อัปเดต ขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษร
Addipediaสารานุกรม เจือปนอาหาร
E222INS 222ข้อมูล ณ · กฎหมายและสินค้าอัปเดตรายเดือน งานวิจัยรายไตรมาส

โซเดียมไฮโดรเจนซัลไฟต์

Sodium bisulphite

01

คำตอบสั้น

หน่วยงานกำกับ
ไทย
อนุญาต[4]
สหภาพยุโรป
อนุญาต[1,2,3]
สหรัฐฯ
อนุญาต · GRAS[5]
ADI0.7 มก./กก.น้ำหนักตัว/วัน · EFSA 2016[14]
งานวิจัย3 ข้อค้นพบ
สรุปมีข้อค้นพบผลเสียที่สรุปแล้วงานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม: พบผลเสียในบางกลุ่มคน
ข้อค้นพบ
  • สรุปแล้ว อันตราย 1
  • เริ่มมีสัญญาณ อันตราย 1
  • ยังไม่มีงานวิจัยในคน 1
งานใน PubMedมีงานทดลองในคน
ยอดรวมไม่มี (หน่วยงานกำกับกับงานวิจัยไม่รวมเป็นคะแนนเดียว)
% ADIถ้าเด็ก (20 กก.) กินผลไม้แช่เยือกแข็งที่ใส่ถึงปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย 1 หน่วยบริโภค จะได้รับ 285.7% ของ ADI (ค่าทางทฤษฎี ไม่ใช่ปริมาณที่ได้รับจริง)
ใครควรระวังควรจำกัดปริมาณ ทุกคน · ลำไส้อักเสบเรื้อรัง (IBD) · ไวต่อซัลไฟต์ · หอบหืด ดูทุกกลุ่ม ↓

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

ความหมายของสัญลักษณ์ ↓

02

คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร

คืออะไรเกลือโซเดียมไฮโดรเจนซัลไฟต์ ผลิตทางเคมี ปลดปล่อยซัลเฟอร์ไดออกไซด์เมื่ออยู่ในอาหาร
ใส่ทำไมใช้เป็นวัตถุกันเสีย ป้องกันการเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล และเป็นสารฟอกสี
พบในอะไร
สินค้าไทย 3 รายการ เช่น ข้าวผัดปู · คลาสสิคชีสเค้ก · มัทฉะชาเขียว และไส้ถั่วแดง ครีโม
เนื้อสัตว์ปรุงแต่ง ผลไม้แห้ง ไวน์
ชื่ออื่นSodium bisulfate · Sodium bisulfite · Sodium hydrogen sulfite · Sodium hydrogen sulphite · โซเดียมไบซัลไฟต์

พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 3 รายการ · ทั่วโลก 2,645 รายการ[17]

03

กิน 1 หน่วยบริโภค ได้กี่ % ของ ADI

% ของ ADI ใน 1 หน่วยบริโภค ที่ปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย · เด็ก 20 กก. · ADI 0.7 มก./กก./วัน (EFSA 2016)

น้ำหนักตัว
ผลไม้แช่เยือกแข็ง285.7%ผลไม้แห้ง285.7%ผัก สาหร่ายทะเล นัท และเมล็ดที่แห้ง285.7%ผัก สาหร่ายทะเล นัท และเมล็ด ที่บดละเอียดและสำหรับใช้ทาหรือป้าย285.7%ผัก สาหร่ายทะเล นัท และเมล็ด ที่บดและเพื่อใช้ประกอบอาหาร171.4%เครื่องดื่มแต่งกลิ่นรส165%น้ำผลไม้117.9%น้ำผัก117.9%

ดาวน์โหลด CSV

เส้นตั้ง = 100% ADI · ค่าทางทฤษฎี (ปริมาณสูงสุดตามกฎหมาย × 1 หน่วยบริโภค ÷ น้ำหนักตัว) ไม่ใช่ปริมาณที่ได้รับจริง

04

ใครควรระวัง

กลุ่มคนหน่วยงานกำกับงานวิจัย
ทุกคน
ควรจำกัดปริมาณ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[12,23]

EFSA (2022) ยกเลิก ADI ชั่วคราวของซัลไฟต์และใช้ค่า MOE พบว่าผู้บริโภคสูงทุกกลุ่มอายุยกเว้นวัยรุ่นมีค่าต่ำกว่า 80 (น่ากังวล) เด็ก 3–10 ปีอาจได้รับเกินระดับที่ไม่น่ากังวลถึง 12.5% ผู้ใหญ่ถึง 60% และเด็กเล็กได้รับสูงสุด

