อัปเดต ขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษร
Addipediaสารานุกรม เจือปนอาหาร
E160bINS 160bข้อมูล ณ · กฎหมายและสินค้าอัปเดตรายเดือน งานวิจัยรายไตรมาส

สารสกัดเมล็ดคำแสดที่มีบิกซิน

Annatto

เป็นสารย่อยของ E160 ข้อมูลส่วนใหญ่อยู่ที่หน้าสารหลัก

01

คำตอบสั้น

หน่วยงานกำกับ
ไทย
อนุญาต[3]
สหภาพยุโรป
จำกัด · ไม่จำเป็นทางเทคโนโลยี[1,2]
สหรัฐฯ
อนุญาต · สีที่ FDA ขึ้นบัญชี[4]
ADIค่า ADI เดิมถูกถอน[12]
งานวิจัย2 ข้อค้นพบ
สรุปมีแค่รายงานผู้ป่วยเป็นรายๆ ผลเชิงกลไก หรือผลในหลอดทดลอง ยังสรุปไม่ได้งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม: พบผลเสียเฉพาะที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารปกติ
ข้อค้นพบ
  • เริ่มมีสัญญาณ อันตราย 2
งานใน PubMedมีงานทดลองในคน
ยอดรวมไม่มี (หน่วยงานกำกับกับงานวิจัยไม่รวมเป็นคะแนนเดียว)
ใครควรระวังฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ หอบหืด · ลมพิษเรื้อรัง ดูทุกกลุ่ม ↓
ยังไม่มีในฐานข้อมูลค่า ADI

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

ความหมายของสัญลักษณ์ ↓

02

คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร

คืออะไรสีเหลืองส้มที่สกัดจากเปลือกเมล็ดของต้นคำแสด (Bixa orellana)
ใส่ทำไมใช้แต่งสีอาหารให้เป็นสีเหลืองส้ม
พบในอะไร
สินค้าไทย 19 รายการ เช่น ชีสเค้กโอริโอ้ · ขนมปังกรอบหน้าเนย · ถั่วอบผสมแป้งกรอบ
ผลิตภัณฑ์ประมงแปรรูป ส่วนเนยแข็ง ขนมหวาน และผลิตภัณฑ์นมปรุงแต่ง ระบุไว้ที่ชนิดย่อย E160b(i) และ E160b(ii)
ชื่ออื่นAnnatto Extract / Annatto · Annatto Extracts · Annatto, Bixin, Norbixin/Deleted from the Union List of authorised additives · CI Natural Orange 4 · L. Orange · Orlean · Rocou · Terre orellana

พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 19 รายการ · ทั่วโลก 20,047 รายการ[20]

03

ใครควรระวัง

กลุ่มคนหน่วยงานกำกับงานวิจัย
หอบหืด
ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ อย. เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · อย.[21]

ตามประกาศฉบับที่ 450 สีและวัตถุกันเสียต้องแสดงชื่อกลุ่มหน้าที่พร้อมชื่อเฉพาะหรือเลข INS (เช่น สี INS 102) ส่วนสารให้ความหวานและวัตถุปรุงแต่งรสต้องแสดงชื่อเฉพาะ ผู้ที่แพ้หรือไวต่อสีหรือวัตถุกันเสียตัวใดตัวหนึ่งจึงตรวจหาเลข INS บนฉลากได้ (ตัวเลขเดียวกับเลข E ของยุโรป)

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ลมพิษเรื้อรัง
ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ อย. เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · อย.[21]

ตามประกาศฉบับที่ 450 สีและวัตถุกันเสียต้องแสดงชื่อกลุ่มหน้าที่พร้อมชื่อเฉพาะหรือเลข INS (เช่น สี INS 102) ส่วนสารให้ความหวานและวัตถุปรุงแต่งรสต้องแสดงชื่อเฉพาะ ผู้ที่แพ้หรือไวต่อสีหรือวัตถุกันเสียตัวใดตัวหนึ่งจึงตรวจหาเลข INS บนฉลากได้ (ตัวเลขเดียวกับเลข E ของยุโรป)

เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 2
แพ้สีคำแสด (annatto)ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 2

“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

04

งานวิจัยว่าอย่างไร

2 ข้อค้นพบ

เรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน

ภูมิแพ้/การแพ้

  1. 1

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายรายงานผู้ป่วยคน

    แอนนัตโต (E160b) สีธรรมชาติจากเมล็ด เคยทำให้เกิดอาการแพ้แบบ IgE ซึ่งพบได้น้อย เช่น ลมพิษ ปากบวม และความดันตกหลังกินซีเรียลหรือชีสที่ใส่สีนี้[9,10,11]

  2. 2

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายรายงานผู้ป่วยคน

    รายงานผู้ป่วยปี 1991 และ 2009 พบลมพิษ ปากบวม และแพ้รุนแรงหลังกินอาหารที่ใช้สีแอนนัตโต (จากเมล็ดคำแสด) และตรวจพบ IgE ต่อโปรตีนจากเมล็ดที่ตกค้างในสี ปฏิกิริยาแบบนี้พบน้อยมาก และเกี่ยวกับผู้ที่ยืนยันแล้วว่าแพ้ สีจากพืชก็ทำให้แพ้ได้[10,11]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (2)

ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E160b เดี่ยว ๆ

  1. 1

    สรุปแล้วผลผสมการประเมินของหน่วยงาน

    มะเร็ง

    EFSA (2012) กำหนด ADI ของเบตา-แคโรทีนและแคโรทีนผสมไม่ได้ เพราะสัตว์ฟันแทะเปลี่ยนเบตา-แคโรทีนเป็นวิตามินเอได้ดีกว่าคนมาก แต่เห็นว่าการใช้เป็นสีอาหารไม่เป็นข้อกังวล หากปริมาณจากสารเติมแต่งรวมกับผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่เกินที่ได้จากอาหารปกติ (5–10 มก./วัน) เพื่อให้เบตา-แคโรทีนส่วนเสริมต่ำกว่า 15 มก./วัน ซึ่งเป็นระดับที่การศึกษาไม่พบความเสี่ยงมะเร็งเพิ่ม ส่วน JECFA ถอนค่า ADI 0–5 มก./กก. ในปี 2019 และระบุว่าอาจไม่มีทางกำหนด ADI กลุ่มได้เลย เพราะไม่สามารถเก็บข้อมูลในผู้สูบบุหรี่จัดได้อย่างมีจริยธรรม และในปี 2026 พบว่าค่าการได้รับสูงขึ้นแต่ประเมินนัยสำคัญไม่ได้เพราะไม่มี ADI[5,6]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 2

    สรุปแล้วอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    มะเร็ง

    การทดลองป้องกันโรคขนาดใหญ่ 2 ชิ้นพบว่าการเสริมเบตา-แคโรทีนเพิ่มมะเร็งปอดในกลุ่มเสี่ยงสูง ใน ATBC การเสริมวันละ 20 มก. เพิ่มอุบัติการณ์มะเร็งปอด 18% และการเสียชีวิตรวม 8% ในชายที่สูบบุหรี่ ส่วนใน CARET การเสริมเบตา-แคโรทีน 30 มก. ร่วมกับเรตินอลต่อวัน เพิ่มมะเร็งปอด 28% และการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุ 17% จนต้องยุติการทดลองก่อนกำหนด ขนาดเหล่านี้เป็นระดับผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร สูงกว่าที่ได้จากสีผสมอาหารหลายเท่า[7,8]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

05

กฎหมายรายประเทศ

ประเทศสถานะ · ตรวจเมื่อ
ไทยอนุญาต[3]
ตรวจเมื่อ
สหภาพยุโรปจำกัด · ไม่จำเป็นทางเทคโนโลยี[1,2]
เป็นสีที่อนุญาตเฉพาะการใช้บางประเภท จึงห้ามขายตรงให้ผู้บริโภคเพื่อควบคุมปริมาณการได้รับ
ตรวจเมื่อ (มีผล )
สหรัฐฯอนุญาต · สีที่ FDA ขึ้นบัญชี[4]
ตรวจเมื่อ

