อัปเดต ขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษร
Addipediaสารานุกรม เจือปนอาหาร
E420INS 420ข้อมูล ณ · กฎหมายและสินค้าอัปเดตรายเดือน งานวิจัยรายไตรมาส

ซอร์บิทอล

Sorbitol

01

คำตอบสั้น

หน่วยงานกำกับ
ไทย
อนุญาต[4]
สหภาพยุโรป
อนุญาต[1,2,3]
สหรัฐฯ
อนุญาต · GRAS[5]
ADIไม่มีค่า ADI ในฐานข้อมูล
งานวิจัย6 ข้อค้นพบ
สรุปพบผลเสียในบางกลุ่มคนงานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม: พบผลเสียในบางกลุ่มคน
ข้อค้นพบ
  • สรุปแล้ว อันตราย 1 ประโยชน์ 2
  • เริ่มมีสัญญาณ อันตราย 3
งานใน PubMedมีงานวิเคราะห์รวมในคน
ยอดรวมไม่มี (หน่วยงานกำกับกับงานวิจัยไม่รวมเป็นคะแนนเดียว)
ใครควรระวังควรหลีกเลี่ยง ลำไส้แปรปรวน (IBS) ดูทุกกลุ่ม ↓
ยังไม่มีในฐานข้อมูลค่า ADI

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

ความหมายของสัญลักษณ์ ↓

02

คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร

คืออะไรซอร์บิทอล น้ำตาลแอลกอฮอล์ ผลิตจากการเติมไฮโดรเจนให้น้ำตาลกลูโคส พบตามธรรมชาติในผลไม้บางชนิด
ใส่ทำไมให้ความหวานน้อยกว่าน้ำตาลทราย ช่วยรักษาความชุ่มชื้น และเพิ่มเนื้ออาหาร (วัตถุให้ความหวาน/สารรักษาความชุ่มชื้น)
พบในอะไร
สินค้าไทย 95 รายการ เช่น ปูอัด · ซอสพริก · Dorayaki
หมากฝรั่ง ลูกอมและขนมหวาน ผลิตภัณฑ์ที่ลดน้ำตาล
ชื่ออื่นD-Glucitol · D-sorbitol · Sorbit · Sorbitols · Sorbol · glucitol · ซอร์บิทอลไซรัป

พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 95 รายการ · ทั่วโลก 21,748 รายการ[22]

03

ใครควรระวัง

กลุ่มคนหน่วยงานกำกับงานวิจัย
ทุกคน
ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมายฉลาก EU (1169/2011 ภาคผนวก III) เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011 ภาคผนวก III)[12]

ฉลากใน EU ต้องมีคำเตือน "บริโภคมากเกินไปอาจทำให้ท้องเสีย" เมื่อมีโพลีออลเติมเกิน 10% ของอาหาร

ข้อค้นพบทั้งหมดอยู่ในบท 04
ลำไส้แปรปรวน (IBS)
ควรหลีกเลี่ยง NICE สหราชอาณาจักร เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · NICE สหราชอาณาจักร[25]

NICE แนะนำให้ผู้ป่วยลำไส้แปรปรวนที่มีอาการท้องเสียเลี่ยงซอร์บิทอล ซึ่งพบในลูกอมและหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาล เครื่องดื่ม และผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ป่วยเบาหวานหรือควบคุมน้ำหนักบางชนิด

ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · มหาวิทยาลัยโมแนช ออสเตรเลีย เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · มหาวิทยาลัยโมแนช ออสเตรเลีย[12,24]

กฎหมายสหภาพยุโรปกำหนดให้อาหารที่เติมโพลีออลเกิน 10% ต้องมีข้อความเตือนว่า บริโภคมากเกินไปอาจทำให้ระบาย โพลีออลดูดซึมได้น้อยและถูกหมักในลำไส้ (ตัว P ใน FODMAP) ผู้ป่วยลำไส้แปรปรวนจึงมักมีอาการแม้กินปริมาณน้อยกว่าคนทั่วไป แหล่งที่พบบ่อยคือลูกอม หมากฝรั่งไม่มีน้ำตาล และผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน

เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 2
สรุปแล้วอันตรายข้อค้นพบที่ 1
เบาหวานชนิดที่ 2
ควรจำกัดปริมาณ Diabetes UK เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · Diabetes UK[9,23]