ข้อค้นพบทั้งหมดอยู่ในบท 05
ลำไส้อักเสบเรื้อรัง (IBD)
ควรจำกัดปริมาณ IOIBD · EFSA · คณะกรรมาธิการยุโรป เหตุผล

ความเห็นผู้เชี่ยวชาญ · IOIBD · EFSA · คณะกรรมาธิการยุโรป[24,25,26]

IOIBD แนะนำให้ลดอาหารแปรรูปที่มีไทเทเนียมไดออกไซด์และซัลไฟต์ (หลักฐานต่ำในโครห์น ต่ำมากใน UC) นอกจากนี้ EFSA สรุปในปี 2021 ว่าตัดความเสี่ยงต่อสารพันธุกรรมของ E171 ไม่ได้ จึงไม่ยืนยันการใช้ในอาหารอีกต่อไป และสหภาพยุโรปยกเลิกการอนุญาตตามระเบียบ 2022/63 ห้ามผลิตอาหารใหม่ที่มี E171 ตั้งแต่ 7 ส.ค. 2022 แต่บางประเทศยังอนุญาตอยู่

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ไวต่อซัลไฟต์
ควรจำกัดปริมาณ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[27]

EFSA ประเมินซ้ำปี 2022 และยกเลิกค่า ADI ชั่วคราว (0.7 มก. SO2/กก.น้ำหนักตัว/วัน ที่ตั้งไว้ปี 2016) เพราะข้อมูลความเป็นพิษยังไม่พอ และผลวิเคราะห์ margin of exposure ชี้ว่ามีข้อกังวลต่อสุขภาพสำหรับคนที่กินอาหารมีซัลไฟต์ปริมาณมาก ประเด็นนี้เป็นเรื่องความเป็นพิษในคนทั่วไป ซึ่งแยกจากแต่เสริมกับความเสี่ยงการแพ้ในคนที่ไวต่อซัลไฟต์

ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · อย. (ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 450) · EU · อย. · FDA สหรัฐฯ เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011)[18,19]

กฎหมายฉลากอาหารของสหภาพยุโรปนับซัลเฟอร์ไดออกไซด์และซัลไฟต์เป็นหนึ่งในสารก่อภูมิแพ้ 14 กลุ่ม เมื่อมีเกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร คิดเป็น SO2 รวมในอาหารพร้อมกิน ต้องเน้นให้เด่นในรายการส่วนประกอบ เช่น ตัวหนา

คำแนะนำของหน่วยงาน · อย. (ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 450)[20,21,22]

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 450 (ปี 2024) จัดซัลไฟต์ตั้งแต่ 10 มก./กก. ไว้ในรายการสารก่อภูมิแพ้ของไทย อาหารในภาชนะบรรจุที่มีซัลไฟต์ถึงระดับนี้ต้องแสดงในข้อความ 'ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร: มี…'

คำแนะนำของหน่วยงาน · EU · อย. · FDA สหรัฐฯ[18,22,28]

สหภาพยุโรป (เกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร คิดเป็น SO2 ในอาหารพร้อมกิน) ไทย (ตั้งแต่ 10 มก./กก.) และสหรัฐฯ (ตั้งแต่ 10 ppm) ต่างบังคับให้แสดงซัลไฟต์บนฉลาก ถ้าต่ำกว่าระดับนี้อาจมีซัลไฟต์เล็กน้อยโดยไม่มีคำเตือน

กฎหมาย · กฎหมาย EU · [3]

ต้องแสดงบนฉลากในฐานะสารก่อภูมิแพ้/สารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ เมื่อ SO2 รวมเกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร (คิดตามสภาพที่บริโภค)

ซัลไฟต์ก่ออาการแพ้/ไม่ทน รวมถึงกระตุ้นหอบหืดในผู้ที่ไว

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
หอบหืด
ควรจำกัดปริมาณ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[27]

