อัปเดต ขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษร
Addipediaสารานุกรม เจือปนอาหาร
E160aINS 160aข้อมูล ณ · กฎหมายและสินค้าอัปเดตรายเดือน งานวิจัยรายไตรมาส

บีตา-แคโรทีน

carotene

เป็นสารย่อยของ E160 ข้อมูลส่วนใหญ่อยู่ที่หน้าสารหลัก

01

คำตอบสั้น

หน่วยงานกำกับ
ไทย
อนุญาต[2]
สหภาพยุโรป
อนุญาต[1]
สหรัฐฯ
อนุญาต · สีที่ FDA ขึ้นบัญชี, GRAS[3,4]
ADIหน่วยงานไม่ได้กำหนดค่า ADI[17]
งานวิจัย5 ข้อค้นพบ
สรุปเริ่มมีสัญญาณผลเสียงานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม: พบผลเสียเฉพาะที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารปกติ
ข้อค้นพบ
  • สรุปแล้ว อันตราย 2 ไม่มีผล 1
  • เริ่มมีสัญญาณ อันตราย 2
งานใน PubMedมีงานวิเคราะห์รวมในคน
ยอดรวมไม่มี (หน่วยงานกำกับกับงานวิจัยไม่รวมเป็นคะแนนเดียว)
ยังไม่มีในฐานข้อมูลค่า ADI

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

ความหมายของสัญลักษณ์ ↓

02

คืออะไร ใส่ทำไม พบในอะไร

คืออะไรแคโรทีน สารสีส้มที่พบในแครอทและพืชอื่นๆ ผลิตจากพืช สาหร่าย การหมักเชื้อรา หรือทางเคมี
ใส่ทำไมใช้แต่งสีอาหารให้เป็นสีเหลืองส้ม และเป็นสารอาหารวิตามินเอ
พบในอะไร
สินค้าไทย 37 รายการ เช่น 鳳梨酥 · คุกกี้เนย · ต้มจับฉ่าย
เครื่องดื่มและขนมหวาน เนยเทียม ผลิตภัณฑ์นมปรุงแต่ง
ชื่ออื่นBeta-carotene · C.I. Food Orange 5 · CAROTENES (natural) · CAROTENES (vegetable) · Carotenes · Carotenes (Algae) · Carotenes, Mixed · Ci Food Orange 5

พบในฐาน Open Food Facts: ในไทย 37 รายการ · ทั่วโลก 27,750 รายการ[26]

03

ใครควรระวัง

กลุ่มคนหน่วยงานกำกับงานวิจัย
ผู้ที่สูบบุหรี่ยังไม่มีคำแนะนำเฉพาะกลุ่มนี้
สรุปแล้วอันตรายข้อค้นพบที่ 2

“ควรจำกัดปริมาณ” เป็นคำแนะนำการกิน ไม่ใช่สถานะกฎหมาย

ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

04

งานวิจัยว่าอย่างไร

5 ข้อค้นพบ

เรียงตามเรื่องสุขภาพ เรื่องที่มีหลักฐานแน่นที่สุดอยู่ก่อน

มะเร็ง

  1. 1

    สรุปแล้วไม่มีผลการประเมินของหน่วยงาน

    EFSA (2012) ไม่สามารถกำหนด ADI ของแคโรทีนผสมและเบตาแคโรทีนได้ เพราะสเปกยังไม่เพียงพอและข้อมูลจากหนูสะท้อนการเปลี่ยนเป็นวิตามินเอในคนได้ไม่ดี แต่เห็นว่าการใช้เป็นสีผสมอาหารไม่เป็นข้อกังวล ตราบใดที่ปริมาณจากสารเติมแต่งรวมกับอาหารเสริมไม่เกินระดับที่คนได้จากอาหารที่มีเบตาแคโรทีนตามธรรมชาติ (5–10 มก./วัน)[5]

  2. 2

    สรุปแล้วอันตรายวิเคราะห์รวมหลายงานวิจัยคน

    การรวมงานทดลอง 9 ชิ้นพบว่าเบตาแคโรทีนแบบอาหารเสริมไม่ป้องกันมะเร็งชนิดใดเลย และที่ขนาด 20–30 มก./วัน เพิ่มมะเร็งปอด (RR 1.16) และมะเร็งกระเพาะ (RR 1.34) โดยเฉพาะในผู้สูบบุหรี่และคนงานที่สัมผัสแร่ใยหิน งานทบทวน Cochrane ของงานทดลองคุณภาพดียังพบการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุเพิ่มขึ้นเล็กน้อย (RR 1.05) ทั้งหมดนี้เป็นขนาดอาหารเสริม EFSA ยอมรับการใช้เป็นสีผสมอาหารก็ต่อเมื่อรวมกับอาหารเสริมแล้วไม่เกิน 5–10 มก./วันที่ได้จากอาหารตามธรรมชาติ[5,9,10]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