น้ำตาลแอลกอฮอล์ยังมีคาร์โบไฮเดรตและพลังงาน แต่เพิ่มน้ำตาลในเลือดน้อยกว่าน้ำตาลทราย (ค่า GI โดยประมาณ: อีริทริทอล 0, ซอร์บิทอล 9, ไอโซมอลต์ 9, ไซลิทอล 13, มอลทิทอล 35 เทียบกับน้ำตาลทราย 65) มอลทิทอลมีผลมากที่สุด Diabetes UK ไม่แนะนำขนม 'สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน' เพราะไขมันและพลังงานอาจสูงพอๆ กับของปกติ การนับคาร์บเพื่อปรับอินซูลินก็ไม่แน่นอน และกินมากทำให้ท้องอืดท้องเสีย

เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 6
สรุปแล้วประโยชน์ข้อค้นพบที่ 4
เบาหวานชนิดที่ 1
ควรจำกัดปริมาณ Diabetes UK เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · Diabetes UK[9,23]

น้ำตาลแอลกอฮอล์ยังมีคาร์โบไฮเดรตและพลังงาน แต่เพิ่มน้ำตาลในเลือดน้อยกว่าน้ำตาลทราย (ค่า GI โดยประมาณ: อีริทริทอล 0, ซอร์บิทอล 9, ไอโซมอลต์ 9, ไซลิทอล 13, มอลทิทอล 35 เทียบกับน้ำตาลทราย 65) มอลทิทอลมีผลมากที่สุด Diabetes UK ไม่แนะนำขนม 'สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน' เพราะไขมันและพลังงานอาจสูงพอๆ กับของปกติ การนับคาร์บเพื่อปรับอินซูลินก็ไม่แน่นอน และกินมากทำให้ท้องอืดท้องเสีย

ยังไม่มีข้อค้นพบเฉพาะกลุ่มนี้
ดูดซึมฟรุกโตสบกพร่อง
ฉลากต้องมีคำเตือนสำหรับกลุ่มนี้ กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · มหาวิทยาลัยโมแนช ออสเตรเลีย เหตุผล

คำแนะนำของหน่วยงาน · กฎหมายฉลาก EU (1169/2011) · มหาวิทยาลัยโมแนช ออสเตรเลีย[12,24]

กฎหมายสหภาพยุโรปกำหนดให้อาหารที่เติมโพลีออลเกิน 10% ต้องมีข้อความเตือนว่า บริโภคมากเกินไปอาจทำให้ระบาย โพลีออลดูดซึมได้น้อยและถูกหมักในลำไส้ (ตัว P ใน FODMAP) ผู้ป่วยลำไส้แปรปรวนจึงมักมีอาการแม้กินปริมาณน้อยกว่าคนทั่วไป แหล่งที่พบบ่อยคือลูกอม หมากฝรั่งไม่มีน้ำตาล และผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน

เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 2
ผู้ใหญ่ 19–50 ปีผู้ใหญ่ 51–64 ปียังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
เริ่มมีสัญญาณอันตรายข้อค้นพบที่ 6
ภาวะก่อนเบาหวาน/ดื้ออินซูลินยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
สรุปแล้วประโยชน์ข้อค้นพบที่ 4

“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

04

งานวิจัยว่าอย่างไร

6 ข้อค้นพบ

เรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน

อาการทางเดินอาหาร (ท้องอืด ระบาย)

  1. 1

    สรุปแล้วอันตรายเทียบผู้ป่วยกับกลุ่มควบคุมคน

    การทดสอบให้ซอร์บิทอลและแมนนิทอล ทำให้อาการทางเดินอาหารโดยรวมเพิ่มขึ้นเฉพาะในผู้ป่วยลำไส้แปรปรวน (IBS) และเกิดขึ้นไม่ว่าจะดูดซึมได้หรือไม่ รูปแบบการดูดซึมก็ต่างจากคนปกติ จึงเป็นเหตุผลที่อาหาร low-FODMAP จำกัด polyols[10,11]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

  2. 2

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    การศึกษาขนาดเล็กด้วยการตรวจลมหายใจปี 1987 และ 1988 พบว่าการกินซอร์บิทอลร่วมกับฟรุกโทสทำให้ดูดซึมไม่หมดและปวดท้องมากกว่ากินแต่ละตัว คนสุขภาพดีมีอาการเมื่อกินสองตัวรวมกันในปริมาณที่กินแยกแล้วไม่มีอาการ และผู้ป่วยลำไส้ทำงานผิดปกติมีอาการมากขึ้นชัดเมื่อได้ฟรุกโทส 25 กรัมผสมซอร์บิทอล 5 กรัม[6,7]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  3. 3

