อัปเดต ขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษร
Addipediaสารานุกรม เจือปนอาหาร
E160dINS 160dข้อมูล ณ · กฎหมายและสินค้าอัปเดตรายเดือน งานวิจัยรายไตรมาส

ไลโคปีน

Lycopene

เป็นสารย่อยของ E160 ข้อมูลส่วนใหญ่อยู่ที่หน้าสารหลัก

01

คำตอบสั้น

หน่วยงานกำกับ
ไทย
อนุญาต[2]
สหภาพยุโรป
อนุญาต[1]
สหรัฐฯ
อนุญาต · สีที่ FDA ขึ้นบัญชี[3]
ADIหน่วยงานไม่กำหนดตัวเลข ADI (ไม่จำเป็นต้องจำกัด)[15]
งานวิจัย3 ข้อค้นพบ
สรุปผลการศึกษายังผสมงานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม: พบผลเสียเฉพาะที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารปกติ
ข้อค้นพบ
  • สรุปแล้ว ผลผสม 1
  • ยังถกเถียง ประโยชน์ 1
  • ได้รับสารทางอื่นที่ไม่ใช่วัตถุเจือปนในอาหาร 1
งานใน PubMedมีงานวิเคราะห์รวมในคน
ยอดรวมไม่มี (หน่วยงานกำกับกับงานวิจัยไม่รวมเป็นคะแนนเดียว)
ยังไม่มีในฐานข้อมูลค่า ADI

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

ความหมายของสัญลักษณ์ ↓

02

คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร

คืออะไรสารสีแดงที่พบในมะเขือเทศและผลไม้สีแดงอื่น ผลิตจากการสกัดจากมะเขือเทศ จากการหมัก หรือทางเคมี
ใส่ทำไมใช้แต่งสีอาหารให้เป็นสีแดงส้ม
พบในอะไร
สินค้าไทย 9 รายการ เช่น น้ำมะเขือเทศ99% · Ketchup Lycopene · น้ำมะเขือเทศม็อกเทล
ขนมหวาน ซุปและน้ำซุป เครื่องปรุงรส

พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 9 รายการ · ทั่วโลก 609 รายการ[19]

03

ใครควรระวัง

กลุ่มคนหน่วยงานกำกับงานวิจัย
ทารก 6–12 เดือนเด็กเล็ก 1–3 ปียังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
สรุปแล้วผลผสมข้อค้นพบที่ 2
ผู้ชายยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
ยังถกเถียงประโยชน์ข้อค้นพบที่ 3

“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

04

งานวิจัยว่าอย่างไร

3 ข้อค้นพบ

เรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน

ปัญหาผิวหนัง

  1. 1

    สรุปแล้วอันตรายรายงานผู้ป่วยคน

    ได้รับสารจากการกินผักผลไม้ที่มีไลโคปีนมาก ไม่ใช่จากสีผสมอาหาร

    รายงานผู้ป่วยหนึ่งรายที่ผิวเป็นสีส้มเหลือง (carotenoderma จากไลโคปีนในเลือดสูง) จากการกินผักผลไม้ที่มีไลโคปีนมากเกินไป และพบไลโคปีนสะสมที่ชั้นนอกของผิวหนัง ภาวะนี้ไม่อันตรายและจางหายเมื่อลดการกิน[8]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

ได้รับเกินค่า ADI

  1. 2

    สรุปแล้วผลผสมการประเมินของหน่วยงาน

    ADI ของไลโคปีนจากทุกแหล่งตาม EFSA คือ 0.5 มก./กก./วัน ปี 2017 EFSA พบว่าหากใช้เป็นสีผสมอาหารที่ระดับสูงสุดที่อนุญาต ปริมาณที่ได้รับจะเกินค่านี้ (เด็กเล็กสูงถึง 1.39 มก./กก.) การประเมินรวมปี 2026 พบว่าเด็กเล็กได้รับเฉลี่ย 1.2 และที่เปอร์เซ็นไทล์ 95 ถึง 2.52 มก./กก./วันในสถานการณ์ใช้สูงสุด ส่วนสถานการณ์ที่ใกล้ความจริงคือเฉลี่ย 0.36 และ P95 ในทารก 0.97 มก./กก./วัน โดยไลโคปีนจากธรรมชาติ (มะเขือเทศ) เป็นแหล่งหลัก และผู้ที่กินอาหารเสริมได้รับเพิ่มเป็นสองเท่า[9,10,11,12]

    ศึกษาที่ปริมาณเท่ากับหรือเกินค่า ADI

มะเร็ง

  1. 3

    ยังถกเถียงประโยชน์วิเคราะห์รวมหลายงานวิจัยคน

    การวิเคราะห์อภิมาน 42 งานเชิงสังเกตพบว่าการได้รับไลโคปีนจากอาหารและระดับในเลือดที่สูงกว่าสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งต่อมลูกหมากต่ำลงราว 12% และมีความสัมพันธ์ตามปริมาณจากอาหาร แต่ไม่สัมพันธ์กับมะเร็งระยะลุกลาม ขณะที่ Cochrane พบงานทดลองแบบสุ่มเพียง 3 งานขนาดเล็ก หลักฐานจึงยังไม่พอจะแนะนำไลโคปีนเพื่อป้องกันมะเร็ง[13,14]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (2)

ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E160d เดี่ยว ๆ

  1. 1

    สรุปแล้วผลผสมการประเมินของหน่วยงาน

    มะเร็ง

    EFSA (2012) กำหนด ADI ของเบตา-แคโรทีนและแคโรทีนผสมไม่ได้ เพราะสัตว์ฟันแทะเปลี่ยนเบตา-แคโรทีนเป็นวิตามินเอได้ดีกว่าคนมาก แต่เห็นว่าการใช้เป็นสีอาหารไม่เป็นข้อกังวล หากปริมาณจากสารเติมแต่งรวมกับผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่เกินที่ได้จากอาหารปกติ (5–10 มก./วัน) เพื่อให้เบตา-แคโรทีนส่วนเสริมต่ำกว่า 15 มก./วัน ซึ่งเป็นระดับที่การศึกษาไม่พบความเสี่ยงมะเร็งเพิ่ม ส่วน JECFA ถอนค่า ADI 0–5 มก./กก. ในปี 2019 และระบุว่าอาจไม่มีทางกำหนด ADI กลุ่มได้เลย เพราะไม่สามารถเก็บข้อมูลในผู้สูบบุหรี่จัดได้อย่างมีจริยธรรม และในปี 2026 พบว่าค่าการได้รับสูงขึ้นแต่ประเมินนัยสำคัญไม่ได้เพราะไม่มี ADI[4,5]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 2

    สรุปแล้วอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    มะเร็ง

    การทดลองป้องกันโรคขนาดใหญ่ 2 ชิ้นพบว่าการเสริมเบตา-แคโรทีนเพิ่มมะเร็งปอดในกลุ่มเสี่ยงสูง ใน ATBC การเสริมวันละ 20 มก. เพิ่มอุบัติการณ์มะเร็งปอด 18% และการเสียชีวิตรวม 8% ในชายที่สูบบุหรี่ ส่วนใน CARET การเสริมเบตา-แคโรทีน 30 มก. ร่วมกับเรตินอลต่อวัน เพิ่มมะเร็งปอด 28% และการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุ 17% จนต้องยุติการทดลองก่อนกำหนด ขนาดเหล่านี้เป็นระดับผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร สูงกว่าที่ได้จากสีผสมอาหารหลายเท่า[6,7]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

05

กฎหมายรายประเทศ

ประเทศสถานะ · ตรวจเมื่อ
ไทยอนุญาต[2]
ตรวจเมื่อ
สหภาพยุโรปอนุญาต[1]
ตรวจเมื่อ
สหรัฐฯอนุญาต · สีที่ FDA ขึ้นบัญชี[3]
ตรวจเมื่อ
06

พบในสินค้าไทย 9 รายการ

กาแฟปรุงสำเร็จชนิดผง Blazo Coffee Plus Brand→ไข่ซอบสูบสูบาร์บีคิว EZGO Brand→ดอยคำ โทเมโท เวลเว็ต (น้ำมะเขือเทศผสมเบอร์รี่รวมและทับทีมรวม 73%)→น้ำมะเขือเทศ99% Doikham→น้ำมะเขือเทศ 99% สูตรโซเดียมต่ำ ตราดอยคำ - 200มล ดอยคำ→น้ำมะเขือเทศม็อกเทล ดอยคำ→โรซ่า มะเขือเทศเข้มข้นผสมไลโคปีน Roza→Fraise et Nata de coco Mogu mogu (Sappé)→Ketchup Lycopene ROZA→

ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด

07

สารที่เกี่ยวข้อง

สารหลัก E160 แคโรทีนอยด์→สารย่อย E160d(i) ไลโคพีนสังเคราะห์→สารย่อย E160d(ii) ไลโคพีนจากมะเขือเทศ→สารย่อย E160d(iii) ไลโคพีนจากรา บลาเคสเลีย ไทรสปอรา→
[19]

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ

แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 19 รายการ
  1. [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
  2. [2]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
  3. [3]21 CFR 73.585 · ข้อมูล ณ
  4. [4]Scientific Opinion on the re-evaluation of mixed carotenes (E 160a (i)) and beta-carotene (E 160a (ii)) as a food additive · 2012
  5. [5]JECFA evaluation: beta,beta-carotene (INS 160a(iii)) - ADI withdrawn 2019; 2026 exposure review · 2026
  6. [6]The effect of vitamin E and beta carotene on the incidence of lung cancer and other cancers in male smokers. · 1994
  7. [7]Effects of a combination of beta carotene and vitamin A on lung cancer and cardiovascular disease · 1996
  8. [8]Carotenoderma due to lycopenemia: A case report and evaluation of lycopene deposition in the skin · 2022
  9. [9]Statement on the post-marketing monitoring of the use of lycopene · 2015
  10. [10]Evaluation of certain food additives and contaminants · 2007
  11. [11]Extension of use of lycopene (E 160d) to certain meat preparations, meat products and fruit and vegetable preparations · 2017
  12. [12]Dietary exposure to lycopene from background diet, novel foods and food additive use in the European population · 2026
  13. [13]Lycopene for the prevention of prostate cancer · 2011
  14. [14]Increased dietary and circulating lycopene are associated with reduced prostate cancer risk: a systematic review and meta-analysis · 2017
  15. [15]TRS 956-JECFA 71 · 2009
  16. [16]JECFA ADI 1977 · 1977
  17. [17]Scientific Opinion on the reconsideration of the ADI and a refined exposure assessment of beta-apo-8'-carotenal (E 160e) · 2014
  18. [18]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
  19. [19]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