  3. 3

    สรุปแล้วอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    งานทดลองใหญ่ 2 ชิ้นพบว่าอาหารเสริมเบตาแคโรทีนขนาดสูง (20–30 มก./วัน) เพิ่มมะเร็งปอดในผู้สูบบุหรี่ EFSA จึงยอมรับการใช้เป็นสี (E160a) เฉพาะเมื่อรวมกับอาหารเสริมแล้วไม่เกินปริมาณที่ได้จากอาหารปกติ (5–10 มก./วัน)[5,7,8]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

  4. 4

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    การติดตามผู้ใหญ่ฝรั่งเศสกว่า 1 แสนคน พบว่าผู้ที่ได้รับสีผสมอาหารรวมมากมีอุบัติการณ์มะเร็งโดยรวมและมะเร็งเต้านมสูงขึ้นเล็กน้อย หลังปรับการทดสอบหลายครั้ง เหลือเพียงคาราเมลธรรมดา (E150a) และเบตาแคโรทีน (E160a) ที่ยังสัมพันธ์[15]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

ภาวะดื้ออินซูลิน/เบาหวานชนิดที่ 2

  1. 5

    เริ่มมีสัญญาณอันตรายติดตามกลุ่มคนระยะยาวคน

    ข้อมูลกลุ่มประชากร NutriNet-Santé พบว่าผู้ที่ได้รับสีผสมอาหารมากมีความเสี่ยงเบาหวานชนิดที่ 2 สูงขึ้น (HR ~1.4) ทั้งคาราเมล เบตาแคโรทีน ขมิ้น (เคอร์คูมิน) คาร์มีน และแอนโทไซยานิน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสีจากธรรมชาติ[16]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

งานที่ศึกษาสารทั้งกลุ่ม (3)

ศึกษาสารหลายตัวรวมกันหรือสารในกลุ่มเดียวกัน ไม่ได้ทดสอบ E160a เดี่ยว ๆ

  1. 1

    สรุปแล้วผลผสมการประเมินของหน่วยงาน

    มะเร็ง

    EFSA (2012) กำหนด ADI ของเบตา-แคโรทีนและแคโรทีนผสมไม่ได้ เพราะสัตว์ฟันแทะเปลี่ยนเบตา-แคโรทีนเป็นวิตามินเอได้ดีกว่าคนมาก แต่เห็นว่าการใช้เป็นสีอาหารไม่เป็นข้อกังวล หากปริมาณจากสารเติมแต่งรวมกับผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่เกินที่ได้จากอาหารปกติ (5–10 มก./วัน) เพื่อให้เบตา-แคโรทีนส่วนเสริมต่ำกว่า 15 มก./วัน ซึ่งเป็นระดับที่การศึกษาไม่พบความเสี่ยงมะเร็งเพิ่ม ส่วน JECFA ถอนค่า ADI 0–5 มก./กก. ในปี 2019 และระบุว่าอาจไม่มีทางกำหนด ADI กลุ่มได้เลย เพราะไม่สามารถเก็บข้อมูลในผู้สูบบุหรี่จัดได้อย่างมีจริยธรรม และในปี 2026 พบว่าค่าการได้รับสูงขึ้นแต่ประเมินนัยสำคัญไม่ได้เพราะไม่มี ADI[5,6]

    ศึกษาที่ปริมาณที่คนได้รับจริง

  2. 2

    สรุปแล้วอันตรายทดลองสุ่มในคนคน

    มะเร็ง

    การทดลองป้องกันโรคขนาดใหญ่ 2 ชิ้นพบว่าการเสริมเบตา-แคโรทีนเพิ่มมะเร็งปอดในกลุ่มเสี่ยงสูง ใน ATBC การเสริมวันละ 20 มก. เพิ่มอุบัติการณ์มะเร็งปอด 18% และการเสียชีวิตรวม 8% ในชายที่สูบบุหรี่ ส่วนใน CARET การเสริมเบตา-แคโรทีน 30 มก. ร่วมกับเรตินอลต่อวัน เพิ่มมะเร็งปอด 28% และการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุ 17% จนต้องยุติการทดลองก่อนกำหนด ขนาดเหล่านี้เป็นระดับผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร สูงกว่าที่ได้จากสีผสมอาหารหลายเท่า[7,8]

    ศึกษาที่ปริมาณสูงกว่าที่ได้รับจากอาหารมาก

  3. 3

    ยังไม่มีงานวิจัยในคนไม่พบงานวิจัย

    สมาธิสั้น/ไฮเปอร์ในเด็ก

    ยังไม่พบงานทดลองที่ทดสอบว่าสีธรรมชาติ (ขมิ้น แคโรทีน บีทรูท แอนโทไซยานิน) มีผลต่อพฤติกรรมเด็กหรือไม่ งานเรื่องสมาธิสั้นทดสอบเฉพาะสีสังเคราะห์ การใช้สีธรรมชาติแทนจึงอิงจากการไม่มีสัญญาณแบบสีสังเคราะห์และการประเมินของ EFSA[5,11,12,13,14]