EFSA ประเมินซ้ำปี 2022 และยกเลิกค่า ADI ชั่วคราว (0.7 มก. SO2/กก.น้ำหนักตัว/วัน ที่ตั้งไว้ปี 2016) เพราะข้อมูลความเป็นพิษยังไม่พอ และผลวิเคราะห์ margin of exposure ชี้ว่ามีข้อกังวลต่อสุขภาพสำหรับคนที่กินอาหารมีซัลไฟต์ปริมาณมาก ประเด็นนี้เป็นเรื่องความเป็นพิษในคนทั่วไป ซึ่งแยกจากแต่เสริมกับความเสี่ยงการแพ้ในคนที่ไวต่อซัลไฟต์

ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ EU · อย. · FDA สหรัฐฯ · กฎหมาย EU เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EU · อย. · FDA สหรัฐฯ[18,22,28]

สหภาพยุโรป (เกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร คิดเป็น SO2 ในอาหารพร้อมกิน) ไทย (ตั้งแต่ 10 มก./กก.) และสหรัฐฯ (ตั้งแต่ 10 ppm) ต่างบังคับให้แสดงซัลไฟต์บนฉลาก ถ้าต่ำกว่าระดับนี้อาจมีซัลไฟต์เล็กน้อยโดยไม่มีคำเตือน

กฎหมาย · กฎหมาย EU · [3]

ต้องแสดงบนฉลากในฐานะสารก่อภูมิแพ้/สารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ เมื่อ SO2 รวมเกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร (คิดตามสภาพที่บริโภค)

ซัลไฟต์ก่ออาการแพ้/ไม่ทน รวมถึงกระตุ้นหอบหืดในผู้ที่ไว

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ภาวะพร่องเอนไซม์ G6PDยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
ยังไม่มีงานวิจัยในคนข้อค้นพบที่ 3

“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

05

งานวิจัยว่าอย่างไร

3 ข้อค้นพบ

เรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน

ความเป็นพิษต่อระบบประสาท

  1. 1

    สรุปแล้วอันตรายการประเมินของหน่วยงาน

    EFSA (2022) ยกเลิกค่า ADI ชั่วคราวของซัลไฟต์ เพราะข้อมูลยังไม่พอ และเมื่อประเมินด้วยวิธี margin of exposure (อิงผลต่อระบบประสาทในสัตว์) พบว่าการได้รับจากอาหารของคนส่วนใหญ่ 'เป็นข้อกังวลต่อสุขภาพ'[11,12]

จุลินทรีย์ในลำไส้เสียสมดุล

  1. 2

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองในเซลล์เซลล์

    ในหลอดทดลอง ซัลไฟต์ยับยั้งหรือฆ่าแบคทีเรียดีในลำไส้ 4 ชนิดได้ที่ความเข้มข้น 250–500 ppm ซึ่งอยู่ในระดับที่อนุญาตในอาหาร[13]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

ภาวะเม็ดเลือดแดงแตก

  1. 3

    ยังไม่มีงานวิจัยในคนไม่พบงานวิจัย

    งานทบทวนปี 2019 โดยนักวิทยาศาสตร์ของ Health Canada ไม่พบงานวิจัยทางคลินิกที่เชื่อมซัลไฟต์ (หรือวัตถุเจือปนอื่นที่ระดับที่กฎหมายอนุญาต) กับภาวะเม็ดเลือดแดงแตกในผู้พร่อง G6PD นอกจากถั่วปากอ้าแล้ว ข้อกล่าวอ้างว่าอาหารกระตุ้นได้ส่วนใหญ่เป็นการคาดเดา แม้เอกสารความรู้ภาษาไทยบางฉบับยังระบุซัลไฟต์ว่าเป็นตัวกระตุ้น[6,7]

งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (1)

ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E222 เดี่ยว ๆ

  1. 1

    สรุปแล้วอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    หอบหืด

    การทดสอบให้กินเมตาไบซัลไฟต์ยืนยันว่าผู้ป่วยหอบหืดราว 4% (สูงขึ้นในผู้ที่ต้องใช้สเตียรอยด์) เกิดหลอดลมตีบจากซัลไฟต์ บทความทบทวนประเมินว่าพบ 3–10% ของผู้ป่วยหอบหืด อาการตั้งแต่หายใจมีเสียงวี้ด ลมพิษ ไปจนถึงแพ้รุนแรง (พบน้อย)[8,9,10]

06

กฎหมายรายประเทศ

ประเทศสถานะ · ตรวจเมื่อ
ไทยอนุญาต[4]
ตรวจเมื่อ
สหภาพยุโรปอนุญาต[1,2,3]
ตรวจเมื่อ
สหรัฐฯอนุญาต · GRAS[5]
ตรวจเมื่อ