ไทม์ไลน์

ปีเหตุการณ์
2020สหภาพยุโรป · จำกัดการใช้ · เป็นสีที่อนุญาตเฉพาะการใช้บางประเภท จึงห้ามขายตรงให้ผู้บริโภคเพื่อควบคุมปริมาณการได้รับ[2]
สีกลุ่มนี้ (และสีผสม) ห้ามขายให้ผู้บริโภคโดยตรง และอนุญาตใช้ในอาหารเพียงไม่กี่ประเภทที่ระบุไว้ เทียบกับ US ที่เพิกถอน Red No. 3 (E127) ในอาหารเมื่อปี 2025 และถอด Red No. 2 (E123) ออกจากบัญชีเมื่อปี 1976
06

พบในสินค้าไทย 19 รายการ

กาแฟ คาราบาว เอสเปรสโซ None→ขนมปังกรอบหน้าเนย 999→ชีสเค้กโอริโอ้ 7/11→เดนิชผักโขมแฮมชีสแซนวิช 7เฟรช→ถั่วอบผสมแป้งกรอบ Tong Garden→ป๊อกกี้ อัลมอนด์ครัช Glico→มอคโคล่า ทรีโอ เอสเปรสโซ่ Moccona→มันบดและแฮมชีสโทสต์แซนวิช 7fresh→เอสกิโม เอสกิโม พาวเวอร์ มิสไซล์ Nestlé→แฮมไก่ดับเบิ้ลชีส บิ๊กแอล→ดูสินค้าไทยทั้งหมด 19 รายการ→

ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด

07

สารที่เกี่ยวข้อง

สารหลัก E160 แคโรทีนอยด์→สารย่อย E160b(i) สารสกัดเมล็ดคำแสดที่มีบิกซิน→สารย่อย E160b(ii) สารสกัดเมล็ดคำแสดที่มีนอร์บิกซิน→สารย่อย E160b(iii) สารสกัดคำแสดด้วยน้ำมัน→
[21]

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ

แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 21 รายการ
  1. [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
  2. [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II Part A point 5, as substituted by Commission Regulation (EU) 2020/771 · ข้อมูล ณ
  3. [3]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
  4. [4]21 CFR 73.1030; 21 CFR 73.2030; 21 CFR 73.30 · ข้อมูล ณ
  5. [5]Scientific Opinion on the re-evaluation of mixed carotenes (E 160a (i)) and beta-carotene (E 160a (ii)) as a food additive · 2012
  6. [6]JECFA evaluation: beta,beta-carotene (INS 160a(iii)) - ADI withdrawn 2019; 2026 exposure review · 2026
  7. [7]The effect of vitamin E and beta carotene on the incidence of lung cancer and other cancers in male smokers. · 1994
  8. [8]Effects of a combination of beta carotene and vitamin A on lung cancer and cardiovascular disease · 1996
  9. [9]The safety of annatto extracts (E 160b) as a food additive · 2016
  10. [10]Allergy for cheese: evidence for an IgE-mediated reaction from the natural dye annatto · 2009
  11. [11]Anaphylaxis to annatto dye: a case report · 1991
  12. [12]TRS 940-JECFA 67/11 · 2006
  13. [13]TRS 940-JECFA 67/11 · 2006
  14. [14]TRS 940-JECFA 67/11 · 2006
  15. [15]JECFA evaluation of ORLEAN · 2006
  16. [16]JECFA evaluation of ANNATTO EXTRACTS · 2006
  17. [17]JECFA evaluation of L. ORANGE · 2006
  18. [18]JECFA evaluation of ROCOU · 2006
  19. [19]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
  20. [20]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
  21. [21]Notification of the Ministry of Public Health (No. 450) B.E. 2567 (2024) Re: Labeling of Prepackaged Foods — Annex (unofficial English translation, Thai FDA) · 2024