อัปเดต ขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษร
Addipediaสารานุกรม เจือปนอาหาร
E551INS 551ข้อมูล ณ · กฎหมายและสินค้าอัปเดตรายเดือน งานวิจัยรายไตรมาส

ซิลิกอนไดออกไซด์

Silicon dioxide

01

คำตอบสั้น

หน่วยงานกำกับ
ไทย
อนุญาต[3]
สหภาพยุโรป
อนุญาต[1,2]
สหรัฐฯ
อนุญาต · วัตถุเจือปนอาหารที่ FDA อนุมัติ[4,5]
ADIหน่วยงานไม่กำหนดตัวเลข ADI (ไม่จำเป็นต้องจำกัด)[13]
งานวิจัย4 ข้อค้นพบ
สรุปเริ่มมีสัญญาณผลเสีย
ข้อค้นพบ
  • สรุปแล้ว ไม่มีผล 1
  • เริ่มมีสัญญาณ อันตราย 1 ผลผสม 2
งานใน PubMedมีงานวิเคราะห์รวมในคน
ยอดรวมไม่มี (หน่วยงานกำกับกับงานวิจัยไม่รวมเป็นคะแนนเดียว)
ใครควรระวังควรจำกัดปริมาณ ทารก 0–6 เดือน · ทารก 6–12 เดือน · เด็กเล็ก 1–3 ปี ดูทุกกลุ่ม ↓
ยังไม่มีในฐานข้อมูลค่า ADI

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

ความหมายของสัญลักษณ์ ↓

02

คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร

คืออะไรคือซิลิคอนไดออกไซด์ หรือซิลิกา (SiO2) เป็นผงละเอียดมากสีขาว ผลิตสังเคราะห์จากทรายซิลิกาโดยกรรมวิธีตกตะกอนหรือเผาด้วยเปลวไฟ
ใส่ทำไมใช้ป้องกันไม่ให้ผงอาหารจับตัวเป็นก้อน ช่วยให้ผงไหลได้ดี และเป็นสารตัวพา
พบในอะไร
สินค้าไทย 444 รายการ เช่น ทาบิ · เพรียว · คุ้มค่า
อย. อนุญาตในหมวดเช่น เครื่องดื่มที่มีนมเป็นส่วนประกอบหลัก (ปรุงแต่ง), นมข้น (ไม่ปรุงแต่ง) และผลิตภัณฑ์ที่ใช้เติมในเครื่องดื่ม, คลอตเตตครีม (ไม่ปรุงแต่ง), ผลิตภัณฑ์เลียนแบบครีม
ชื่ออื่นSiO2 · Silica · Silicon Dioxide, Amorphous · ซิลิคอนไดออกไซด์ · ซิลิคอนไดออกไซด์อสัณฐาน

พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 444 รายการ · ทั่วโลก 5,572 รายการ[21]

03

ใครควรระวัง

กลุ่มคนหน่วยงานกำกับงานวิจัย
ทารก 0–6 เดือน
ควรจำกัดปริมาณ อย. เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · อย.[22]

ประกาศ อย. ฉบับที่ 468 (2025) กำหนดวัตถุเจือปนอาหารในนมผงทารกและอาหารทารก (หมวด 13.1.1) เป็นรายตัวพร้อมปริมาณสูงสุดต่ำ เช่น คาร์ราจีแนน 300 มก./กก. กัวร์กัมและโลคัสบีนกัม 1,000 มก./กก. กัมอารบิก แมนนิทอล และซิลิคอนไดออกไซด์ 10 มก./กก. และในรายการแก้ไขไม่มีสารให้ความหวานหรือสีสำหรับหมวด 13.1/13.2

ไม่พบข้อกังวลสำหรับกลุ่มนี้ EFSA เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · EFSA[9]

EFSA (2024) สรุปว่าซิลิคอนไดออกไซด์ (E551) ในนมผงทารกและอาหารทางการแพทย์สำหรับทารกไม่มีข้อกังวลที่ระดับการได้รับปัจจุบัน

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ทารก 6–12 เดือนเด็กเล็ก 1–3 ปี
ควรจำกัดปริมาณ อย. เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · อย.[22]

ประกาศ อย. ฉบับที่ 468 (2025) กำหนดวัตถุเจือปนอาหารในนมผงทารกและอาหารทารก (หมวด 13.1.1) เป็นรายตัวพร้อมปริมาณสูงสุดต่ำ เช่น คาร์ราจีแนน 300 มก./กก. กัวร์กัมและโลคัสบีนกัม 1,000 มก./กก. กัมอารบิก แมนนิทอล และซิลิคอนไดออกไซด์ 10 มก./กก. และในรายการแก้ไขไม่มีสารให้ความหวานหรือสีสำหรับหมวด 13.1/13.2