ไทม์ไลน์

ปีเหตุการณ์
2014สหภาพยุโรป · กำหนดให้มีคำเตือนบนฉลาก · ซัลไฟต์ก่ออาการแพ้/ไม่ทน รวมถึงกระตุ้นหอบหืดในผู้ที่ไว[3]
ต้องแสดงบนฉลากในฐานะสารก่อภูมิแพ้/สารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ เมื่อ SO2 รวมเกิน 10 มก./กก. หรือ 10 มก./ลิตร (คิดตามสภาพที่บริโภค)
07

พบในสินค้าไทย 3 รายการ

ข้าวผัดปู Favory→คลาสสิคชีสเค้ก 7-Eleven→มัทฉะชาเขียว และไส้ถั่วแดง ครีโม CREMO→

ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด

08

สารที่เกี่ยวข้อง

ถูกปล่อยออกมาจาก E220 ซัลเฟอร์ไดออกไซด์→
[28]

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ

แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 28 รายการ
  1. [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
  2. [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex III (consolidated 2026-08-18) · ข้อมูล ณ
  3. [3]Regulation (EU) No 1169/2011 Annex II item 12 · ข้อมูล ณ
  4. [4]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
  5. [5]21 CFR 173.310; 21 CFR 177.1200; 21 CFR 182.3739 · ข้อมูล ณ
  6. [6]Dietary restrictions for people with glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency · 2019
  7. [7]โรคจีซิกพีดี...ยาและอาหารที่ควรหลีกเลี่ยง (คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล) · 2020
  8. [8]Changes in bronchial hyperresponsiveness following high- and low-sulphite wine challenges in wine-sensitive asthmatic patients · 2007
  9. [9]Clinical effects of sulphite additives · 2009
  10. [10]Prevalence of sensitivity to sulfiting agents in asthmatic patients · 1986
  11. [11]Scientific Opinion on the re-evaluation of sulfur dioxide (E 220) and sulfites (E 221-228) as food additives · 2016
  12. [12]Follow-up of the re-evaluation of sulfur dioxide (E 220) and sulfites (E 221-228) · 2022
  13. [13]Sulfites inhibit the growth of four species of beneficial gut bacteria at concentrations regarded as safe for food · 2017
  14. [14]Scientific Opinion on the re-evaluation of sulfur dioxide (E 220), sodium sulfite (E 221), sodium bisulfite (E 222), sodium metabisulfite (E 223), potassium metabisulfite (E 224), calcium sulfite (E 226), calcium bisulfite (E 227) and potassium bisulfite (E 228) as food additives · 2016
  15. [15]TRS 891-JECFA 51/30 · 1998
  16. [16]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
  17. [17]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
  18. [18]Regulation (EU) No 1169/2011, Annex II substances or products causing allergies or intolerances (as amended by Reg 78/2014) · 2014
  19. [19]Regulation (EU) No 1169/2011 Article 21 – labelling of certain substances or products causing allergies or intolerances · 2011
  20. [20]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 450) พ.ศ. 2567 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ — บัญชีแนบท้าย (ข้อความคำเตือน) · 2024
  21. [21]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 367) พ.ศ. 2557 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ (ฉบับรวมแก้ไข; ถูกยกเลิกโดยฉบับที่ 450) · 2014
  22. [22]Notification of the Ministry of Public Health (No. 450) B.E. 2567 (2024) Re: Labeling of Prepackaged Foods — Annex (unofficial English translation, Thai FDA) · 2024
  23. [23]EFSA — Sulfites: safety concern for high consumers, but data lacking · 2022
  24. [24]Dietary Guidance From the International Organization for the Study of Inflammatory Bowel Diseases · 2020
  25. [25]Titanium dioxide is no longer authorised as a food additive (FSAI; Commission Regulation (EU) 2022/63) · 2022
  26. [26]Titanium dioxide: E171 no longer considered safe when used as a food additive (EFSA news) · 2021
  27. [27]EFSA plain language summary – Follow-up of the re-evaluation of sulfur dioxide and sulfites (E 220–228) · 2022
  28. [28]Sulfites: Separating Fact from Fiction (University of Florida IFAS Extension, FY731) · 1997