05

กฎหมายรายประเทศ

ประเทศสถานะ · ตรวจเมื่อ
ไทยอนุญาต[2]
ตรวจเมื่อ
สหภาพยุโรปอนุญาต[1]
ตรวจเมื่อ
สหรัฐฯอนุญาต · สีที่ FDA ขึ้นบัญชี, GRAS[3,4]
ตรวจเมื่อ
06

พบในสินค้าไทย 37 รายการ

กะทิข้นหวานรสทุเรียน ตรามะลิ มะลิ→กาแฟปรุงสำเร็จชนิดผง Blazo Coffee Plus Brand→ครัวซองค์ ไส้ครีมคาราเมล Lotus's→คัพนูดเดิล รสซุปทะเลน้ำมัน Nissin→คุกกี้ข้าวโอ๊ต ลูกเกด Sunbless→คุกกี้เนย La collection→แครกเกอร์กระเทียม No Brand→ชิฟฟ่อนเค้กมะพร้าวอ่อน อีซี่สวีต Ezy sweet→แซนด์วิชสลัดไข่ Ezy Taste→แซนวิสทูน่าสลัด Oishi Eato→ดูสินค้าไทยทั้งหมด 37 รายการ→

ข้อมูลสินค้า: Open Food Facts (ODbL) · รายการจากฉลากที่ผู้ใช้ OFF บันทึก ไม่ครบทุกสินค้าในตลาด

07

สารที่เกี่ยวข้อง

สารหลัก E160 แคโรทีนอยด์→สารย่อย E160a(i) บีตา-แคโรทีนสังเคราะห์→สารย่อย E160a(ii) บีตา-แคโรทีนจากผัก→สารย่อย E160a(iii) บีตา-แคโรทีนจาก ราบลาเคสเลีย ไทรสปอรา→สารย่อย E160a(iv) บีตา-แคโรทีนจากสาหร่ายดูนาลิเอลลา ซาลินา→
[26]

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุ

แสดงแหล่งข้อมูลทั้ง 26 รายการ
  1. [1]Regulation (EC) No 1333/2008 Annex II · ข้อมูล ณ
  2. [2]ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 468/2568 · ข้อมูล ณ
  3. [3]21 CFR 73.1095; 21 CFR 73.2095; 21 CFR 73.95; 21 CFR 184.1245 · ข้อมูล ณ
  4. [4]21 CFR 73.95; 21 CFR 73.1095; 21 CFR 73.2095 · ข้อมูล ณ
  5. [5]Scientific Opinion on the re-evaluation of mixed carotenes (E 160a (i)) and beta-carotene (E 160a (ii)) as a food additive · 2012
  6. [6]JECFA evaluation: beta,beta-carotene (INS 160a(iii)) - ADI withdrawn 2019; 2026 exposure review · 2026
  7. [7]The effect of vitamin E and beta carotene on the incidence of lung cancer and other cancers in male smokers. · 1994
  8. [8]Effects of a combination of beta carotene and vitamin A on lung cancer and cardiovascular disease · 1996
  9. [9]Beta-carotene supplementation and cancer risk: a systematic review and metaanalysis of randomized controlled trials · 2010
  10. [10]Antioxidant supplements for prevention of mortality in healthy participants and patients with various diseases · 2012
  11. [11]Scientific Opinion on the re-evaluation of curcumin (E 100) as a food additive · 2010
  12. [12]Scientific Opinion on the re-evaluation of anthocyanins (E 163) as a food additive · 2013
  13. [13]Scientific Opinion on the re‐evaluation of beetroot red (E 162) as a food additive · 2015
  14. [14]Food additives and hyperactive behaviour in 3-year-old and 8/9-year-old children in the community: a randomised, double-blinded, placebo-controlled trial. · 2007
  15. [15]Food colouring additives and cancer incidence in the NutriNet-Santé prospective cohort. · 2026
  16. [16]Food Coloring Additives and Incidence of Type 2 Diabetes in the NutriNet-Santé Prospective Cohort. · 2026
  17. [17]TRS 789-JECFA 35/21 · 1989
  18. [18]Scientific opinion on the tolerable upper intake level for preformed vitamin A and Beta-carotene · 2024
  19. [19]JECFA evaluation of beta,beta-CAROTENE · 2019
  20. [20]JECFA evaluation of CAROTENES (ALGAE) · 2017
  21. [21]Safety of the proposed extension of use of synthetic Beta-carotene [E 160a(ii)] in foods for special medical purposes in young children · 2016
  22. [22]Scientific Opinion on the safety and efficacy of beta-carotene as a feed additive for all animal species and categories · 2012
  23. [23]Statement on the safety of Beta-carotene use in heavy smokers. · 2012
  24. [24]JECFA evaluation of CAROTENES, MIXED · 1993
  25. [25]PubMed: number of studies found and the most relevant papers · ข้อมูล ณ
  26. [26]Open Food Facts: products and their ingredients · ข้อมูล ณ