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายรายงานผู้ป่วยคน

    รายงานผู้ป่วยใน BMJ: การเคี้ยวหมากฝรั่งปราศจากน้ำตาลที่ใส่ซอร์บิทอลปริมาณมากทุกวัน ทำให้ท้องเสียเรื้อรังและน้ำหนักลดมากโดยไม่ตั้งใจ ผู้เขียนแนะนำให้แพทย์ถามเรื่องการได้รับซอร์บิทอลในผู้ป่วยท้องเสียและน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ[13]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

ภาวะดื้ออินซูลิน/เบาหวานชนิดที่ 2

  1. 4

    สรุปแล้วประโยชน์ความเห็นผู้เชี่ยวชาญ

    น้ำตาลแอลกอฮอล์ทำให้น้ำตาลและอินซูลินขึ้นน้อยกว่าน้ำตาลมาก ค่าดัชนีน้ำตาล (GI) ที่รวบรวมไว้: อีริทริทอล 0 แมนนิทอล 0 แลคทิทอล 6 ซอร์บิทอล 9 ไอโซมอลต์ 9 ไซลิทอล 13 และมอลทิทอล 35 เทียบกับน้ำตาลทราย 65 และกลูโคส 100 มอลทิทอลจึงทำให้น้ำตาลขึ้นชัดกว่าตัวอื่น[9]

ฟันผุ

  1. 5

    สรุปแล้วประโยชน์การประเมินของหน่วยงาน

    เนื่องจากแบคทีเรียในปากไม่หมักสารทดแทนน้ำตาลเป็นกรด การใช้สารเหล่านี้ (สารให้ความหวานเข้มข้น ไซลิทอล ซอร์บิทอล แมนนิทอล มอลทิทอล แลคทิทอล ไอโซมอลต์ อีริทริทอล ซูคราโลส ฯลฯ) แทนน้ำตาลจึงช่วยรักษาแร่ธาตุของฟัน หลัง EFSA ประเมินในปี 2011 EU อนุญาตข้อกล่าวอ้างทางสุขภาพนี้ (และข้อกล่าวอ้างว่าน้ำตาลในเลือดหลังอาหารขึ้นน้อยกว่า) FDA ก็ระบุว่าน้ำตาลแอลกอฮอล์ไม่ทำให้ฟันผุ[14,15,16]

สมองเสื่อม/ความจำถดถอย

  1. 6

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    ELSA-Brasil (Neurology 2025): ใน 8 ปี ผู้ที่อายุต่ำกว่า 60 ปีที่ได้รับสารให้ความหวานแคลอรีต่ำ/ไม่มีแคลอรีมากที่สุด (เฉลี่ยราว 92 มก./วัน) มีความสามารถด้านภาษาและการรู้คิดโดยรวมลดลงเร็วกว่า แอสปาร์แตม แซคคาริน อะเซซัลเฟม-เค อีริทริทอล ซอร์บิทอล และไซลิทอล ต่างสัมพันธ์กับการถดถอยที่เร็วขึ้น โดยเฉพาะความจำ ไม่พบในผู้อายุ 60 ปีขึ้นไป[8]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (1)

ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E420 เดี่ยว ๆ

  1. 1

    สรุปแล้วอันตรายการประเมินของหน่วยงาน

    อาการทางเดินอาหาร (ท้องอืด ระบาย)

    น้ำตาลแอลกอฮอล์ (polyols) ดูดซึมได้ไม่หมดและถูกหมักในลำไส้ใหญ่ จึงทำให้ดูดซึมไม่ดี มีแก๊ส และท้องเสียจากแรงดันออสโมติกตามขนาดที่กิน ยิ่งกินหลายชนิดพร้อมกันยิ่งมาก กฎหมาย EU บังคับให้อาหารที่มี polyols เติมเกิน 10% ต้องระบุว่า 'การบริโภคมากเกินไปอาจทำให้เกิดผลระบาย'[11,12]

05

กฎหมายรายประเทศ

ประเทศสถานะ · ตรวจเมื่อ
ไทยอนุญาต[4]
ตรวจเมื่อ
สหภาพยุโรปอนุญาต[1,2,3]
ตรวจเมื่อ
สหรัฐฯอนุญาต · GRAS[5]
ตรวจเมื่อ

