกินโดยดื่มน้ำไม่พอ[7,8,9]
โรคหัวใจและหลอดเลือด
- 3
งานวิเคราะห์รวม 12 การทดลองแบบสุ่มพบว่ากลูโคแมนแนนจากบุกราว 3 กรัม/วัน ลด LDL คอเลสเตอรอลได้ 0.35 มิลลิโมล/ลิตร (ราว 10%) และลดคอเลสเตอรอลที่ไม่ใช่ HDL ราว 7% แต่ไม่เห็นผลชัดต่อ apolipoprotein B[10]
ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก
ความเป็นพิษโดยรวม
- 4
EFSA ประเมินกัมบุกและกลูโคแมนแนนจากบุก (E425) ใหม่ในปี 2017 และเห็นว่าไม่จำเป็นต้องกำหนดค่า ADI เป็นตัวเลข เพราะไม่ถูกดูดซึมทั้งโมเลกุล ถูกแบคทีเรียในลำไส้หมัก ไม่เป็นพิษต่อสารพันธุกรรม และปริมาณที่ได้รับจากการใช้เป็นวัตถุเจือปนต่ำกว่า 0.1 มก./กก./วัน EFSA เห็นด้วยกับข้อสรุปเดิมของ SCF ว่าใช้ได้ไม่เกิน 10 กรัม/กก. อาหาร โดยปริมาณรวมจากทุกแหล่งไม่ควรเกิน 3 กรัม/วัน และระบุว่าผู้ใหญ่บางคนที่กิน 3 กรัม/วันนาน 12 สัปดาห์มีอาการไม่สบายท้อง ส่วน JECFA ให้ ADI 'ไม่จำเป็นต้องระบุ' (1996)[7,11]
ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง
น้ำหนักเกิน/กินเกิน
- 5
แม้จะโฆษณาว่าช่วยลดน้ำหนัก แต่งานวิเคราะห์รวมการทดลองแบบสุ่มพบว่ากลูโคแมนแนนไม่ทำให้น้ำหนักลดอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับยาหลอก (ต่างกันเฉลี่ย -0.22 กก.) ผลข้างเคียงที่พบคือไม่สบายท้อง ท้องเสีย และท้องผูก อีกงานวิเคราะห์ในเด็กท้องผูกพบว่าถ่ายบ่อยขึ้นเล็กน้อย แต่อัตราการรักษาสำเร็จโดยรวมไม่ต่างกัน[12,13]
ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก
กฎหมายรายประเทศ
| ประเทศ | สถานะ · ตรวจเมื่อ |
|---|---|
| ไทย | จำกัด · เสี่ยงสำลัก[4,5] มีรายงานเด็กบีบวุ้นเข้าปากแล้วสำลักติดคอจนเสียชีวิต ตรวจเมื่อ (มีผล ) |
| สหภาพยุโรป | จำกัด · เสี่ยงสำลัก[1,2,3] เสี่ยงสำลักอุดหลอดลม: เยลลี่ถ้วยเล็กเนื้อแน่นที่ดูดเข้าปากทั้งก้อนทำให้เด็กเสียชีวิต ตรวจเมื่อ (มีผล ) |
| สหรัฐฯ | ไม่มีข้อมูล ตรวจเมื่อ — |
ไทม์ไลน์
| ปี | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 2013 | สหภาพยุโรป · จำกัดการใช้ · เสี่ยงสำลักอุดหลอดลม: เยลลี่ถ้วยเล็กเนื้อแน่นที่ดูดเข้าปากทั้งก้อนทำให้เด็กเสียชีวิต[3] ห้ามใช้สารก่อเจล รวมถึงบุก (E425) ในเยลลี่ถ้วยเล็ก (jelly mini-cups) |
| 2025 | ไทย · จำกัดการใช้ · มีรายงานเด็กบีบวุ้นเข้าปากแล้วสำลักติดคอจนเสียชีวิต[5] ห้ามผลิต นำเข้า หรือขายเยลลี่/ขนมเยลลี่ที่มีกลูโคแมนแนนหรือผงบุก บรรจุในถ้วยเล็ก (หรือภาชนะคล้ายกัน) ที่ปากหรือส่วนที่กว้างที่สุดมีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 4.5 ซม. ประกาศในราชกิจจานุเบกษา 2 พ.ค. 2025 |
พบในสินค้าไทย 55 รายการ
ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด
สารที่เกี่ยวข้อง
แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ
แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 17 รายการ
- [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
- [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex III (consolidated 2026-08-18) · ข้อมูล ณ
- [3]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II Part C note (may not be used in jelly mini-cups); earlier Commission Decision 2004/374/EC · ข้อมูล ณ
- [4]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
- [5]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 457) พ.ศ. 2568 เรื่อง กำหนดอาหารที่ห้ามผลิต นำเข้าหรือจำหน่าย (repeals No. 263 พ.ศ. 2545) · ข้อมูล ณ
- [6]Opinion of the Scientific Panel on food additives, flavourings, processing aids and materials in contact with food (AFC) on a Request from the Commission related to the use of certain food additives in Jelly mini cups · 2004
- [7]Re-evaluation of konjac gum (E 425 i) and konjac glucomannan (E 425 ii) as food additives · 2017
- [8]Esophageal obstruction from a hygroscopic pharmacobezoar containing glucomannan · 2007
- [9]Glucomannan and risk of oesophageal obstruction · 1986
- [10]A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials of the effect of konjac glucomannan, a viscous soluble fiber, on LDL cholesterol and the new lipid targets non-HDL cholesterol and apolipoprotein B. · 2017
- [11]JECFA: Konjac flour (INS 425) - ADI not specified · 1996
- [12]The efficacy of glucomannan supplementation in overweight and obesity: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials · 2014
- [13]Effect of glucomannan on functional constipation in children: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials · 2017
- [14]TRS 868-JECFA 46/39 · 1996
- [15]JECFA evaluation of KONJAC FLOUR · 1996
- [16]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
- [17]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