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ตั้งครรภ์วางแผนมีบุตรยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
เริ่มมีสัญญาณผลผสมข้อค้นพบที่ 4

“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

04

งานวิจัยว่าอย่างไร

4 ข้อค้นพบ

เรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน

ความเป็นพิษต่อสารพันธุกรรม

  1. 1

    สรุปแล้วไม่มีผลการประเมินของหน่วยงาน

    EFSA ประเมินใหม่ในปี 2018 สรุปว่า E551 ไม่น่ากังวลเรื่องการทำลายสารพันธุกรรม (genotoxicity) และเมื่อทบทวนซ้ำในปี 2024 โดยใช้วิธีประเมินแบบเฉพาะอนุภาคนาโน ก็ยังสรุปเหมือนเดิม โดยระบุว่างานทดสอบด้านนี้เป็นกลุ่มเดียวในฐานข้อมูลที่เตรียมอนุภาคให้กระจายตัวอย่างถูกวิธี เมื่อไม่มีข้อกังวลเรื่องดีเอ็นเอ EFSA จึงใช้วิธีเทียบระยะห่างระหว่างปริมาณที่คนได้รับกับขนาดที่ไม่พบผลในสัตว์ (margin of exposure) แทนการกำหนดค่า ADI[6,9]

การสะสมอนุภาคนาโน

  1. 2

    เริ่มมีสัญญาณผลผสมทดลองในสัตว์สัตว์

    ซิลิคอนไดออกไซด์ (E551, สารกันจับตัวเป็นก้อน) มีอนุภาคขนาดนาโนปนอยู่ หนูที่ได้รับซิลิกาโครงสร้างนาโนขนาดสูง 84 วันมีพังผืดในตับมากขึ้น และหนูเมาส์ที่ได้รับขนาดใกล้เคียงการกินของคนนาน 18 เดือนพบรอยโรคที่ไตและตับ EFSA (2018) ชี้ช่องว่างข้อมูล และการประเมินติดตามปี 2024 สรุปว่ายังไม่เป็นข้อกังวลที่ระดับการใช้ปัจจุบัน (รวมอาหารทารก) แต่ยอมรับว่ายังมีความไม่แน่นอนเรื่องอนุภาคนาโน[6,7,8,9]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

  2. 3

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายสำรวจภาคตัดขวางในคนคน

    นักวิจัยตรวจอวัยวะจากร่างผู้บริจาคร่างกาย 15 รายในเนเธอร์แลนด์ (อายุ 64-98 ปี) พบอนุภาคซิลิกา (ซิลิกอนไดออกไซด์) ในตับ ม้าม ไต และลำไส้เล็ก ค่ากลางราว 0.4-1 มิลลิกรัมต่อเนื้อเยื่อ 1 กิโลกรัม (สูงสุด 25) อนุภาคส่วนใหญ่ขนาด 150-850 นาโนเมตร ผู้วิจัยมองว่าน่าจะมาจากการกินเป็นหลัก เช่น อาหาร ยาสีฟัน ยา แต่ชี้ไม่ได้ว่ามาจาก E551 โดยตรง และงานนี้ไม่ได้ดูผลต่อสุขภาพ[10]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

การเจริญพันธุ์/ครรภ์/พัฒนาการ

  1. 4

    เริ่มมีสัญญาณผลผสมทดลองในสัตว์สัตว์

    งานในหนูเมาส์ 2 ชิ้นล่าสุดให้ผลไปคนละทาง: หนูท้องที่กิน E551 เกรดอาหารในขนาดสูง มีตัวอ่อนตายแล้วถูกดูดซึมกลับ (fetal resorption) มากขึ้น มีซิลิกาสะสมและการอักเสบในตับทั้งของแม่และลูก รูปแบบเมทิลเลชันของดีเอ็นเอ (DNA methylation) ในตับเปลี่ยนไป และแม่คุมน้ำตาลได้แย่ลง ส่วนอีกงานที่ทำตามแนวทางมาตรฐาน (ICH S5) ป้อนอนุภาคนาโนซิลิกา (ไม่ได้ระบุว่าเป็น E551) วันละ 60-1,000 มก./กก. ตั้งแต่ก่อนผสมพันธุ์ถึงต้นการตั้งครรภ์ ไม่พบผลต่อการเจริญพันธุ์ทั้งเพศผู้และเพศเมีย การฝังตัว หรือพัฒนาการของตัวอ่อนระยะแรก[11,12]