ไทม์ไลน์

ปีเหตุการณ์
2014สหภาพยุโรป · กำหนดให้มีคำเตือนบนฉลาก · โพลีออลปริมาณมากทำให้ท้องเสีย/มีฤทธิ์ระบาย[3]
อาหารที่เติมโพลีออลเกิน 10% ต้องมีคำเตือนว่าการกินมากเกินไปอาจทำให้ระบายท้อง
06

พบในสินค้าไทย 95 รายการ

กัมมี่ มะขามเคี้ยวหนึบ รสบ๊วย Ashira by Sarach→เกรทเตอร์ มายเซพติค มายบาซิน เม็ดอมซิงค์ พลัส ลูทีน และบิลเบอร์รี กลิ่นแบล็คเคอร์แรนท์→เกรทเตอร์ มายเซพติค มายบาซิน เม็ดอมซิงค์ พลัส ลูทีน และบิลเบอร์รี กลิ่นองุ่นมะนาว→เกรป แอนด์ เมนทอล ดูโอ แคนดี้ ชูการ์ฟรี 7-Eleven→ขนมปังสอดไส้รสบลูเบอรี่ s-p→ขนมปังไส้กรอก พาร์มีซานชีส ezybake→ขนมเยลลี่บุกผสมเมล็ดเจีย (คาราจีแนนและน้ำองุ่นขาวจากน้ำองุ่นขาวเข้มข้น 10%) กลิ่นพีช เฮ้→ขาปูเทียมจักรพรรค พร้อมวาซามิและซีอิ๊วถั่วเหลือง สูตรพิเศษ เนื้อปลาบดปรุงรส เชฟคานิ เอ็กซ์เพรส CHEF KANI express→ไข่ตุ๋นคัพกุ้ง CP CP→คลอเร็ท มินต์ แท็บ clorets→ดูสินค้าไทยทั้งหมด 95 รายการ→

ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด

07

สารที่เกี่ยวข้อง

สารย่อย E420(i) ซอร์บิทอล→สารย่อย E420(ii) ซอร์บิทอลไซรัป→
[25]

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ

แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 25 รายการ
  1. [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
  2. [2]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex III (consolidated 2026-08-18) · ข้อมูล ณ
  3. [3]Regulation (EU) No 1169/2011 Annex III point 2 · ข้อมูล ณ
  4. [4]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
  5. [5]21 CFR 175.300; 21 CFR 175.320; 21 CFR 176.180; 21 CFR 176.210; 21 CFR 177.1390; 21 CFR 177.2420; 21 CFR 182.90; 21 CFR 184.1835 · ข้อมูล ณ
  6. [6]Functional bowel disease: malabsorption and abdominal distress after ingestion of fructose, sorbitol, and fructose-sorbitol mixtures · 1988
  7. [7]Malabsorption of fructose-sorbitol mixtures. Interactions causing abdominal distress · 1987
  8. [8]Association Between Consumption of Low- and No-Calorie Artificial Sweeteners and Cognitive Decline: An 8-Year Prospective Study. · 2025
  9. [9]Health potential of polyols as sugar replacers, with emphasis on low glycaemic properties · 2003
  10. [10]Dietary sorbitol and mannitol: food content and distinct absorption patterns between healthy individuals and patients with irritable bowel syndrome · 2014
  11. [11]A Systematic Review of the Effects of Polyols on Gastrointestinal Health and Irritable Bowel Syndrome · 2017
  12. [12]Regulation (EU) No 1169/2011, Annex III (foods requiring additional labelling particulars) · 2011
  13. [13]Severe weight loss caused by chewing gum · 2008
  14. [14]Scientific Opinion on health claims related to sugar replacers and maintenance of tooth mineralisation / reduction of post-prandial glycaemic responses · 2011
  15. [15]FDA: Aspartame and Other Sweeteners in Food (updated 2025-02-27) · 2025
  16. [16]Regulation (EU) No 432/2012, Annex (authorised health claims: sugar replacers) · 2012
  17. [17]Scientific Opinion on the evaluation of the substances currently on the list in the annex to Commission Directive 96/3/EC as acceptable previous cargoes for edible fats and oils - Part II of III · 2012
  18. [18]JECFA evaluation of D-SORBITOL · 1982
  19. [19]JECFA evaluation of D-GLUCITOL · 1982
  20. [20]JECFA evaluation of SORBITOL · 1982
  21. [21]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
  22. [22]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ
  23. [23]Diabetes UK: Sugar, sweeteners and diabetes · 2024
  24. [24]About FODMAPs and IBS (Monash University) · 2024
  25. [25]NICE CG61: Irritable bowel syndrome in adults: diagnosis and management · 2017