    ไม่ทราบว่าที่ปริมาณเท่าใด

05

กฎหมายรายประเทศ

ประเทศสถานะ · ตรวจเมื่อ
ไทยอนุญาต[3]
ตรวจเมื่อ
สหภาพยุโรปอนุญาต[1,2]
ตรวจเมื่อ
สหรัฐฯอนุญาต · วัตถุเจือปนอาหารที่ FDA อนุมัติ[4,5]
ตรวจเมื่อ
06

พบในสินค้าไทย 444 รายการ

ก๋วยเตี๋ยวแห้งสำเร็จรูป แซ่บแห้ง (ตรา รสนาวอร์) Rosnavor→กาแฟ คาราบาว เอสเปรสโซ None→กาแฟปรุงสำเร็จชนิดผง Beauti srin plus De-toxi→กาแฟผสมโครเมียม (ตรา สริม ฟิต) สริม ฟิต→กาแฟสุขภาพผสมอินทผลัมล้ำค่า และสารสกัดโกจิเบอร์รี่ MPM→กาแฟ เอสเปรสโซ่ โรสต์ เนสเล่→กิฟฟารีน ไวต้า สูตรลดน้ำตาล 50%→เกรทเตอร์ มายเซพติค มายบาซิน เม็ดอมซิงค์ พลัส ลูทีน และบิลเบอร์รี กลิ่นแบล็คเคอร์แรนท์→เกรทเตอร์ มายเซพติค มายบาซิน เม็ดอมซิงค์ พลัส ลูทีน และบิลเบอร์รี กลิ่นองุ่นมะนาว→เกรป แอนด์ เมนทอล ดูโอ แคนดี้ ชูการ์ฟรี 7-Eleven→ดูสินค้าไทยทั้งหมด 444 รายการ→

ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด

[22]

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ

แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 22 รายการ
  1. [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
  2. [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex III (consolidated 2026-08-18) · ข้อมูล ณ
  3. [3]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
  4. [4]21 CFR 73.1; 21 CFR 73.575; 21 CFR 172.230; 21 CFR 172.480; 21 CFR 173.340; 21 CFR 175.105; 21 CFR 175.300; 21 CFR 175.320; 21 CFR 176.170; 21 CFR 176.180; 21 CFR 176.200; 21 CFR 176.210; 21 CFR 177.1200; 21 CFR 177.2250; 21 CFR 177.2420; 21 CFR 177.2600; 21 CFR 182.90 · ข้อมูล ณ
  5. [5]21 CFR 73.1; 21 CFR 73.575 · ข้อมูล ณ
  6. [6]Re-evaluation of silicon dioxide (E 551) as a food additive · 2018
  7. [7]Sub-chronic toxicity study in rats orally exposed to nanostructured silica · 2014
  8. [8]Chronic oral exposure to synthetic amorphous silica (NM-200) results in renal and liver lesions in mice · 2019
  9. [9]Re-evaluation of silicon dioxide (E 551) as a food additive in foods for infants below 16 weeks of age and follow-up of its re-evaluation as a food additive for uses in foods for all population groups. · 2024
  10. [10]Silicon dioxide and titanium dioxide particles found in human tissues. · 2020
  11. [11]Maternal exposure to E 551 during pregnancy leads to genome-wide DNA methylation changes and metabolic disorders in the livers of pregnant mice and their fetuses. · 2024
  12. [12]Oral Toxicity Study of Silicon Dioxide Nanoparticles on Fertility and Early Embryonic Development in Mice. · 2025
  13. [13]TRS 1007-JECFA 84/66 · 2017
  14. [14]TRS 995-JECFA 80/38 · 2015
  15. [15]TRS 733-JECFA 29/24 · 1985
  16. [16]JECFA evaluation of SILICA · 2017
  17. [17]Re-evaluation of silicon dioxide (E 551) as a food additive · 2017
  18. [18]Scientific Opinion on the evaluation of the substances currently on the list in the annex to Commission Directive 96/3/EC as acceptable previous cargoes for edible fats and oils - Part II of III · 2012
  19. [19]Calcium silicate and silicon dioxide/silicic acid gel added for nutritional purposes to food supplements · 2009
  20. [20]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
  21. [21]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
  22. [22]อย. — รายการข้อกำหนดเงื่อนไขการใช้วัตถุเจือปนอาหารที่เปลี่ยนแปลงจากประกาศฯ ฉบับที่ 444 (ประกาศฯ ฉบับที่ 468 พ.ศ. 2568) · 2025